روابط ایران و افغانستان؛ همکاری‌های اقتصادی زیر سایه اختلافات سیاسی و نگرانی‌های امنیتی

محمد سرگزی، نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با ایراف تأکید کرد: «اختلافات سیاسی ممکن است در مقاطع مختلف به وجود بیاید، اما نباید اجازه داد این اختلافات تمام مسیرهای همکاری اقتصادی را مسدود کند. اقتصاد و معیشت مردم دو کشور نباید قربانی تنش‌های سیاسی شود.»

او با اشاره به ظرفیت‌های مشترک در حوزه تجارت، ترانزیت، حمل‌ونقل، انرژی، معدن، کشاورزی و خدمات فنی و مهندسی گفت: «افغانستان به مسیرهای تجاری و دسترسی به بازارهای منطقه‌ای نیاز دارد و ایران نیز می‌تواند از توسعه تجارت با افغانستان و گسترش ارتباطات اقتصادی منطقه‌ای بهره‌مند شود. این همکاری می‌تواند برای هر دو کشور ارزش افزوده و فرصت اشتغال ایجاد کند.»

تفکیک اختلافات سیاسی از همکاری‌های اقتصادی

این نماینده مجلس در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان اختلافات سیاسی و امنیتی را از همکاری‌های اقتصادی تفکیک کرد، گفت: «باید میان مسائل سیاسی و امنیتی از یک سو و همکاری‌های اقتصادی از سوی دیگر تفکیک قائل شد. این به معنای نادیده گرفتن اختلافات نیست، بلکه به معنای مدیریت هوشمندانه آنهاست. موضوعاتی مانند امنیت مرزها، حقابه، مهاجران و مسائل کنسولی باید از مسیر گفت‌وگو و سازوکارهای رسمی پیگیری شوند و در عین حال، کانال‌های تجاری و اقتصادی فعال باقی بمانند.»

سرگزی معتقد است روابط اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز اعتماد متقابل باشد: «وقتی دو کشور در حوزه تجارت، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل و انرژی منافع مشترک پیدا می‌کنند، انگیزه بیشتری برای حل‌وفصل اختلافات از طریق مذاکره خواهند داشت. البته اقتصاد به‌تنهایی نمی‌تواند همه اختلافات سیاسی و امنیتی را حل کند، اما می‌تواند بستر مناسبی برای کاهش تنش‌ها فراهم کند.»

بیشتر بخوانید:  از چابهار تا بازار افغانستان؛ تهران برای گسترش همکاری‌های کشاورزی و تجاری اعلام آمادگی کرد

بخش خصوصی؛ پیشران اصلی روابط اقتصادی

به گفته این نماینده مجلس، بخش خصوصی می‌تواند پیشران اصلی روابط اقتصادی دو کشور باشد: «بازرگانان، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران به دنبال ثبات، امنیت سرمایه‌گذاری و مقررات قابل پیش‌بینی هستند. دولت‌ها باید با تسهیل مبادلات بانکی، کاهش موانع گمرکی، ایجاد زیرساخت‌های مرزی و حمایت از سرمایه‌گذاری، زمینه فعالیت بخش خصوصی را فراهم کنند.»

ترانزیت و موقعیت جغرافیایی افغانستان؛ فرصتی برای کل منطقه

سرگزی با تأکید بر اهمیت موقعیت جغرافیایی افغانستان گفت: «افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود می‌تواند حلقه ارتباطی میان آسیای مرکزی، جنوب آسیا و غرب آسیا باشد. ایران نیز با برخورداری از بنادر، شبکه جاده‌ای و ریلی و دسترسی به آب‌های آزاد، ظرفیت مهمی برای اتصال افغانستان به بازارهای جهانی دارد. توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و مسیرهای ترانزیتی می‌تواند هزینه تجارت را کاهش دهد و منافع اقتصادی گسترده‌ای برای کشورهای منطقه ایجاد کند.»

موانع پیش‌رو؛ از محدودیت‌های بانکی تا ناپایداری مقررات

این نماینده مجلس موانع تحقق همکاری‌های اقتصادی را برشمرد: «مشکلات نقل‌وانتقال پول، محدودیت‌های بانکی، ناپایداری مقررات تجاری، مسائل گمرکی، ناامنی در برخی مسیرها و اختلافات سیاسی از جمله این موانع است. برای عبور از این موانع، لازم است کمیسیون‌های مشترک اقتصادی فعال‌تر شوند و توافقات دوجانبه از سطح بیانیه و تفاهم‌نامه به مرحله اجرا برسند. فعالان اقتصادی باید آثار ملموس این توافقات را در تجارت روزمره خود مشاهده کنند.»

آینده روابط؛ اراده سیاسی و اجرای توافقات

سرگزی در ارزیابی آینده روابط اقتصادی دو کشور گفت: «آینده همکاری اقتصادی دو کشور به میزان اراده سیاسی، اعتماد متقابل و توانایی مدیریت اختلافات بستگی دارد. ضروری است تهران و کابل به این درک مشترک برسند که توسعه اقتصادی و رفاه مردم، منافعی فراتر از اختلافات مقطعی سیاسی دارد. اولویت باید اجرای توافقات اقتصادی، توسعه زیرساخت‌های مرزی و ترانزیتی، تسهیل تجارت و ایجاد امنیت برای سرمایه‌گذاران باشد. همکاری اقتصادی نباید به ابزار فشار سیاسی تبدیل شود؛ بلکه باید به بستری برای ثبات، اعتمادسازی و توسعه پایدار در منطقه تبدیل شود.»

بیشتر بخوانید:  طلای سرخ افغانستان؛ ۱۲ هزار هکتار از اراضی هرات به کشت زعفران اختصاص یافته است

جمع‌بندی

ایران و افغانستان با وجود ظرفیت‌های اقتصادی چشمگیر — از ترانزیت و انرژی گرفته تا تجارت و خدمات فنی و مهندسی — همچنان با موانع سیاسی، امنیتی و بروکراتیک دست‌وپنجه نرم می‌کنند. دیدگاه نماینده سیستان در مجلس بر یک نکته کلیدی تأکید دارد: تفکیک هوشمندانه حوزه سیاسی و امنیتی از اقتصادی و اجرایی کردن توافقات به‌جای باقی ماندن در سطح بیانیه‌ها. تحقق این امر نه‌تنها به سود دو کشور، بلکه عاملی مؤثر در تقویت تجارت منطقه‌ای و ثبات اقتصادی در آسیای مرکزی و جنوب آسیا خواهد بود.

لینک کوتاه: https://iraf.ir/?p=144856
اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین مطالب
پر بازدیدترین ها