به گزارش ایراف، به نقل از وبسایت تخصصی «پورتس یوروپ»، این مسیر پیشنهادی میتواند آذربایجان را از طریق دریای خزر به شبکه حملونقل قزاقستان و سپس از مسیر افغانستان به بنادر پاکستان متصل کند.
این ارتباط، امکان دسترسی به بازارهای جنوب آسیا و مسیرهای تجارت دریایی در اقیانوس هند را برای باکو فراهم میکند.
تقویت مسیرهای تجاری منطقه
توسعه این مسیر در شرایطی اهمیت پیدا میکند که کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز در سالهای اخیر تلاش کردهاند با ایجاد مسیرهای جایگزین، وابستگی خود را به کریدورهای سنتی حملونقل کاهش دهند و دسترسی مستقیمتری به بازارهای جهانی پیدا کنند.
در این میان، افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود میان آسیای مرکزی و جنوب آسیا، میتواند نقش حلقه اتصال شبکههای ریلی و جادهای منطقه را ایفا کند.
اتصال این مسیر به بنادر پاکستان، از جمله کراچی، گوادر و قاسم، امکان انتقال کالا به بازارهای منطقهای و بینالمللی را گسترش میدهد.
پاکستان پیشتر نیز برای توسعه همکاریهای ترانزیتی با کشورهای منطقه، دسترسی به زیرساختهای بندری خود را در دستور کار قرار داده است.
این بنادر در ساحل دریای عمان و دریای عرب قرار دارند و از طریق مسیرهای کشتیرانی به بازارهای خاورمیانه، آفریقا و دیگر مناطق جهان متصل هستند.
سابقه انتقال کالا از مسیر افغانستان
تجربه انتقال کالا میان پاکستان و آذربایجان از مسیر افغانستان و آسیای مرکزی پیشتر نیز ثبت شده است. بر اساس اعلام وزارت خارجه قزاقستان، در ژوئن ۲۰۲۴ (خرداد ۱۴۰۳)، یک محموله آزمایشی محصولات دارویی از کراچی پاکستان به مقصد باکو، از طریق بندر آکتائو قزاقستان منتقل شد.
این محموله با استفاده از مسیر زمینی افغانستان و ازبکستان به بندر آکتائو رسید و سپس از طریق دریای خزر به آذربایجان انتقال یافت.
طول این مسیر حدود چهار هزار و ۸۲۰ کیلومتر و مدت زمان انتقال محموله ۲۱ روز اعلام شد. این تجربه نشان داد که استفاده از ترکیب حملونقل زمینی و دریایی برای جابهجایی کالا میان دو کشور امکانپذیر است.
در کنار این مسیر، توسعه کریدور میانی از طریق دریای خزر، آذربایجان و قفقاز نیز از دیگر برنامههای منطقهای برای افزایش ظرفیت ترانزیت کالا به شمار میرود.
چالشهای پیش روی کریدور افغانستان
با وجود ظرفیتهای اقتصادی این مسیر، تحقق آن به توسعه زیرساختهای حملونقل، هماهنگی گمرکی میان کشورهای درگیر، کاهش هزینههای ترانزیت و تأمین امنیت مسیرهای عبوری وابسته است.
وضعیت زیرساختهای ریلی افغانستان و اختلاف در استانداردهای خطوط راهآهن کشورهای منطقه نیز از جمله موانعی است که میتواند بر سرعت اجرای چنین طرحهایی تأثیر بگذارد.
همچنین تداوم تنشهای مرزی میان افغانستان و پاکستان میتواند بر قابلیت اطمینان مسیرهای تجاری و برنامهریزی شرکتهای حملونقل اثرگذار باشد.
در مجموع، اتصال آذربایجان به بنادر پاکستان از طریق دریای خزر، قزاقستان و افغانستان، در صورت اجرایی شدن، میتواند فرصت تازهای برای گسترش مبادلات تجاری منطقهای ایجاد کند و موقعیت ترانزیتی افغانستان را در ارتباط میان آسیای مرکزی، قفقاز و جنوب آسیا ارتقا دهد.





