به گزارش ایراف، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در تازه‌ترین گزارش خود درباره وضعیت تغذیه کودکان در افغانستان، از افزایش نگران‌کننده موارد سوءتغذیه حاد و گسترش ناامنی غذایی در این کشور خبر داده است.
بر اساس این گزارش، میزان سوءتغذیه حاد در میان کودکان شش تا ۵۹ ماهه افغانستان در فاصله ماه‌های ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۶ به ۱۲ درصد رسیده است. این میزان در سه‌ماهه پیش از آن، یعنی آوریل تا ژوئن، ۹.۳ درصد و در دوره مشابه سال گذشته ۱۱ درصد بود.
یونیسف اعلام کرده است که میزان سوءتغذیه حاد کودکان در ۱۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان به سطح بحرانی رسیده است.
در ولایت‌های زابل و دایکندی نیز از هر چهار کودک بررسی‌شده، تقریباً یک کودک به سوءتغذیه حاد مبتلا بوده است.
بررسی‌های این نهاد نشان می‌دهد که شمار ولایت‌هایی که میزان سوءتغذیه حاد در آن‌ها به آستانه بحرانی ۱۰ درصد رسیده، از ۱۰ ولایت در سه‌ماهه نخست سال به ۱۱ ولایت در سه‌ماهه دوم و ۱۶ ولایت در سه‌ماهه سوم افزایش یافته است.
در ۱۶ ولایت دیگر نیز میزان سوءتغذیه حاد بین پنج تا کمتر از ۱۰ درصد ثبت شده است. همچنین این شاخص در مقایسه با سال گذشته در ۲۲ ولایت افزایش داشته است.
این ارزیابی با مشارکت کارکنان بهداشتی محلی و بررسی وضعیت تغذیه‌ای ۱۹ هزار و ۸۲۲ کودک در ۴۶۵ منطقه پایش واقع در ۴۰۱ شهرستان افغانستان انجام شده است.
در این بررسی، اندازه‌گیری دور بازوی کودکان و شناسایی علائم ورم بدن مبنای ارزیابی وضعیت سوءتغذیه قرار گرفته است.
دامنه این پایش به مناطق شهری هرات و ننگرهار نیز گسترش یافته و یونیسف اعلام کرده است که قرار است در اوایل سال ۲۰۲۷ مراکز پایش شهری در کابل نیز راه‌اندازی شوند.
افزایش سوءتغذیه شدید در میان کودکان
گزارش یونیسف از افزایش موارد سوءتغذیه حاد شدید نیز حکایت دارد. بر اساس آمار منتشرشده، میزان این نوع سوءتغذیه از ۲.۳ درصد در سه‌ماهه پیشین به ۲.۶ درصد در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ رسیده است. سوءتغذیه حاد متوسط نیز از هفت درصد به ۹.۴ درصد افزایش یافته است.
کودکان زیر دو سال بیشترین سهم را از موارد ثبت‌شده دارند؛ به‌طوری‌که ۸۲ درصد موارد سوءتغذیه حاد شدید و ۷۳ درصد موارد سوءتغذیه حاد متوسط مربوط به این گروه سنی است.
همچنین ۲۶ درصد کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد متوسط در معرض خطر بالای وخیم‌تر شدن وضعیت تغذیه‌ای قرار داشته‌اند. این رقم در سه‌ماهه نخست سال ۱۹ درصد بود.
در میان ولایت‌های افغانستان، زابل و قندهار با ثبت نرخ ۷.۳ درصدی سوءتغذیه حاد شدید، بالاترین میزان را داشته‌اند. پس از آن‌ها هلمند با ۶.۱ درصد، دایکندی با ۵.۶ درصد و نورستان با پنج درصد قرار دارند.
یونیسف همچنین نسبت به وخامت وضعیت تغذیه کودکان در ولایت‌های شمالی سرپل و بغلان هشدار داده است.
افزایش ناامنی غذایی در میان کودکان
هم‌زمان با افزایش سوءتغذیه، وضعیت امنیت غذایی کودکان نیز در افغانستان بدتر شده است.
بر اساس گزارش یونیسف، حدود ۴۶ درصد کودکان خردسال مورد بررسی با ناامنی غذایی متوسط یا شدید مواجه بوده‌اند. این میزان در دوره مشابه پس از برداشت محصولات کشاورزی در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ درصد بود.
سهم کودکانی که با ناامنی غذایی متوسط مواجه‌اند، از ۳۴ درصد به ۳۹.۲ درصد افزایش یافته است. در مقابل، ناامنی غذایی شدید اندکی کاهش داشته و از هفت درصد به ۶.۵ درصد رسیده است.
با این حال، شمار کودکانی که هیچ‌گونه ناامنی غذایی را تجربه نکرده‌اند نیز کاهش یافته است. تنها ۱۴.۶ درصد کودکان بررسی‌شده در این گروه قرار داشته‌اند؛ در حالی که این میزان در سال گذشته ۱۹ درصد بود.
یونیسف در این دوره برای نخستین بار دسترسی خانوارها به آب آشامیدنی، وضعیت بهداشت و بیماری‌های کودکان را نیز بررسی کرده است.
نتایج این ارزیابی نشان می‌دهد که حدود ۷۱ درصد خانوارهای مورد مطالعه به آب آشامیدنی سالم دسترسی داشته‌اند. با این حال، نزدیک به یک‌سوم مراقبان کودکان اعلام کرده‌اند که برای شست‌وشوی دست‌های خود از آب و صابون استفاده می‌کنند.
همچنین حدود ۴۶ درصد مراقبان گفته‌اند که کودکانشان در دو هفته پیش از انجام بررسی به اسهال آبکی مبتلا شده‌اند؛ مسئله‌ای که در کنار کمبود مواد غذایی و مشکلات بهداشتی می‌تواند وضعیت تغذیه‌ای کودکان را وخیم‌تر کند.
اختلال در تأمین مواد غذایی درمانی
در بخش دیگری از گزارش، یونیسف نسبت به اختلال در برنامه‌های درمانی کودکان مبتلا به سوءتغذیه هشدار داده است.
بر اساس این گزارش، شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد متوسط که برای دریافت خدمات درمانی ثبت‌نام شده‌اند، از ۵۸ هزار و ۵۱۹ نفر در ژانویه ۲۰۲۶ به ۱۱ هزار و ۶۸ نفر در ژوئن کاهش یافته است.
این تعداد در ماه ژوئن تنها حدود ۹ درصد میانگین پنج‌ساله پذیرش کودکان در برنامه‌های درمانی طی همین ماه بوده است.
یونیسف بسته شدن مرزها و مشکلات واردات و توزیع مواد غذایی درمانی را از عوامل اصلی این کاهش اعلام کرده است.
با بهبود وضعیت تأمین این اقلام، روند پذیرش کودکان در ماه اوت دوباره افزایش یافت و شمار کودکان پذیرفته‌شده به ۱۰۹ هزار و ۵۲۰ نفر رسید.
با وجود این، فشار بر برنامه‌های درمانی همچنان ادامه دارد. طبق گزارش یونیسف، در هفت ماه از هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶، شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد شدید که در برنامه‌های درمانی پذیرش شده‌اند، از میانگین ماهانه پنج‌ساله بیشتر بوده است.
ارائه خدمات درمانی به بیش از ۶۰۰ هزار کودک
یونیسف اعلام کرده است که برنامه‌های درمانی این نهاد تا ماه اوت ۲۰۲۶ به حدود ۴۲۳ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه حاد شدید خدمات ارائه کرده‌اند. همچنین ۲۱۵ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه حاد متوسط که در معرض خطر بالای وخامت وضعیت قرار داشته‌اند، تحت پوشش این برنامه‌ها قرار گرفته‌اند.
با این حال، میزان پیشرفت برنامه‌های درمانی از اهداف تعیین‌شده عقب‌تر است. بر اساس گزارش، این برنامه‌ها تا ماه اوت به ۴۸ درصد هدف سالانه خود برای درمان موارد شدید سوءتغذیه دست یافته‌اند؛ در حالی که این میزان در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۵۲ درصد بود.
مجموع آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد که بحران تغذیه کودکان در افغانستان ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است. افزایش سوءتغذیه، گسترش ناامنی غذایی، شیوع بیماری‌های گوارشی و اختلال در تأمین اقلام درمانی، از جمله عواملی هستند که سلامت کودکان خردسال این کشور را با تهدید جدی مواجه کرده‌اند.
