به گزارش ایراف، صدیق صدیقی، سخنگوی سابق ارگ ریاست جمهوری افغانستان، روز سهشنبه ۱۷ شهریور در یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس به خبر امضای قرارداد نفت و گاز طالبان با شرکت سعودی «دلتا انترنشنال» واکنش نشان داد.
او نوشت که مأموریت زلمی خلیلزاد در افغانستان، رساندن طالبان به قدرت و فراهم کردن فرصتهای اقتصادی برای این گروه بوده است.
صدیقی با انتقاد شدید افزود: «آغوش طالبان برای شهروندان آمریکایی مفسد افغانتبار باز است.»
قرارداد جنجالی
وزارت معادن و نفت طالبان روز دوشنبه قرارداد اکتشاف و استخراج نفت و گاز حوزه کشک ـ تیرپل را با شرکت سعودی دلتا انترنشنال امضا کرد.
حضور خلیلزاد در این مراسم، جنجالی شد و واکنشهای انتقادی گستردهای را در میان چهرههای سیاسی و رسانهای افغانستان به دنبال داشت.
بسیاری این حضور را نشانهای از روابط نزدیک او با طالبان دانستند.
برخی روزنامهنگاران افغان نیز به گذشته نقش خلیلزاد در پروندههای اقتصادی افغانستان اشاره کردهاند.
سید اصغر اشراق، روزنامهنگار، میگوید خلیلزاد در دوران حامد کرزی و اشرف غنی تلاش زیادی داشت تا قراردادهای انحصاری نفت و گاز شمال کشور را برای شرکتهایی که با برخی کشورهای منطقه و فرامنطقهای در آنها سهم داشتند، بهدست آورد؛ اما موفق نشد.
به گفته او، یکی از نمونههای این تلاشها، اصرار بر قرارداد انحصاری نفت و گاز شمال برای یک شرکت مشترک مورد حمایت خلیلزاد بود؛ قراردادی که با مخالفت و استدلال میهنی سید مصطفی کاظمی، وزیر تجارت وقت، روبهرو شد.
اشراق میگوید همین مخالفت باعث شد نام کاظمی بعدها از کابینه حامد کرزی حذف شود.
امروز؛ همان مسیر، اما بدون مانع
اشراق معتقد است که اکنون، زیر چتر حکومت طالبان که خلیلزاد «لابیگر مسلم واگذاری افغانستان به آنان» بوده، او بدون شفافیت و هیچ نوع مانعی در کنار مقامهای طالبان، قراردادهای مشابه را «ذیل نام عربستان و دیگر کشورها» امضا میگیرد.
او میگوید: «بر سر ملک بیصاحب و بیدر و پیکر افغانستان چه تجارتهایی که انجام نمیشود؛ تجارتهایی که کوچکترین نفعی برای مردم این سرزمین جز فقر، بیثباتی و ناامنی نداشته و ندارد.»
همزمان، مولوی حبیبالله حسام، رئیس کمیته علمای جبهه مقاومت ملی افغانستان، نسبت به «پردهٔ پنهان» این حضورها هشدار داده است.
او با لحنی انتقادی گفته است که «مدرسهٔ خاتمالنبیین و رسانههای مرتبط با تشیع، در چارچوب بازی بزرگ و برای جلب رضایت امارات، سعودی و دیگر بازیگران مصادره شدهاند؛ این روند تا نابودسازی مذهب و مراکز مذهبی ادامه پیدا میکند.»
به باور حسام، سیاست طالبان فراتر از یک قرارداد اقتصادی است و پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی عمیقی دارد.
او حضور خلیلزاد در کنار طالبان و شرکت سعودی را بخشی از «معماری جدید قدرت» میداند که میتواند به محدودسازی نهادهای شیعی و تغییر توازن مذهبی در افغانستان منجر شود.
واکنش آمریکا
در پی بالا گرفتن انتقادها، وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرد که زلمی خلیلزاد کارمند دولت نیست و از آمریکا نمایندگی نمیکند.
این وزارتخانه تأکید کرد که فعالیتهای او شخصی است و هیچ ارتباطی با دولت ایالات متحده ندارد.
خلیلزاد در پنج سال گذشته بارها به افغانستان سفر کرده و با مقامهای طالبان دیدار داشته است.
نقش او در توافق دوحه و تحولات پس از آن همواره محل بحث بوده است.
اکنون حضورش در کنار طالبان و شرکت سعودی، بار دیگر نگاهها را به سمت اهداف پنهان و مأموریتهای اقتصادی او جلب کرده و انتقادهای تازهای را برانگیخته است.
