به گزارش ایراف، تحولات امنیتی در بدخشان طی هفتههای اخیر وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که در آن اختلافات داخلی طالبان، فشارهای مرزی، رقابت بر سر منابع اقتصادی و تحرکات نظامی همزمان، این ولایت را به یکی از حساسترین نقاط افغانستان تبدیل کرده است.
در مرکز این بحران، اختلاف میان جمعهخان فاتح ـ فرمانده محلی ناراضی طالبان ـ و رهبری این گروه قرار دارد؛ اختلافی که اکنون به سطحی رسیده که طالبان را وادار کرده با تمام ظرفیت امنیتی و سیاسی خود وارد میدان شود.
سفر سرپرست وزارت دفاع طالبان به مناطق مرزی
روز یکشنبه ۱۴ تیر، محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، در سفری کمسابقه به چند شهرستان مرزی بدخشان رفت؛ سفری که از زیباک، اشکاشم، کران و منجان تا توپخانه واخان و منطقه پامیر را در بر میگرفت.
او در این سفر وضعیت نیروهای طالبان را در مرزهای افغانستان با پاکستان، چین و تاجیکستان بررسی کرد و گزارشهای امنیتی را از نزدیک دریافت نمود.
این سفر در شرایطی انجام شد که گفتوگوهای هیئت طالبان با جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی این گروه، تاکنون به نتیجه نرسیده است.
منابع محلی میگویند اختلافات دو طرف پس از اجرای فرمان رهبر طالبان برای جلوگیری از استخراج غیرقانونی معادن طلا شدت گرفته است؛ فرمانی که مستقیماً منابع مالی وابسته به فاتح را هدف قرار داده و یکی از محورهای اصلی تنش میان دو طرف شده است.
استقرار نیروهای تازهنفس در پایگاه جمعهخان فاتح
منابع محلی تأیید میکنند که بخشی از کاروان نظامی تازهنفس طالبان در مرکز شهرستان نسی ـ پایگاه اصلی جمعهخان فاتح ـ مستقر شدهاند.
این نیروها از ولایتهای مختلف، از جمله پنجشیر، به بدخشان اعزام شدهاند و مأموریت آنها ایجاد کمربندهای امنیتی، کنترل مسیرهای ورودی و خروجی و آمادهسازی برای خلع سلاح نیروهای محلی عنوان شده است.
جمعهخان فاتح به نیروهای خود دستور داده از آغاز درگیری خودداری کنند و مانع ورود نیروهای طالبان نشوند.
با این حال، او پاسگاههای بازرسی شبانهروزی در مناطق تحت کنترل خود ایجاد کرده و نیروهایش در قرارگاههای محلی در مناطق قوغذ، زغر، شاخدره، وجم بالا و وجم پایین مستقر هستند.
طالبان طی روزهای اخیر روند خلع سلاح نیروهای محلی را شدت بخشیده و سلاح نیروهایی را که عضو قطعات رسمی این گروه نیستند، جمعآوری میکند.
با وجود این، جمعهخان فاتح در یک فایل صوتی گزارشها درباره خلع سلاح نیروهایش را رد کرده است.
ارسال پول و تلاش برای آرامسازی فرماندهان ناراضی
منابع محلی از ارسال ۵۰ میلیون افغانی به بدخشان خبر میدهند که بخشی از آن میان فرماندهان ناراضی توزیع شده است.
این اقدام بهنظر میرسد بخشی از تلاش طالبان برای کاهش تنشها، جلوگیری از درگیری و ایجاد فضای مذاکره باشد. با این حال، منابع تأکید میکنند که این کمک مالی نتوانسته اختلافات اصلی را حل کند و وضعیت همچنان شکننده است.
جذب نیرو از میان جوانان اسماعیلیه
طالبان همزمان روند جذب نیروهای جدید را آغاز کرده و از جوانان اسماعیلیه در شهرستانهای مرزی خواسته به ارتش این گروه بپیوندند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که طالبان تلاش دارد حضور نظامی خود را در نوار مرزی تقویت کند و از نفوذ گروههای مسلح رقیب جلوگیری نماید.
تشکیل کمیسیون ویژه برای مدیریت بحران
طالبان یک کمیسیون ویژه برای گفتوگو با نیروهای ناراضی تشکیل داده است؛ کمیسیونی که مأموریت آن جلوگیری از تبدیل اختلافات داخلی به یک بحران گسترده است.
این کمیسیون طی روزهای اخیر با فرماندهان ناراضی دیدار کرده و تلاش دارد اختلافات را از طریق مذاکره کاهش دهد.
تحرکات نظامی در منطقه درواز
در روزهای اخیر ویدیوهایی از حرکت کاروانهای نظامی طالبان به سمت منطقه درواز منتشر شده است.
منابع محلی میگویند بخشی از این نیروها برای خلع سلاح نیروهای جمعهخان فاتح به شهرستان نسی اعزام شدهاند.
هنوز روشن نیست که آیا فاتح در روزهای آینده به خلع سلاح نیروهای خود تن خواهد داد یا این اختلاف با گفتوگو حل خواهد شد یا به درگیری خواهد انجامید.
تنشهای مرزی با پاکستان
سفر سرپرست وزارت دفاع طالبان به مناطق مرزی بدخشان در حالی انجام میشود که روابط اسلامآباد و طالبان طی هشت ماه گذشته بهشدت پرتنش بوده است.
