رئیس بنیاد فرهنگی اجتماعی افغانستانیهای مقیم ایران در گفتوگو با ایراف، گفت: «محدودیتهای اعمالشده علیه زنان در افغانستان موجب نارضایتی عمومی، افزایش اعتراضات اجتماعی و ایجاد فاصله میان مردم و حاکمیت شده و نیازمند بازنگری جدی است.»
هرات؛ نماد اعتراض به محدودیتهای اجتماعی
وحیدی با اشاره به سیاستهای طالبان در قبال زنان گفت: از زمان استقرار حکومت فعلی در افغانستان، محدودیتهای متعددی در حوزه تحصیل، اشتغال و حضور اجتماعی زنان اعمال شده که آثار منفی گستردهای بر زندگی مردم، بهویژه زنان و دختران، بر جای گذاشته است.
وی افزود: ممنوعیت تحصیل دختران از مقاطع بالاتر از کلاس ششم یک سیاست سراسری در افغانستان است، اما در موضوعاتی مانند پوشش و حضور اجتماعی زنان، میزان سختگیری در مناطق مختلف تفاوت دارد و برخی مسئولان محلی محدودیتهای بیشتری اعمال میکنند.
رئیس بنیاد فرهنگی اجتماعی افغانستانیهای مقیم ایران با اشاره به شرایط هرات اظهار داشت: این ولایت از جمله مناطقی است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر سختگیری بیشتری نسبت به سایر نقاط افغانستان دارند و همین مسئله موجب افزایش نارضایتی عمومی شده است.
وی ادامه داد: اعتراضات اخیر در هرات و برخورد نیروهای امنیتی با معترضان، نتیجه طبیعی فشارهایی است که در سالهای گذشته بر بخشهایی از جامعه افغانستان، بهویژه زنان، وارد شده است.
به گفته وحیدی، تداوم چنین رویکردی میتواند به گسترش شکاف میان مردم و حاکمیت منجر شود و نظم و زندگی اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد
برداشتهای سختگیرانه از دین نیازمند بازنگری است
وحیدی با بیان اینکه برخی از محدودیتهای اعمالشده ناشی از برداشتهای سختگیرانه از آموزههای دینی است، تصریح کرد: این نوع تفسیرها میتواند زندگی مردم را با دشواریهای فراوانی مواجه کند و زمینه نارضایتی اجتماعی را افزایش دهد.
وی افزود: در اصل ضرورت رعایت عفاف و ارزشهای اسلامی تردیدی وجود ندارد، اما برخی محدودیتها از جمله الزام حضور محرم در همه شرایط یا پوشاندن کامل صورت زنان، موضوعاتی هستند که درباره آنها میان فقهای مذاهب اسلامی دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
رئیس بنیاد فرهنگی اجتماعی افغانستانیهای مقیم ایران تأکید کرد: این مسائل قابل گفتوگو، بازنگری و اجتهاد هستند و نباید به گونهای اجرا شوند که زندگی روزمره مردم با مشقت و دشواری همراه شود.
وحیدی خاطرنشان کرد: اگر نگرانی درباره امنیت زنان وجود دارد، وظیفه حکومت تأمین امنیت در جامعه است تا زنان بتوانند با حفظ ارزشهای اسلامی و فرهنگی در عرصههای اجتماعی حضور داشته باشند.
قدرتهای جهانی بیش از مردم به منافع خود میاندیشند
وحیدی درباره احتمال تغییر رویکرد کشورهای جهان نسبت به افغانستان پس از حوادث اخیر گفت: قدرتهای جهانی معمولاً بر اساس منافع راهبردی و منطقهای خود تصمیمگیری میکنند و وضعیت مردم افغانستان در اولویت نخست آنها قرار ندارد.
وی افزود: کشورهای مختلف تا زمانی که منافع خود را در افغانستان تأمینشده ببینند، بعید است سیاستهای خود را صرفاً به دلیل مسائل اجتماعی تغییر دهند.
رئیس بنیاد فرهنگی اجتماعی افغانستانیهای مقیم ایران اظهار داشت: واکنش جامعه جهانی احتمالاً در حد ابراز نگرانی، هشدار و محکومیت باقی خواهد ماند و نمیتوان انتظار داشت این موضوع به تنهایی موجب تغییر اساسی در روابط کشورها با طالبان شود.
وی در عین حال تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره بر توجه به منافع و مطالبات مردم افغانستان تأکید داشته و نگاه متفاوتی نسبت به بسیاری از بازیگران بینالمللی در این زمینه دنبال کرده است.
محدودیتهای اجتماعی روند مشروعیت بینالمللی طالبان را دشوارتر میکند
وحیدی درباره تأثیر این اقدامات بر روند به رسمیت شناخته شدن طالبان گفت: جامعه جهانی و حتی بسیاری از کشورهای اسلامی همچنان نگرانیهای متعددی نسبت به وضعیت افغانستان دارند.
وی افزود: مسئله مشارکت اقوام و مذاهب مختلف در ساختار قدرت، وضعیت حقوق شهروندی، حضور گروههای افراطی و نگرانیهای امنیتی از جمله موضوعاتی هستند که هنوز برای بسیاری از کشورها حل نشده است.
رئیس بنیاد فرهنگی اجتماعی افغانستانیهای مقیم ایران خاطرنشان کرد: حتی روسیه که روابط نزدیکتری با حکومت افغانستان دارد نیز بارها درباره فعالیت گروههای تروریستی در این کشور ابراز نگرانی کرده است.
وی تصریح کرد: تصمیمات محدودکننده در حوزه مسائل اجتماعی، بهویژه در قبال زنان، میتواند بر نگرانیهای موجود بیفزاید و روند به رسمیت شناخته شدن حکومت فعلی افغانستان را با کندی بیشتری مواجه کند.
وحیدی در پایان تأکید کرد: تا زمانی که دغدغههای داخلی و بینالمللی درباره شیوه حکمرانی، مشارکت سیاسی و حقوق اجتماعی در افغانستان برطرف نشود، کشورهای مختلف با احتیاط به تعامل با حاکمیت کنونی ادامه خواهند داد.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در مرداد ۱۴۰۰، محدودیتهای گستردهای علیه زنان در افغانستان اعمال شد. ممنوعیت تحصیل دختران در مقاطع متوسطه و دانشگاهی، محدودیت اشتغال زنان در بسیاری از نهادها و اعمال مقررات سختگیرانه درباره پوشش و حضور اجتماعی از جمله مهمترین این محدودیتها بوده است.
در روزهای اخیر نیز انتشار گزارشهایی از برخورد مأموران امر به معروف طالبان با زنان در هرات و اعتراضات شکلگرفته در این شهر، بار دیگر موضوع حقوق زنان و پیامدهای اجتماعی سیاستهای طالبان را به یکی از محورهای اصلی بحث درباره آینده افغانستان تبدیل کرده است.
