به گزارش ایراف، به نقل از روزنامه «تایمز آو ایندیا»، هیئت توسعه میراث فرهنگی ساراسواتی در ایالت هاریانا هند از وزارت امور خارجه این کشور خواسته است برای شناسایی محل نگهداری و بازگرداندن تندیس تاریخی «بهاگوان چاکرا سوامی» از افغانستان، اقدامات دیپلماتیک لازم را آغاز کند.
دومان سینگ کیرماچ، نایبرئیس این هیئت، روز چهارشنبه در نشستی خبری در شهر کوروکشترا اعلام کرد که این نهاد پنجم نوامبر (۱۴ آبان) نامهای به وزارت امور خارجه هند ارسال کرده و خواستار برقراری ارتباط دیپلماتیک با حکومت طالبان برای بررسی وضعیت و محل نگهداری این اثر تاریخی شده است.
این تندیس مفرغی که با نام «چاکرا سوامین» نیز شناخته میشود، به معبدی تاریخی در منطقه تناسار، واقع در کوروکشترا در ایالت هاریانا، تعلق داشته است.
بر اساس روایتهای تاریخی مورد استناد این هیئت، تندیس یادشده در جریان حمله محمود غزنوی به این منطقه در قرن یازدهم میلادی از معبد خارج و به شهر غزنی در افغانستان منتقل شده است.
هیئت توسعه میراث فرهنگی هاریانا برای اثبات ادعای خود به نوشتههای ابوریحان بیرونی، دانشمند و مورخ، در کتاب «تحقیق ماللهند» استناد کرده است.
بر اساس مطالب نقلشده از این اثر، تندیس چاکرا سوامی از جنس مفرغ و تقریباً به اندازه قامت یک انسان بوده و در میدان اسبدوانی شهر غزنی قرار داشته است.
بیرونی همچنین از وجود تندیس دیگری مرتبط با معبد سومنات در کنار این اثر تاریخی یاد کرده است.
این هیئت همچنین به گزارش سالانه اداره باستانشناسی هند در فاصله سالهای ۱۸۷۵ تا ۱۸۷۹ میلادی و روایتهای الکساندر کانینگهام، باستانشناس و تاریخنگار انگلیسی، استناد کرده است.
در این اسناد به معبد چاکرا سوامی در منطقه تناسار بهعنوان یکی از مهمترین مراکز مذهبی کوروکشترا اشاره شده و آمده است که مهاجمان در جریان لشکرکشی محمود غزنوی، تندیس اصلی این معبد را با خود به غزنی بردند.
نام چاکرا سوامی به معنای «خداوند دیسک» یا صاحب چرخ است و در سنت مذهبی هندوها با ویشنو، از خدایان اصلی این آیین، ارتباط دارد.
بر اساس گزارش تایمز آو ایندیا، هیئت هاریانا از وزارت امور خارجه هند خواسته است چند اقدام مشخص را در دستور کار قرار دهد؛ از جمله برقراری ارتباط دیپلماتیک با مقامهای افغانستان برای شناسایی محل فعلی تندیس، فراهم کردن امکان دسترسی کارشناسان به موزهها، محوطههای تاریخی و مجموعههای باستانشناسی در غزنی و مشارکت اداره باستانشناسی هند، تاریخپژوهان این کشور و کارشناسان بینالمللی میراث فرهنگی برای شناسایی و تأیید اصالت اثر.
این هیئت همچنین پیشنهاد کرده است در صورت شناسایی تندیس اصلی و فراهم نبودن امکان بازگرداندن فوری آن به هند، مقامهای افغانستان برای مستندسازی، حفاظت و نگهداری مناسب از این اثر همکاری کنند و ارتباط تاریخی آن با منطقه تناسار بهصورت رسمی به رسمیت شناخته شود.
کیرماچ تأکید کرده است که تندیس چاکرا سوامی صرفاً یک اثر مذهبی باستانی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و تمدنی منطقه کوروکشترا به شمار میرود؛ منطقهای که در سنت هندوها با حماسه مهابهاراتا و تعالیم مذهبی بهاگاواد گیتا پیوند دارد.
با این حال، نکته مهم این است که محل دقیق نگهداری تندیس و وضعیت کنونی آن هنوز مشخص نیست و گزارشهای تاریخی مورد استناد نیز بهتنهایی وجود این اثر در مکان مشخصی در افغانستان را تأیید نمیکنند.
از این رو، درخواست هند در مرحله نخست بر شناسایی، بررسی اصالت و تعیین سرنوشت این اثر تاریخی متمرکز است.
به نوشته این روزنامه هندی، بازگرداندن این تندیس میتواند بخشی از میراث تاریخی منطقه هاریانا را به هند بازگرداند و جایگاه فرهنگی و تاریخی کوروکشترا را تقویت کند.





