به گزارش ایراف، اجلاس سران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو) امروز سهشنبه ۷ ژوئیه / ۱۶ تیر در آنکارا، پایتخت ترکیه، در حالی آغاز میشود که مجموعهای از بحرانهای امنیتی و اختلافات سیاسی، این نشست را به یکی از حساسترین گردهماییهای سالهای اخیر تبدیل کرده است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، پیش از آغاز نشست از اعضا خواسته است که «به حمایت از اوکراین متعهد بمانند»؛ درخواستی که همزمان با افزایش حملات موشکی روسیه و هشدارهای کییف درباره کاهش ذخایر سامانههای رهگیری مطرح شده است.
بحران اوکراین؛ فشار بر اروپا برای تأمین سامانههای دفاعی
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرده ذخایر سامانههای پدافندی کشورش «رو به پایان» است و از متحدان غربی خواسته ارسال تجهیزات دفاعی را افزایش دهند.
حملات اخیر روسیه به کییف و چند شهر دیگر، بار دیگر ضعف ساختار دفاعی اوکراین و وابستگی شدید این کشور به کمکهای غربی را آشکار کرده است.
انتظار میرود در نشست آنکارا، موضوع تقویت سامانههای دفاع هوایی و تأمین مالی بستههای جدید کمک نظامی، محور اصلی گفتوگوها باشد.
چالش اصلی اجلاس: مدیریت رفتار ترامپ
در کنار بحران اوکراین، مواضع تند دونالد ترامپ نسبت به متحدان اروپایی، یکی از نگرانیهای اصلی سران ناتو است.
ترامپ طی هفتههای اخیر بارها کشورهای اروپایی را بهخاطر عقبماندن از تعهدات دفاعی مورد انتقاد قرار داده و هشدار داده کشورهایی که از افزایش بودجه دفاعی عقب بمانند، با «پیامدهایی» روبهرو خواهند شد.
در همین چارچوب، گزارشهای رسانههای غربی از جمله فاکسنیوز و العربیه نشان میدهد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در تماس اخیر خود با ترامپ از او خواسته است مانع فروش جنگندههای اف‑۳۵ و موتورهای جت آمریکایی به ترکیه شود؛ درخواستی که نتانیاهو آن را برای حفظ «توازن قدرت هوایی اسرائیل» ضروری دانسته است.
ترامپ ماه گذشته در پاسخ به پرسشی درباره این موضوع گفته بود که «احتمالاً کاری خواهد کرد که اردوغان بسیار خوشحال شود»، اظهاراتی که گمانهزنیها درباره احتمال چراغ سبز واشینگتن برای تحویل موتورهای اف‑۱۱۰ به پروژه جنگنده رادارگریز ترکیه را تقویت کرده است.
این نگرانیها در شرایطی مطرح میشود که ناتو سال گذشته توافق کرده بود اعضا تا سال ۲۰۳۵ ۵ درصد تولید ناخالص داخلی خود را به حوزه دفاع اختصاص دهند؛ اما برخی کشورها هنوز فاصله قابلتوجهی با این هدف دارند و بیم آن میرود که ترامپ در نشست آنکارا، فشار بیشتری بر آنان وارد کند.
انتقادهای ترامپ درباره ایران؛ شکاف تازه درون ناتو
ترامپ علاوه بر موضوع بودجه دفاعی، بارها از اعضای ناتو بهخاطر عدم همراهی در حمله به ایران انتقاد کرده است.
این مواضع، شکافهای جدیدی میان آمریکا و اروپا ایجاد کرده و نشان میدهد اختلاف بر سر ایران، در کنار بحران اوکراین، یکی از محورهای تنش میان دو سوی آتلانتیک است.
برخی تحلیلگران غربی معتقدند که اختلافات بر سر ایران، انسجام ناتو را با چالش جدی مواجه کرده است.
دستورکار اجلاس آنکارا
در این نشست قرار است سران ناتو درباره افزایش بودجه دفاعی اروپا و کاهش وابستگی این قاره به آمریکا گفتوگو کنند.
آنها همچنین به دنبال تقویت ظرفیت تولید تجهیزات نظامی در اروپا هستند تا بتوانند نیازهای اوکراین و سایر برنامههای دفاعی را بدون تأخیر تأمین کنند.
ادامه حمایت مالی و نظامی از اوکراین، شامل بستههای چندساله کمک، بخش مهم دیگری از مباحث خواهد بود.
علاوه بر این، رهبران ناتو وضعیت تنشهای منطقهای، از جمله جنگ اوکراین و تحولات مرتبط با ایران و غرب آسیا را بررسی میکنند تا درباره نحوه مواجهه با پیامدهای امنیتی این بحرانها تصمیمگیری کنند.
