سید جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس، در گفت‌وگو با ایراف با اشاره به اهمیت این نشست گفت که حضور مقام‌های این کشورها در تهران می‌تواند فرصتی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و شکل‌گیری سازوکار مشترک امنیتی باشد. به گفته وی، مشارکت ایران در چنین روندی می‌تواند به تقویت امنیت منطقه و توسعه تعاملات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میان کشورهای منطقه کمک کند.
پیمان مکه و ضرورت شکل‌گیری سازوکار مشترک امنیتی
ساداتیان با اشاره به ضرورت شکل‌گیری سازوکارهای منطقه‌ای برای تأمین امنیت پایدار گفت که حدود یک سال پیش پیشنهاد داده بود ایران، شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس و دیگر کشورهای منطقه برای تشکیل سازمانی مشترک، مشابه یک اتحادیه، برنامه‌ریزی کنند.
ساداتیان گفت که در صورت شکل‌گیری چنین سازمانی، امکان پیوستن کشورهای دیگر در مراحل بعدی نیز وجود خواهد داشت و این روند می‌تواند به ایجاد ساختاری منطقه‌ای برای تأمین امنیت پایدار کمک کند.
وی افزود که پیشنهادهایی با همین رویکرد نیز مطرح شده است و ایده همکاری سازمان‌یافته میان کشورهای منطقه، موضوع تازه‌ای نیست.
سفیر اسبق ایران در انگلیس با اشاره به توافق‌های عربستان سعودی با ترکیه و پاکستان پس از جنگ ۴۰روزه گفت که این کشورها در راستای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای به توافق‌هایی دست یافته‌اند. ساداتیان اظهار داشت که پیش‌تر نیز در یک گفت‌وگو تأکید کرده بود مناسب است ایران به این روند همکاری بپیوندد.
نشست تهران فرصتی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای
ساداتیان با اشاره به حضور مقام‌های این کشورها در تهران گفت که ابراز تمایل آن‌ها برای دیدار و گفت‌وگو با ایران می‌تواند فرصتی برای شکل‌گیری همکاری‌های گسترده‌تر منطقه‌ای باشد.
وی افزود که اگر این روند به‌درستی شکل بگیرد، می‌تواند به تقویت امنیت منطقه و گسترش تعاملات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میان کشورهای منطقه منجر شود.
این دیپلمات پیشین با تأکید بر اهمیت همگرایی میان کشورهای منطقه گفت که تقویت همکاری‌ها می‌تواند از زمینه‌های اختلاف بکاهد و به شکل‌گیری چارچوبی قابل‌قبول برای همکاری منجر شود.
ساداتیان اظهار داشت که اختلاف میان کشورها امری طبیعی است و این اختلافات ریشه‌های دیرینه‌ای دارند؛ با این حال، کشورهای مسلمان منطقه از منافع مشترک و زمینه‌های قابل‌توجهی برای همکاری برخوردارند.
وی تأکید کرد که اتکا به منافع مشترک و ایجاد سازوکارهای مناسب برای گفت‌وگو و همکاری می‌تواند زمینه شکل‌گیری ساختاری منطقه‌ای، باثبات و پایدار را فراهم کند.
آیا نشست تهران به کاهش تنش‌های منطقه‌ای منجر می‌شود؟
نشست تهران در شرایطی برگزار شده است که کشورهای منطقه با مجموعه‌ای از بحران‌ها و اختلافات سیاسی و امنیتی روبه‌رو هستند. در چنین فضایی، گفت‌وگو میان ایران، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه می‌تواند فرصتی برای بررسی زمینه‌های مشترک و کاهش تنش‌ها باشد؛ اما تحقق این هدف به تداوم مذاکرات، اراده سیاسی طرف‌ها و تبدیل توافق‌های کلی به اقدامات عملی وابسته است.
پرسش اصلی این است که آیا کشورهای حاضر در این نشست، به‌ویژه عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، در ادامه مسیر گام‌های عملی و سازنده‌ای برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای برخواهند داشت یا اختلافات و رقابت‌های موجود همچنان مانع شکل‌گیری همکاری پایدار خواهد شد؟
امنیت منطقه‌ای طی سال‌های اخیر تحت تأثیر مجموعه‌ای از بحران‌ها، از جمله تحولات فلسطین و لبنان، تنش‌های سیاسی و امنیتی و رقابت میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشته است. در این شرایط، ایده ایجاد سازوکارهای مشترک امنیتی با مشارکت کشورهای منطقه بارها از سوی مقام‌ها و کارشناسان مطرح شده است.
از یک سو، اختلافات سیاسی و راهبردی میان کشورهای منطقه می‌تواند دستیابی به توافق‌های فراگیر را دشوار کند و از سوی دیگر، تهدیدهای مشترک و پیوندهای اقتصادی و اجتماعی، زمینه‌هایی برای همکاری فراهم می‌آورد. از این منظر، اهمیت نشست تهران تنها به برگزاری یک دیدار دیپلماتیک محدود نمی‌شود؛ بلکه به این بستگی دارد که آیا گفت‌وگوهای انجام‌شده می‌تواند به سازوکاری مستمر برای همکاری و مدیریت اختلافات میان کشورهای منطقه تبدیل شود یا خیر.
