تلاش عربستان برای انتقال گاز افغانستان به پاکستان؛ سایه زدوبندهای اقتصادی خلیل‌زاد بر قراردادهای طالبان

به گزارش ایراف، این توافق‌نامه میان دلتا انرژی و شرکت پاکستانی «اینتر استیت گاز سیستمز» به امضا رسیده و بر اساس آن، احداث یک خط لوله انتقال گاز طبیعی از مرز غربی پاکستان تا بندر گوادر و همچنین خط لوله دیگری از منطقه «چمن» در مرز افغانستان تا نزدیکی «فاضیلکا» در مرز هند مورد ارزیابی قرار می‌گیرد؛ محوری که اجرای آن مستلزم توافق رسمی اسلام‌آباد و دهلی‌نو است.

نکته کلیدی در این پازل، معرفی منابع گازی افغانستان و به‌ویژه امتیاز بهره‌برداری از میدان گازی کشک هرات به عنوان پشتوانه تأمین گاز این طرح است. این در حالی است که گروه طالبان در شهریور سال جاری، قرارداد استخراج نفت و گاز حوزه «کشک-تیرپل» هرات را به ارزش ادعایی ۵۰ میلیارد دلار با شرکت سعودی «دلتا اینترنشنال» در کابل امضا کرد؛ مراسمی که حضور زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان در کنار مقام‌های طالبان، پرسش‌های جدی را درباره نقش دلالی و منافع شخصی او در این قراردادها برانگیخت.

اگرچه دلتا انرژی تأکید کرده که این برنامه مستقل از خط لوله «تاپی» (ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند) است و سندی که اکنون امضا شده صرفاً چارچوبی برای امکان‌سنجی محسوب می‌شود و تعهد مالی قطعی ندارد، اما پیوند خوردن قرارداد ۵۰ میلیارد دلاری هرات با طرح ۳۰ میلیارد دلاری پاکستان، از یک شبکه درهم‌تنیده لابی‌گری برای بهره‌برداری از منابع انرژی افغانستان حکایت دارد.

 از لابی‌گری برای شرکت‌های نفتی تا توافق دوحه؛ کارنامه اقتصادی خلیل‌زاد در افغانستان

  • پیوندهای قدیمی انرژی و نقش خلیل‌زاد در مهندسی قدرت: حضور زلمی خلیل‌زاد در مراسم امضای قراردادهای نفت و گاز طالبان با شرکت‌های سعودی، برای ناظران مسائل افغانستان یادآور کارنامه قدیمی او در حوزه لابی‌گری انرژی است. خلیل‌زاد در دهه ۱۹۹۰ میلادی، پیش از رسیدن به مناصب ارشد دولت آمریکا، به عنوان مشاور شرکت نفتی آمریکایی «یونوکال» (Unocal) فعالیت می‌کرد و برای جلب موافقت نخستین دوره حاکمیت طالبان جهت عبور خط لوله گاز ترکمنستان به پاکستان لابی می‌کرد. منتقدان بر این باورند که معماری «توافق دوحه» توسط خلیل‌زاد که به سقوط جمهوریت و بازگشت دوباره طالبان به قدرت انجامید، اکنون بستر را برای بهره‌برداری‌های اقتصادی و سهم‌خواهی او و شبکه‌های همکارش از معادن و منابع هیدروکربنی افغانستان فراهم کرده است.

  • گره کور خطوط لوله در جنوب آسیا و ابهام در قراردادهای طالبان: طرح جدید انتقال گاز از افغانستان به پاکستان و مرز هند در شرایطی روی میز قرار گرفته که پروژه «خط لوله صلح» (انتقال گاز ایران به پاکستان) به دلیل فشارهای آمریکا و تعلل اسلام‌آباد همچنان معطل مانده و پروژه خط لوله «تاپی» نیز با وجود گذشت سال‌ها، هنوز به مرحله بهره‌برداری و صادرات گاز نرسیده است. در این میان، کارشناسان اقتصادی معتقدند قراردادهای ده‌ها میلیارد دلاری که طالبان با واسطه‌گری چهره‌هایی نظیر خلیل‌زاد امضا می‌کنند، بیش از آنکه پشتوانه فنی و اجرایی واقعی در شرایط بی‌ثبات افغانستان داشته باشند، ابزارهایی برای کسب مشروعیت سیاسی، دور زدن انزوای بین‌المللی و تأمین منافع حلقه‌های خاص سیاسی و اقتصادی هستند.
بیشتر بخوانید:  زمستان سخت در افغانستان؛ سازمان ملل ۱۸ میلیون دلار کمک اضطراری تصویب کرد
لینک کوتاه: https://iraf.ir/?p=144853
اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین مطالب
پر بازدیدترین ها