تلاش برای بقا؛ چرا کشورهای عربی نمی‌توانند وارد جنگ شوند؟

به گزارش ایراف، عارف رحمانی، فعال سیاسی و نماینده پیشین پارلمان افغانستان در صفحه ایکس خود نوشت: دولت‌های حاشیه خلیج فارس، همچنان از مشارکت مستقیم در جنگ پرهیز می‌کنند.

وی تصریح کرد: این رفتار نه نشانه‌ی ترس، بلکه نتیجه‌ی یک محاسبه‌ی روشن هزینه–فایده است: چگونه می‌توان بیشترین امنیت را با کمترین آسیب حفظ کرد؟

وی در ادامه با بیان اینکه برای هر کشوری نخست، مسئله‌ی اقتصاد مهم است، نوشت: ساختار درآمدی این کشورها به‌شدت به نفت و گاز وابسته است و بخش عمده‌ی بودجه‌ی دولت از صادرات انرژی تأمین می‌شود.

وی افزود: زیرساخت‌های حیاتی آن‌ها محدود و متمرکز است؛ چند پالایشگاه، پایانه‌ی صادراتی یا میدان کلیدی. بنابراین حتی حملات محدود می‌تواند کل زنجیره‌ی تولید و صادرات را مختل کند. حمله به تأسیسات Saudi Aramco در مجتمع بقیق در سال ۲۰۱۹ نشان داد که ضربه به چند نقطه‌ی حساس چگونه می‌تواند بازار جهانی نفت را دچار شوک کند. برای اقتصادهای کوچک، چنین اختلالی نه یک خسارت تاکتیکی، بلکه یک بحران ملی است.

رحمانی در ادامه نوشت: دوم، مسئله‌ی سیاست داخلی است. مشروعیت این حکومت‌ها بر ثبات و رفاه اقتصادی بنا شده، نه بر بسیج اجتماعی برای جنگ‌های طولانی.

وی عنوان کرد: ورود به درگیری مستقیم می‌تواند فرار سرمایه، کاهش سرمایه‌گذاری، افزایش نارضایتی عمومی و تشدید شکاف‌های مذهبی و اجتماعی را به‌دنبال داشته باشد. یعنی همان عواملی که پایه‌های قدرت دولت را تضعیف می‌کند.

این نماینده پیشین پارلمان افغانستان، در ادامه خاطرنشان کرد: سوم، وضعیت امنیتی آن‌ها دوگانه است. حضور پایگاه‌های خارجی تا حدی بازدارندگی ایجاد می‌کند، اما در صورت مشارکت رسمی در جنگ، علاوه براین پایگاه‌ها همه سرزمین شان به اهداف مستقیم حمله تبدیل می‌شوند.

وی گفت: به بیان ساده، ورود فعال به جنگ یعنی انتقال میدان نبرد به داخل خاک خود. در این چارچوب، راهبرد غالب «موازنه‌گری» است: حفظ همکاری امنیتی با واشنگتن، باز نگه داشتن کانال‌های دیپلماتیک با تهران، و تلاش برای محدود نگه داشتن دامنه‌ی درگیری. هدف پیروزی نظامی نیست؛ هدف کاهش ریسک است.

رحمانی تاکید کرد: اما اگر این کشورها وارد جنگ شوند چه چیزی در انتظارشان خواهد بود؟ پاسخ کوتاه است: تبدیل شدن به هدف مستقیم حملات، اختلال گسترده در صادرات انرژی و بی‌ثباتی داخلی؛ مجموعه‌ای از هزینه‌ها که می‌تواند بقای اقتصادی و سیاسی آن‌ها را تهدید کند.

وی در پایان گفت: رفتار دولت‌های کوچک خلیج فارس نه انفعال، بلکه انتخابی عقلانی برای بقاست. آن‌ها تا زمانی که هزینه‌ی بی‌طرفی کمتر از هزینه‌ی مداخله باشد، از جنگ فاصله می‌گیرند؛ زیرا برایشان مهم‌تر از پیروزی در میدان نبرد، حفظ ثبات و دوام دولت های‌شان است.