نمایندهٔ ویژهٔ پیشین پاکستان در امور افغانستان در گفتوگو با ایراف، با اشاره به تغییر رویکرد طالبان در دورهٔ دوم حاکمیت این گروه، گفت که سیاستهای داخلی طالبان همچنان از فراگیری و مشارکت همهٔ گروهها برخوردار نیست و نگرانیهای پاکستان دربارهٔ حضور گروههای مختلف در افغانستان نیز پابرجاست. آصف درانی تأکید کرد که طالبان باید از رویکرد نظامی فاصله بگیرد و مانند یک حکومت مسئول در جامعهٔ بینالمللی رفتار کند.
تفاوت طالبان اول و دوم
او در این گفتوگو با اشاره به تغییرات ایجادشده در رویکرد طالبان، تأکید کرد که حاکمیت فعلی این گروه با دورهٔ نخست تفاوتهای قابل توجهی دارد، اما به باور او، طالبان هنوز نتوانستهاند به وعدههای خود دربارهٔ تشکیل یک حکومت فراگیر و مشارکت دادن گروههای مختلف عمل کنند.
آصف درانی دربارهٔ تفاوت میان دورههای نخست و دوم حاکمیت طالبان گفت: «حاکمیت فعلی طالبان با دورهٔ نخست حکومت آنها بسیار متفاوت است و تغییرات زیادی کرده است.» او افزود که طالبان در کابل در ابتدا اطمینان داده بودند که سطحی از فراگیری و مشارکت سیاسی وجود خواهد داشت و حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی نیز حفظ خواهد شد، اما به گفتهٔ او، این وعدهها محقق نشد.
درانی با اشاره به وضعیت آموزش در افغانستان هم اظهار کرد: «شما دیدهاید که در کمتر از یک سال پس از روی کار آمدن طالبان، وضعیت آموزش چگونه شد و دختران پس از کلاس ششم از ادامهٔ تحصیل محروم شدند.»
به گفتهٔ او، جامعهٔ بینالمللی نیز تلاش میکرد طالبان و القاعده را در قبال اقداماتشان پاسخگو کند، اما در ادامه تحولات، افغانستان مسیر دیگری پیدا کرد و وضعیت تغییر یافت.
نگرانی پاکستان از حضور گروههای تروریستی در افغانستان
نمایندهٔ ویژهٔ پیشین پاکستان در امور افغانستان در ادامه به مسائل امنیتی و حضور گروههای تروریستی در افغانستان پرداخت و گفت که دربارهٔ ارتباط احتمالی طالبان با برخی گروهها، پرسشها و نگرانیهایی وجود دارد. او گفت: «در مورد مسائل داخلی و همچنین روابط میان افغانستان و پاکستان، این احتمال وجود دارد که آنها بهصورت پنهانی با برخی گروهها همکاری کنند.»
درانی با انتقاد از آنچه تفاوت نگاه طالبان با جامعهٔ جهانی توصیف کرد، افزود: «اگر آنها تنها بازیگری هستند که شما میشناسید، اما جهان از این موضوع اطلاع ندارد، این مسئله عجیب است.»
او در ادامه گفت: «گویی طالبان عینک ویژهای بر چشم دارند که از طریق آن مسائل را به شکل خاصی میبینند، در حالی که بقیهٔ جهان تصویر متفاوتی از شرایط دارد و از گروههای مختلف حمایت میکند.»
افغانستان باید دربارهٔ آیندهٔ خود تصمیم بگیرد
درانی در بخش دیگری از این گفتوگو تأکید کرد که مردم افغانستان باید بتوانند دربارهٔ آیندهٔ کشورشان تصمیم بگیرند. او گفت: «به نظر من زمان آن رسیده است که افغانستان را به حال خود بگذاریم تا مردم این کشور دربارهٔ آیندهٔ خود تصمیم بگیرند.» به گفتهٔ نمایندهٔ ویژهٔ پیشین پاکستان، اسلامآباد با این روند مشکلی ندارد و از آن استقبال میکند، اما در عین حال، یک روند سیاسی و صلحآمیز همچنان وجود دارد و بهتر است این روند ادامه پیدا کند. او تأکید کرد که رویکرد نسبت به افغانستان باید واقعبینانه باشد و در عین حال، طالبان نیز باید جایگاه خود را در جامعهٔ بینالمللی درک کنند.
طالبان باید مانند یک حکومت رفتار کند
درانی در ادامه گفت: «ما باید از افغانستان استقبال کنیم، اما در عین حال باید رویکردی منطقی و واقعبینانه وجود داشته باشد.» او خطاب به طالبان افزود: «طالبان باید بدانند که در یک جزیره زندگی نمیکنند؛ آنها بخشی از جامعهٔ بینالمللی هستند و باید مانند همسایگان خوب رفتار کنند.»
نمایندهٔ ویژهٔ پیشین پاکستان همچنین تأکید کرد که طالبان باید از رویکرد نظامی فاصله بگیرند و گفت: «آنها باید از رویکرد نظامی فاصله بگیرند و مانند یک حکومت رفتار کنند، نه مانند یک سازمان شبهنظامی.»
نبود فراگیری سیاسی همچنان یک چالش است
درانی در ارزیابی سیاستهای داخلی طالبان گفت که این سیاستها همچنان از فراگیری و مشارکت همهٔ گروهها برخوردار نیست. او اظهار کرد: «در مورد سیاستهایی که طالبان دنبال میکنند نیز باید گفت که سیاستهای داخلی آنها همچنان از فراگیری و مشارکت همهٔ گروهها برخوردار نیست.» به گفتهٔ او، این مسئله تنها به سیاست داخلی افغانستان محدود نمیشود و در حوزهٔ سیاست خارجی نیز نگرانیهای پاکستان دربارهٔ حضور گروههای مختلف در افغانستان مطرح است.
آصف درانی تأکید کرد که نگرانیهای مربوط به حضور برخی گروهها در افغانستان از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز تأیید شده است. او در پایان گفت: «لازم است حاکمان فعلی افغانستان درک کنند که چه نوع رابطهای میخواهند در داخل کشور با گروههای مختلف داشته باشند و همچنین مشخص کنند که در عرصهٔ منطقهای و بینالمللی چه نوع روابطی را دنبال میکنند.»
طالبان در اوت ۲۰۲۱ بار دیگر قدرت را در افغانستان به دست گرفتند. در حالی که پاکستان در دورهٔ نخست حاکمیت طالبان، همراه با عربستان سعودی و امارات متحدهٔ عربی، از معدود کشورهایی بود که حکومت این گروه را به رسمیت شناخت، در دورهٔ دوم تاکنون از بهرسمیتشناسی طالبان خودداری کرده است. روابط کابل و اسلامآباد نیز در دورهٔ دوم حاکمیت طالبان با چالشهای جدی مواجه شده است. اختلافات امنیتی، مسئلهٔ حضور گروههای مسلح در افغانستان و اتهامهای متقابل میان دو طرف، از مهمترین عوامل تنش در روابط دو کشور بوده است. در سطح بینالمللی نیز طالبان تاکنون با مسئلهٔ شناسایی رسمی و عدم پذیرش سیاسی گسترده مواجه هستند. همزمان، موضوع تشکیل حکومت فراگیر، وضعیت حقوق زنان و دختران و اقلیتهای قومی و مذهبی و نگرانی دربارهٔ فعالیت گروههای مسلح در افغانستان همچنان از محورهای اصلی بحث دربارهٔ آیندهٔ این کشور است.
