دکتر سید عبدالقیوم سجادی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان و رئیس سابق دانشگاه خاتمالنبیین، در گفتوگو با ایراف با اشاره به این تحولات، آنها را در ادامه روندی دانست که به گفته او از محدودیت در برگزاری مراسم مذهبی شیعیان آغاز شده و اکنون به حوزههای آموزشی، فرهنگی، رسانهای و حتی درمانی رسیده است. او معتقد است این اقدامات را باید از دو زاویه، یعنی رویکرد کلی حاکمیت طالبان نسبت به آموزش و علوم انسانی و همچنین نوع نگاه مذهبی و سیاسی به شیعیان، بررسی کرد.
افزایش محدودیتها علیه شیعیان افغانستان
دکتر سجادی گفت: طی هفتهها و ماههای اخیر، سیاست سختگیرانه و محدودسازی طالبان نسبت به شیعیان افغانستان افزایش یافته است و مجموعه اتفاقاتی که در این مدت رخ داده، تنها بخشی از این روند است.
وی افزود: البته این موضوع از یک سال قبل نیز وجود داشته و با اعمال سیاستهای محدودکننده درباره برگزاری مراسم مذهبی محرم و عاشورا، نوعی محدودسازی علیه شیعیان افغانستان دنبال میشد؛ با وجود دادخواهیهایی که در این زمینه صورت گرفت، این روند متوقف نشد و همچنان ادامه پیدا کرد.
نماینده پیشین پارلمان افغانستان ادامه داد: در ادامه این سیاست، موضوع اعلام برخی شهرکها و مناطق مسکونی شیعیان به عنوان زمینهای دولتی و امارتی و اخطار به ساکنان برای تخلیه این مناطق مطرح شد.
او افزود: پس از آن، موضوع تصرف یا تخلیه حوزه علمیه خاتمالنبیین در کابل پیش آمد؛ مرکزی که از مراکز مهم مذهبی شیعیان افغانستان محسوب میشود. نیروهای وابسته به وزارت عدلیه طالبان در شهریور امسال نیز این حوزه را محاصره و سپس تخلیه کردند؛ گزارشهای منتشرشده نیز از تصرف ساختمان این مرکز خبر دادهاند.
دکتر سجادی گفت: در ادامه، مرکز فرهنگی ـ دینی سیدالشهدا(ع) در غرب کابل که مربوط به مردم شیعه بود تعطیل شد و این روند تا جایی ادامه پیدا کرد که وزارت عدلیه طالبان برای بستن شبکههای تلویزیونی تمدن و راه فردا اقدام کرد.
وی اضافه کرد: پس از آن، حوزه علمیه خاتمالانبیا نیز با چنین وضعیتی مواجه شد و در نهایت دانشگاه خاتمالنبیین که یک دانشگاه کاملاً خصوصی و غیردولتی بود، تعطیل شد.
سجادی تأکید کرد: این دانشگاه پیش از این از سوی طالبان به عنوان یکی از مراکز معتبر و قابل قبول شناخته شده و حتی شایسته تقدیر دانسته شده بود.
وی گفت: مجموعه این اتفاقات نشاندهنده نوعی سیاست محدودسازی علیه شیعیان و هزارههای افغانستان است و متأسفانه مراکز مذهبی و دینی، علمی، فرهنگی و رسانهای که عمدتاً متعلق به هزارهها و شیعیان افغانستان هستند، مورد هدف قرار گرفتهاند و این مسئله نگرانیهای جدی را در میان مردم افغانستان، بهویژه هزارهها و شیعیان، ایجاد کرده است.
محدودیت رشتههای دانشگاهی؛ رویکرد آموزشی یا مذهبی؟
دکتر عبدالقیوم سجادی در پاسخ به پرسشی درباره محدودیتهایی که در برخی رشتههای دانشگاهی مانند حقوق، علوم سیاسی و روابط بینالملل ایجاد شده است، گفت: این اقدامات را باید از دو زاویه تحلیل کرد.
وی توضیح داد: یک زاویه، نگاه کلی دستاندرکاران فعلی افغانستان به آموزش عالی و تحصیلات دانشگاهی است. اساساً نسبت به رشتههای علوم انسانی نگاه مساعدی وجود ندارد و این رشتهها گاه به عنوان رشتههایی غربی یا مخالف با ارزشهای اسلامی تلقی میشوند و به همین دلیل محدودیتهایی علیه آنها اعمال شده است.
سجادی افزود: اما زاویه دوم، نوع نگاه مذهبی و نگاه به آزادی عمل اقلیتهای مذهبی است که آن نیز موجب ایجاد محدودیتهایی شده است.
وی ادامه داد: این روند در ابتدا در دانشگاه بامیان نیز خود را نشان داد؛ جایی که دپارتمان فقه جعفری که در دوران جمهوریت به عنوان یکی از دپارتمانهای رسمی دانشگاه فعال شده بود، تعطیل اعلام شد.
او گفت: پیش از آن نیز قانون احوال شخصیه شیعیان که در دوران جمهوریت به عنوان قانونی برای تنظیم امور و مناسک مذهبی شیعیان افغانستان تصویب شده بود، ابطال شد.
سجادی افزود: سپس آرامآرام این سیاست به حوزه فعالیتهای فرهنگی و علمی نیز کشیده شد و نوعی نگاه سختگیرانه مذهبی شکل گرفت؛ گویی تصور بر این است که مراکز متعلق به شیعیان باید صرفاً فعالیت مذهبی داشته باشند یا فعالیت آنها در تعارض با باورهای مذهب حنفی و مذهب رسمی حاکمیت قرار دارد.
مراکز شیعی، پیشگام تقریب مذاهب بودند
این پژوهشگر مطالعات سیاسی گفت: این نگاه با واقعیت فعالیت بسیاری از مراکز علمی و فرهنگی شیعیان افغانستان همخوانی ندارد.
وی توضیح داد: مراکز علمی و فرهنگی متعلق به شیعیان افغانستان عمدتاً پیشگام تفکر و اندیشه تقریبی بودند؛ یعنی فعالیت آنها بیشتر علمی و فرهنگی بود و حتی در مواردی که بحثهای مذهبی و دینی مطرح میشد، به جای تأکید بر تفاوتها و تمایزات مذهبی، بر اشتراکات اسلامی تأکید میکردند.
سجادی افزود: این مراکز بر موضوعاتی مانند تقریب مذاهب، وحدت اسلامی و اشتراکات میان مسلمانان تأکید داشتند.
وی گفت: بنابراین از یک طرف، نگاه منفی در سطح کلان نسبت به آموزش و دانش مدرن و عصری وجود دارد که باعث محدودسازی یا ابطال رشتههایی مانند حقوق، علوم سیاسی و علوم انسانی شده و از طرف دیگر، نگاه منفی نسبت به تفکر و اندیشه شیعی نیز موجب محدودیت و تعطیلی مراکز فرهنگی و علمی شیعیان شده است.
آیا اقدامات انجامشده سیاست رسمی طالبان است؟
سجادی درباره تفاوت میان مواضع رسمی طالبان و اقداماتی که در سطوح مختلف به طالبان نسبت داده میشود، گفت: معمولاً در توجیه این اقدامات گفته میشود که محدودسازیها، بازداشتها و تعطیلی مراکز توسط شخص وزیر عدلیه طالبان انجام شده و او ارتباط مستقیمی با رهبری طالبان دارد.
وی افزود: اما طالبان مدعی یک حاکمیت سیاسی است و در یک حاکمیت سیاسی، ساختار تصمیمگیری کلان وجود دارد؛ بنابراین نمیتوان گفت سلیقه فردی اشخاص و افراد، مبنای تصمیمگیری یک حاکمیت است.
سجادی ادامه داد: درباره دانشگاه خاتمالنبیین نیز در ابتدا وزارت عدلیه ادعا کرد که زمین دانشگاه غصبی و دولتی است.
وی گفت: اما دانشگاه خاتمالنبیین در زمینی استیجاری و با قرارداد بلندمدت ۲۰ ساله، ساختمان آموزشی خود را احداث کرده بود و وقتی اسناد ارائه شد، مشخص شد که مسئله زمین با آنچه ابتدا مطرح شده بود تفاوت دارد.
او افزود: پس از آن، ادعای دیگری مطرح شد و گفته شد دانشگاه فعالیت سیاسی و مذهبی انجام میدهد.
سجادی پرسید: اگر فعالیت سیاسی دانشگاه مطرح بود، دقیقاً مشخص نشد این فعالیت سیاسی چه بوده است و هیچگاه به طور مشخص اعلام نشد که دانشگاه چه فعالیت سیاسی انجام داده است.
وی ادامه داد: درباره فعالیت مذهبی نیز این ادعا در حالی مطرح شد که دانشگاه خاتمالنبیین مانند دیگر دانشگاههای خصوصی، تحت نظارت دائمی و مستمر وزارت تحصیلات عالی فعالیت میکرد.
او افزود: نمایندگان وزارت تحصیلات عالی و نمایندگان اداره امر به معروف نیز در دانشگاههای افغانستان دفتر رسمی داشتند و دانشگاه خاتمالنبیین نیز از این نظارت مستثنی نبود.
سجادی گفت: حتی دو یا سه ماه پیش، وزارت تحصیلات عالی ارزیابیهایی انجام داد و دانشگاه خاتمالنبیین در میان دانشگاههای برتر کشور قرار گرفت و بالاترین نمره و امتیاز را در آن ارزیابی به دست آورد.
وی اضافه کرد: حدود یک ماه قبل از اقدام برای در اختیار گرفتن امور دانشگاه نیز گفته شد که وزارت تحصیلات عالی برای دانشگاه تقدیرنامه صادر کرده است؛ هرچند این تقدیرنامه به دست مسئولان دانشگاه نرسید، اما اعلام شده بود که دانشگاه مورد تقدیر قرار گرفته است.
سجادی تأکید کرد: با وجود نظارت مستمر، ارزیابیهای رسمی و حتی تقدیر از دانشگاه، چگونه میتوان ادعا کرد که این مرکز فعالیت سیاسی و مذهبی غیرمجاز داشته است؟ اگر چنین فعالیتی وجود داشت، پس این همه نظارت رسمی در طول سالهای فعالیت دانشگاه برای چه بوده است؟
حدود چهار هزار دانشجو در دانشگاه خاتمالنبیین تحصیل میکردند
سجادی گفت: دانشگاه خاتمالنبیین در ماههای اخیر حدود چهار هزار دانشجو داشت و تعطیلی آن، تعداد زیادی از جوانان افغانستان را با مشکل ادامه تحصیل مواجه کرده است.
گزارشهای منتشرشده نیز از نزدیک به چهار هزار دانشجو در دو مرکز کابل و غزنی این دانشگاه خبر دادهاند.
وی افزود: ادعاهایی که درباره فعالیت سیاسی و مذهبی دانشگاه مطرح شد، بدون آنکه شواهد مشخصی ارائه شود، بدون یک بررسی حقوقی روشن و بدون آنکه دفاعیهای از سوی متولیان دانشگاه شنیده شود، مطرح شد.
سجادی ادامه داد: به متولیان دانشگاه گفته شد که فعالیتهای سیاسی و مذهبی انجام میدهند و بر اساس همین ادعا، قرار شد دانشگاه تحت کنترل قرار بگیرد.
وی گفت: در دستور صادرشده از مرکز رهبری طالبان نیز آمده بود که دانشگاه باید نظارت و کنترل شود، اما مالکیت سهامداران و مالکان دانشگاه باید حفظ شود و مورد احترام قرار گیرد.
او افزود: با این حال، به گفته وی، مالکیت دانشگاه نیز حفظ نشد و وقتی مالکان با اداره دانشگاه از سوی افراد دیگر موافقت نکردند، به صورت یکجانبه و بدون ارائه شواهد و دلایل مشخص، جواز دانشگاه لغو شد.
سجادی گفت: دلایلی مانند رعایت نکردن سیاستهای طالبان، توهین به ارزشهای اسلامی و موارد مشابه مطرح شد، اما به گفته او مستندات مشخصی برای این ادعاها ارائه نشد.
وزارت تحصیلات عالی طالبان نیز علت لغو جواز را رعایت نکردن سیاستهای وزارت، نقض ارزشهای اسلامی، سوءاستفاده از جایگاه دانشگاه و عملکرد خلاف اصول اعلام کرده است؛ مسئولان دانشگاه این ادعاها را رد کردهاند.
دانشجویان اهل سنت نیز در دانشگاه خاتمالنبیین تحصیل میکردند
سجادی افزود: دانشگاه خاتمالنبیین از جمله دانشگاههایی بود که به گفته او بیش از بسیاری از مراکز دیگر بر رعایت ارزشهای اسلامی و مسئله تقریب مذاهب اسلامی تأکید داشت.
وی تأکید کرد: تعداد قابل توجهی از دانشجویان این دانشگاه را جوانان و برادران اهل سنت تشکیل میدادند و بسیاری از آنها پس از شنیدن خبر تعطیلی دانشگاه، از این مسئله شوکه شدند و باور نمیکردند که دانشگاه به فعالیت مذهبی و سیاسی متهم شده باشد.
او گفت: از نظر او، بخشی از این مسئله به دیدگاه تنگنظرانه و ذهنیت منفی ناشی از عصبیتهای مذهبی بازمیگردد.
دکتر سید عبدالقیوم سجادی در عین حال گفت: بخش دیگری از مسئله ممکن است به تعاملات سیاسی در سطح منطقه و رقابت کشورهای بیرونی در افغانستان مربوط باشد و این رقابتها نیز میتواند بر محدودسازی شیعیان افغانستان اثر بگذارد.
تعارض نگاه محدودکننده علیه شیعیان با اصول مذهب حنفی
این رئیس سابق دانشگاه خاتمالنبیین درباره تعطیلی مراکز شیعی گفت: نگاه تنگنظرانه مذهبی، حتی با برخی اصول مورد استناد در مذهب حنفی نیز قابل جمع نیست.
وی اظهار کرد: بر اساس فتاوای مذهبی امام ابوحنیفه، نمیتوان فردی را به دلیل تفاوت دیدگاه مذهبی از حقوق خود محروم کرد و مال و جان افراد دارای حرمت است و باید مورد احترام قرار گیرد.
او افزود: بنابراین نگاههای تنگنظرانه مذهبی نه تنها از نظر سیاسی به خیر و صلاح افغانستان نیست، بلکه از نظر او حتی با مبانی مذهبی مورد استناد حاکمیت نیز در تعارض قرار میگیرد و بیشتر باید آن را ناشی از سلیقههای تنگنظرانه دانست.
تعطیلی مرکز درمانی فاطمهالزهرا(س)؛ چرا یک مرکز صحی؟
سجادی در ادامه درباره تعطیلی مرکز درمانی حضرت فاطمهالزهرا(س) در غرب کابل گفت: این اقدام را نیز باید در چارچوب همان نگاه مذهبی و سیاسی تحلیل کرد.
وی افزود: هر جایی که نشانهای از فعالیت جمهوری اسلامی ایران وجود داشته باشد، ممکن است با چنین نگاهی تحلیل شود.
گزارشهای منتشرشده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ نیز از بسته شدن کلینیک فاطمهالزهرا(س) در غرب کابل به دستور طالبان خبر دادهاند؛ منابع علت اعلامشده را «اعلام ساحه سبز» عنوان کردهاند و مقامهای طالبان تا زمان انتشار آن گزارش درباره این اقدام اظهارنظر نکرده بودند.
سجادی ادامه داد: در کنار این مسئله، رقابتهای فزاینده میان ایران و عربستان سعودی در منطقه نیز موضوع مهمی است و هر اندازه این رقابتها در سطح جهان اسلام گسترش پیدا کند، آثار منفی آن میتواند در کشورهای منطقه و اسلامی خود را نشان دهد.
وی تأکید کرد: این سیاست به خیر و صلاح ثبات افغانستان و منطقه نیست و افغانستان باید در راستای مصالح و منافع مردم خود، از افتادن در دام رقابتهای منطقهای دوری کند و اجازه ندهد این رقابتها بر مناسبات افغانستان با کشورهای مختلف اثر منفی بگذارد.
افغانستان نباید به میدان رقابت قدرتهای منطقهای تبدیل شود
سجادی گفت: افغانستان نمونههای مشابهی از تأثیر رقابت کشورهای منطقه را تجربه کرده است.
وی افزود: در زمینه امنیت و سیاست، رقابت پاکستان و هند همواره برای افغانستان دردسرساز بوده و اکنون در حوزه مذهبی نیز رقابت میان ایران و عربستان و مسائل مرتبط با شیعه و سنی میتواند چنین پیامدهایی داشته باشد.
او تأکید کرد: منطق اساسی حکمرانی اسلامی باید حفظ روابط دوستانه با کشورهای مختلف باشد، اما حاکمیت سیاسی و منافع ملی افغانستان نباید قربانی رقابتهای منطقهای شود.
شیعیان افغانستان را نباید صرفاً از عینک ایران دید
سجادی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: یک تحلیل نادرست که گاهی باعث اعمال فشار بر شیعیان افغانستان میشود، ریشه در برداشتی دارد که از وضعیت فکری و سیاسی شیعیان افغانستان در رابطه با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد.
وی افزود: شیعیان افغانستان به دلیل باورهای مذهبی، اشتراکات اعتقادی و دینی قدرتمندی با جمهوری اسلامی ایران دارند، اما در مسائل سیاسی و منافع ملی کشورشان، طبیعتاً دیدگاههای خاص خود را دارند.
سجادی تأکید کرد: اینگونه نیست که شیعیان افغانستان در مسائل سیاسی، همه چیز را از عینک جمهوری اسلامی ایران تحلیل کنند.
وی افزود: اگر مراکز فرهنگی و دینی شیعیان افغانستان را حوزه نفوذ ایران بدانیم، باید بر اساس همین منطق، تمام مراکز فرهنگی و سیاسی اهل سنت را حوزه نفوذ عربستان، برخی مجموعهها را حوزه نفوذ هند و برخی دیگر را حوزه نفوذ پاکستان بدانیم.
او این نوع نگاه را وابستهسازی مجموعههای داخلی افغانستان به کشورهای بیرونی دانست و گفت: چنین رویکردی برای افغانستان بسیار خطرناک است و به همزیستی مسالمتآمیز و اخوت و برادری اسلامی آسیب میزند.
تعطیلی مراکز شیعی؛ سلیقه افراد یا سیاست کلان؟
سجادی گفت: ممکن است برخی مقامات رسمی حاکمیت فعلی افغانستان این نگاه انحصارگرایانه و منفی مذهبی را متعلق به اشخاص و افراد بدانند و آن را یک استراتژی کلان حاکمیت تلقی نکنند.
وی افزود: اما چه این اقدامات را ناشی از سلیقه اشخاص بدانیم و چه ناشی از سیاست کلی حاکمیت، نتیجه عملی یکسان است؛ یعنی بخش بزرگی از شهروندان افغانستان به دلیل تفاوت مذهبی و قومی روزبهروز با محدودیت و تنگناهای بیشتری مواجه میشوند.
او گفت: این وضعیت نوعی تبعیض، بیعدالتی و برخورد دوگانه یا چندگانه با شهروندان یک کشور ایجاد میکند.
سجادی تأکید کرد: ادامه این مسیر میتواند یکی از عوامل بیثباتی در افغانستان باشد.
انحصارگرایی یکی از ریشههای بحران است
این نماینده پیشین پارلمان افغانستان گفت: افغانستان سالهای متمادی با بیثباتی سیاسی، بحران و منازعه داخلی مواجه بوده و یکی از عوامل اصلی این وضعیت، انحصار سیاسی، قومی و مذهبی و عدم احترام و مشارکت دادن مجموعههای مختلف بوده است.
وی افزود: کسی که دلسوز افغانستان و مردم این کشور است، نباید اجازه دهد محدودسازی و فشار علیه یک مجموعه قومی یا مذهبی خاص ادامه پیدا کند.
سجادی گفت: ادامه این مسیر افغانستان را از مسیر پیشرفت دور میکند و زمینه بیثباتی، منازعه، ویرانگری، بدبینی و نفرت بیشتر میان مردم را فراهم میسازد.
او تأکید کرد: افغانستان امروز بیش از هر چیز به همپذیری و همزیستی اقوام و مذاهب اسلامی نیاز دارد.
وی افزود: کسانی که دلسوز این سرزمین هستند باید به جای نفرت قومی و مذهبی، اخوت و برادری میان اقوام را ترویج کنند و به جای ایجاد ذهنیتهای منفی مذهبی، بر اشتراکات مذهبی، تقریب مذاهب اسلامی و همبستگی دینی و اسلامی تأکید داشته باشند.
سجادی هشدار داد: اگر این مسیر ادامه پیدا کند، میتواند موجب تشدید بیثباتی، بدبینی، نفرت و بیثباتی سیاسی در افغانستان شود.
وزیر عدلیه طالبان در برابر چه نهادی پاسخگوست؟
سجادی در پاسخ به این پرسش که اقدامات وزارت عدلیه طالبان در برابر چه نهادی پاسخگوست و سازوکار نظارت بر این وزارتخانه چگونه است، گفت: یکی از مشکلات جدی افغانستان امروز، نبود اصل حاکمیت قانون است.
وی افزود: حتی در یک نظام سیاسی اسلامی نیز حکومت نمیتواند حکومت فراقانونی و سلیقهای باشد و یک فرد نمیتواند صرفاً بر اساس سلیقه شخصی خود اقدام کند.
سجادی گفت: گزارشهایی درباره برخورد وزیر عدلیه طالبان با برخی شخصیتهای سیاسی شیعه، تعدادی از استادان و طلاب حوزه علمیه خاتمالنبیین وجود دارد و بر اساس این گزارشها، برخی از آنها بدون محاکمه در محلهای بازداشت شخصی نگهداری شدهاند و با آنها برخوردهای اهانتآمیزی صورت گرفته است.
وی تأکید کرد: این موارد، اگر درست باشد، نشاندهنده رفتارهای فراقانونی است.
سجادی افزود: تا جایی که او اطلاعات دارد، وزیر عدلیه خود را پاسخگوی هیچکس جز رهبری طالبان نمیداند و مستقیماً خود را به رهبری طالبان متصل میکند.
وی ادامه داد: حتی درباره رئیس حکومت یا رئیسالوزرای طالبان نیز گفته شده که وزیر عدلیه در مواردی مواضع او را نمیپذیرد.
پیامد تعطیلی دانشگاهها فراتر از آموزش است
سجادی گفت: اگر یک دانشگاه خصوصی و غیردولتی مانند خاتمالنبیین بدون یک روند حقوقی روشن تعطیل شود، این نگرانی ایجاد میشود که فردا دانشگاههای دیگر و پس از آن شرکتها و بنگاههای اقتصادی نیز با چنین وضعیتی روبهرو شوند.
وی افزود: افغانستان امروز با فقر، بیکاری و مشکلات اقتصادی روبهرو است و در چنین شرایطی به جای کمک به ایجاد اشتغال و فعالیت اقتصادی، تعطیل کردن مراکز میتواند دامنه فقر را تشدید کند.
او تأکید کرد: چنین برخوردهایی امنیت سرمایهگذاری بخش خصوصی را نیز از بین میبرد؛ زیرا وقتی نگاه سلیقهای و برخوردها فراقانونی باشد، سرمایهگذار نمیتواند تضمینی برای امنیت سرمایه خود در آینده داشته باشد.
سجادی افزود: این نوع رفتارها حتی به ریشههای خود حاکمیت نیز آسیب میزند، زمینههای سرمایهگذاری را از بین میبرد، بیاعتمادی میان مردم و حاکمیت را افزایش میدهد و تبعیض و بیعدالتی را ترویج میکند.
وی گفت: مجموعه این مسائل در نهایت میتواند برای حاکمیت موجود بحران ایجاد کند و زمینه بیثباتی سیاسی در افغانستان را افزایش دهد.
افغانستان باید از گذشته درس بگیرد
این عضو پیشین پارلمان افغانستان در پایان گفت: امیدواریم سالها جنگ، منازعه و بیثباتی در افغانستان به عنوان تجربهای برای ساختن آینده این کشور مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: باید از تجربیات گذشته درس گرفت؛ همانطور که به گفته او در گذشته، یک اشتباه تاریخی در حذف طالبان صورت گرفت و در دوران جمهوریت نیز انحصارگریهای قومی، مذهبی و زبانی به ادامه جنگ و بحران کمک کرد.
دکتر سجادی تأکید کرد: متولیان امور فعلی باید از این تجربیات بیاموزند و به سیاست انحصار در اشکال مختلف آن، از جمله انحصار قومی، مذهبی، سمتی، زبانی و حزبی پایان دهند.
وی افزود: باید با جلب اعتماد مردم، مشارکت دادن اقشار مختلف جامعه و پذیرفتن حقوق شهروندی برابر برای همه اتباع افغانستان، زمینه عدالت اجتماعی و ثبات پایدار در کشور فراهم شود.
او در پایان هشدار داد: در غیر این صورت، ادامه سیاست انحصار، تبعیض و بیعدالتی میتواند به ظهور دوباره ناامنی، منازعه و جنگ در افغانستان منجر شود.
در هفتههای اخیر، مجموعهای از نهادهای مرتبط با جامعه شیعیان افغانستان با محدودیت یا تعطیلی مواجه شدهاند. گزارشها از مسدود شدن حوزه علمیه خاتمالنبیین در کابل، لغو جواز دانشگاه خاتمالنبیین در کابل و غزنی و تعطیلی برخی مراکز فرهنگی و رسانهای خبر دادهاند.
در مورد دانشگاه خاتمالنبیین، وزارت تحصیلات عالی طالبان اعلام کرده است که جواز فعالیت این دانشگاه به دلیل رعایت نکردن سیاستهای وزارت، نقض ارزشهای اسلامی و برخی تخلفات لغو شده است؛ در مقابل، مسئولان دانشگاه این اتهامات را رد کرده و گفتهاند مستندات مشخصی برای آنها ارائه نشده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، نزدیک به چهار هزار دانشجو در دو مرکز کابل و غزنی این دانشگاه تحصیل میکردند.
همچنین در روزهای اخیر گزارشهایی درباره بسته شدن کلینیک فاطمهالزهرا(س) در غرب کابل منتشر شده است؛ منابع محلی گفتهاند این مرکز به دستور طالبان تعطیل شده، اما تا زمان انتشار گزارشهای اولیه، مقامهای طالبان توضیح رسمی درباره علت این اقدام ارائه نکرده بودند.
در همین چارچوب، بحث درباره وضعیت حقوق مذهبی شیعیان، نحوه اعمال سیاستهای آموزشی و فرهنگی طالبان، میزان استقلال نهادهای حکومتی و سازوکار پاسخگویی آنها، بار دیگر به یکی از موضوعات مورد توجه در تحولات داخلی افغانستان تبدیل شده است.
