به گزارش ایراف، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، با اشاره به تغییر ساختار مدیریت پرونده افغانستان در سازمان ملل گفته است که چین میتواند موضوعات مربوط به افغانستان را «بیطرفانه و واقعبینانه» بررسی کند.
او تأکید کرده است که روابط نزدیک کابل و پکن و شناخت چین از وضعیت منطقه، این کشور را به بازیگری مناسب برای هدایت مذاکرات و تهیهکنندگی پیشنویس قطعنامههای مرتبط با افغانستان تبدیل کرده است.
چین؛ تنها دارنده قلم پرونده افغانستان
از ابتدای سال ۲۰۲۵، چین بهعنوان تنها «دارنده قلم» پرونده افغانستان در شورای امنیت منصوب شده است؛ جایگاهی که شامل تدوین پیشنویس قطعنامهها، تنظیم دستورکارها و هدایت مذاکرات مربوط به افغانستان میشود.
این نخستینبار است که چنین اختیاری از کشورهای غیردائم خارج و به یک قدرت بزرگ واگذار میشود.
براساس گزارش تازه شورای امنیت، پس از پایان دوره عضویت ژاپن در سال ۲۰۲۴، سه کشور چین، پاکستان و کرهجنوبی برای تصاحب این جایگاه وارد رقابت شدند.
رقابت زمانی جدی شد که چین و پاکستان پیشنویس مشترکی برای تمدید مأموریت هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان ارائه کردند و تنها یک روز بعد، آمریکا و کرهجنوبی پیشنویس رقیب خود را منتشر کردند.
در نهایت، چین توانست این جایگاه را به دست بگیرد و از سال ۲۰۲۵ مدیریت کامل روندهای مرتبط با افغانستان را در شورای امنیت برعهده بگیرد.
نقش آمریکا همچنان کلیدی است
با وجود افزایش نقش چین، ایالات متحده همچنان ریاست کمیته تحریمهای ۱۹۸۸ را حفظ کرده است؛ کمیتهای که بر تحریمهای مرتبط با طالبان، از جمله مسدودسازی داراییها، ممنوعیت سفر و محدودیتهای تسلیحاتی نظارت میکند.
این کمیته در سال ۲۰۲۶ نیز با تصویب قطعنامه ۲۸۱۶ تمدید شده و همچنان یکی از ابزارهای اصلی فشار جامعه جهانی بر طالبان به شمار میرود.
پیامدهای ژئوپلیتیکی تغییر جدید
تحلیلگران میگویند رقابت بر سر مدیریت پرونده افغانستان تنها یک موضوع اداری نیست، بلکه بازتابی از رقابت گستردهتر میان قدرتهای غربی از یکسو و چین و روسیه از سوی دیگر است.
به باور ناظران، قرار گرفتن چین در جایگاه دارنده قلم میتواند بر نحوه طرح مسائل افغانستان، از جمله تعامل با حکومت طالبان، تنظیم تحریمها و تعیین نقش کشورهای منطقه در مدیریت بحران افغانستان تأثیر بگذارد.
این تحول همچنین میتواند مسیر آینده مأموریت سازمان ملل در افغانستان را تغییر دهد و زمینه را برای افزایش نقش چین در تصمیمسازیهای مرتبط با این کشور فراهم کند.
چین از حاشیه به مرکز تصمیمسازی
این نخستینبار است که چین رهبری کامل یک پرونده مهم در شورای امنیت را برعهده میگیرد.
پکن در سالهای اخیر تلاش کرده است نقش فعالتری در افغانستان ایفا کند؛ از میانجیگریهای منطقهای گرفته تا تأکید بر مبارزه با گروههای تروریستی و حمایت از آزادسازی داراییهای بلوکهشده افغانستان.
اکنون با قرار گرفتن در جایگاه دارنده قلم، چین میتواند نقش پررنگتری در تعیین جهتگیری شورای امنیت در قبال افغانستان داشته باشد.
