به گزارش ایراف، وبگاه آسیا تایمز در یادداشتی به قلم «منصور قیصر»، تحلیلگر مسائل سیاسی و اجتماعی مقیم اسلامآباد، با اشاره به سفر اخیر «الکسی اوروچوک»، معاون نخستوزیر روسیه به کابل و اعلام رقم ۳۴۹ میلیون دلاری حجم تجارت دوجانبه در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ (بیش از دو برابر سال گذشته)، به تشریح رویکرد جدید بازیگران کلیدی منطقه در قبال افغانستان پرداخت.
رویکرد قدرتهای بزرگ در قبال کابل بر اساس این تحلیل، با وجود آنکه روسیه همچنان تنها کشوری است که در ژوئیه ۲۰۲۵ حکومت طالبان را بهطور رسمی شناخته است، اما سایر بازیگران منطقهای نیز منافع اقتصادی و امنیتی خود را بر ملاحظات سیاسی ترجیح دادهاند:
- روسیه: به دنبال تقویت نفوذ در آسیای مرکزی، توسعه همکاریهای امنیتی و مشارکت در پروژههای ترانزیتی جدید است.
- هند: دهلینو پس از خروج دیپلماتیک در سال ۲۰۲۱، در اکتبر ۲۰۲۵ نمایندگی فنی خود در کابل را به سطح سفارت ارتقا داد تا ضمن حفظ ارتباط با جامعه افغانستان، جایگاه خود را در دیپلماسی منطقهای حفظ کند.
- چین: پکن با احتیاط و تمرکز بر معادن، زیرساختها و اتصال منطقهای با کابل گفتوگو میکند، اما نگرانیهای امنیتی پیرامون گروههای شبهنظامی در مرزهای غربی و امنیت سرمایهگذاریها، گستره تعاملات آن را محدود ساخته است.
شکاف میان اسلامآباد و کابل؛ محرک تنوعبخشی تجاری این تحلیلگر پاکستانی معتقد است که موفقیت نسبی کابل در تنوعبخشی به شرکای خارجی، صرفاً شکست اسلامآباد نیست، بلکه سیاستهای خود پاکستان نیز این روند را سرعت بخشیده است.
بسته ماندن طولانیمدت گذرگاههای مرزی مهم مانند تورخم و چمن از اکتبر ۲۰۲۵، بازرگانان افغان را ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین از جمله ایران و آسیای مرکزی کرده است؛ روندی که به اقتصاد پاکستان نیز آسیب رسانده و این کشور را به جستوجوی مسیرهای ترانزیتی جایگزین واداشته است.
بسته ماندن طولانیمدت گذرگاههای مرزی مهم مانند تورخم و چمن از اکتبر ۲۰۲۵، بازرگانان افغان را ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین از جمله ایران و آسیای مرکزی کرده است؛ روندی که به اقتصاد پاکستان نیز آسیب رسانده و این کشور را به جستوجوی مسیرهای ترانزیتی جایگزین واداشته است.
تعمیق این شکاف در نشست ماه اکتبر «فرمت مسکو» نیز نمایان شد؛ نشستی که به دلیل اختلاف نظر عمیق میان هیئت پاکستانی (که تروریسم را محور اصلی میدانست) و مقامهای طالبان (که فشار نظامی اسلامآباد را نقد میکردند)، برای نخستین بار از سال ۲۰۱۷ بدون صدور بیانیه مشترک به کار خود پایان داد.
محدودیتها و چالشهای پیش روی کابل نویسنده با اشاره به ابتکارات ترانزیتی از جمله توافق سهجانبه قزاقستان، ازبکستان و امارات برای احداث راهآهن ترانس-افغان تأکید میکند که جغرافیا و نیاز به بنادر پاکستان همچنان اهمیت دارد، اما توسعه حملونقل نیازمند امنیت، مرزهای پیشبینیپذیر و اعتماد سرمایهگذاران است.
در پایان این یادداشت آمده است که با وجود تلاشهای دیپلماتیک طالبان، بحرانهای داخلی از جمله محرومیت میلیونها دختر از تحصیل، محدودیتهای شدید بر اشتغال زنان و عدم تشکیل دولت فراگیر همچنان چالشهای ساختاری کابل به شمار میروند و آزمون اصلی دیپلماسی جدید حکومت سرپرست، نه صرفاً ایجاد مشارکتهای اقتصادی، بلکه بهبود واقعی امنیت منطقهای و معیشت شهروندان افغانستان خواهد بود.





