به گزارش ایراف، مقام‌های محلی طالبان در بدخشان اعلام کرده‌اند که کار ساخت و آماده‌سازی «جاده واخان» پس از چند سال فعالیت عمرانی به پایان رسیده و این مسیر امروز(یکشنبه، ۱۲ مهر) رسماً به بهره‌برداری می‌رسد.
این جاده از منطقه «بروغیل» آغاز شده و تا نقطه صفر مرزی چین امتداد دارد.
طول مسیر ۱۲۱ کیلومتر و عرض آن بین ۷ تا ۱۰ متر است و در طول مسیر چندین پل و سازه‌های آب‌رو نیز ساخته شده است.
به گفته امان‌الله چهره، رئیس توسعه روستایی طالبان در بدخشان، تکمیل این جاده فصل تازه‌ای در اتصال زمینی افغانستان با چین ایجاد می‌کند؛ اتصالی که طالبان آن را «تحول بزرگ اقتصادی» می‌داند.
وزارت توسعه روستایی طالبان نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که با تکمیل این مسیر، افغانستان برای نخستین‌بار از راه زمینی به چین وصل شده است.
جاده واخان در یکی از راهبردی‌ترین نقاط افغانستان قرار دارد؛ منطقه‌ای که از گذشته به‌عنوان گذرگاه تاریخی راه ابریشم شناخته می‌شد.
این مسیر می‌تواند افغانستان را به چین، تاجیکستان و پاکستان نزدیک‌تر کند و ظرفیت تبدیل‌شدن به یک محور مهم ترانزیتی را دارد.
طالبان این جاده را یکی از مهم‌ترین مسیرهای بالقوه برای اتصال افغانستان به چین می‌دانند و معتقدند که تکمیل آن می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تجارت، صادرات خشکبار، سنگ‌های قیمتی و محصولات کشاورزی به چین باشد.
با این حال، کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند که تبدیل این مسیر به یک دهلیز واقعی ترانزیتی نیازمند ایجاد گمرک رسمی، تأسیسات مرزی، مراکز بارگیری و سازوکارهای تجاری استاندارد است؛ زیرساخت‌هایی که هنوز در واخان وجود ندارد.
در کنار این مسائل، چالش‌های امنیتی نیز همچنان پابرجاست. بدخشان طی ماه‌های اخیر شاهد درگیری‌های پراکنده، عملیات ضدطالبان و فعالیت گروه‌های مسلح بوده و همین وضعیت نگرانی‌هایی درباره امنیت مسیر واخان ایجاد کرده است.
تحلیلگران می‌گویند چین نیز به دلیل همین بی‌ثباتی تاکنون از ایجاد گمرک رسمی یا سرمایه‌گذاری بزرگ در این دهلیز خودداری کرده و امنیت را شرط اصلی هرگونه همکاری دانسته است.
گزارش‌های بین‌المللی نیز پرسش‌هایی درباره روند ساخت این جاده مطرح کرده‌اند.
برخی تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده در رسانه‌های غربی نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته فعالیت ساختمانی در بخش‌هایی از مسیر واخان بسیار محدود بوده و همین موضوع باعث شده کارشناسان درباره سرعت واقعی پیشرفت پروژه تردیدهایی مطرح کنند.
از سوی دیگر، جغرافیای سخت واخان نیز چالش‌های جدی ایجاد می‌کند.
این منطقه با ارتفاعات ۳۰۰۰ تا ۶۸۰۰ متری، سرمای شدید، مسیرهای صعب‌العبور و هزینه بالای نگهداری جاده روبه‌روست؛ شرایطی که بهره‌برداری پایدار از این مسیر را دشوار می‌کند.
با وجود این چالش‌ها، تکمیل جاده واخان از نظر ژئوپلیتیک اهمیت قابل توجهی دارد.
در مجموع موفقیت این دهلیز به همکاری چین، ثبات امنیتی و سرمایه‌گذاری‌های سنگین در زیرساخت‌های مرزی وابسته است؛ مسائلی که هنوز حل‌نشده باقی مانده‌اند.
