به گزارش ایراف، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در واکنش به اظهارات اخیر رئیس سازمان امنیت فدرال روسیه اعلام کرد که «افغانستان امروز برای هیچ کشوری تهدید نیست» و طالبان اجازه نخواهند داد هیچ گروهی از خاک این کشور علیه همسایگان یا منطقه اقدام کند.
این موضعگیری پس از آن مطرح شد که الکساندر بورتنیکوف، رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه، در نشست مقامهای امنیتی کشورهای مستقل مشترکالمنافع نسبت به فعالشدن هستههای داعش خراسان در آسیای میانه هشدار داد و گفت مسکو برای مهار تهدیدهای برخاسته از افغانستان، همکاریهای امنیتی با طالبان را افزایش میدهد.
هشدارهای تازه مسکو درباره داعش خراسان بورتنیکوف اعلام کرده بود که داعش خراسان در حال جذب نیرو از میان شهروندان آسیای میانه است و شبکههای مخفی این گروه برای انجام عملیات در منطقه شکل گرفتهاند.
به گفته او، این ساختارها با هدف بیثباتسازی منطقه و گسترش نفوذ در شمال افغانستان فعال شدهاند.
او همچنین از خنثیسازی یک هسته تروریستی در همکاری با تاجیکستان در ابتدای سال جاری خبر داد؛ هستهای که قصد اجرای «حملات پرسر و صدا» در منطقه را داشت.
بورتنیکوف افزود که با همکاری اداره امنیت دولتی ازبکستان، پنج طرح حمله در روسیه نیز ناکام گذاشته شده است.
روسیه: بدون کنترل اوضاع افغانستان، ثبات آسیای مرکزی ممکن نیست
رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه تأکید کرده بود که ثبات آسیای مرکزی بدون مدیریت وضعیت افغانستان امکانپذیر نیست و به همین دلیل مسکو تماسهای امنیتی با طالبان را افزایش داده است.
او این همکاری را بخشی از تلاش برای عادیسازی روابط کابل و اسلامآباد نیز دانست.
بورتنیکوف همچنین مدعی شد برخی کشورهای غربی، از جمله انگلیس، در پی بهرهبرداری از بیثباتی افغانستان برای تأثیرگذاری بر جمهوریهای آسیای مرکزی هستند.
روسیه تنها کشوری است که تاکنون حکومت طالبان را به رسمیت شناخته، اما همزمان نسبت به تهدیدهای امنیتی برخاسته از افغانستان هشدار میدهد.
پیشتر نیز سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، وضعیت افغانستان را «یکی از مهمترین چالشهای امنیتی سازمان همکاری شانگهای» توصیف کرده بود.
نگرانی از حضور ۲۳ هزار جنگجوی خارجی
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، اخیراً اعلام کرده که حدود ۲۳ هزار جنگجوی خارجی در افغانستان حضور دارند؛ موضوعی که به گفته او برای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی «بسیار نگرانکننده» است.
پژوهشگر روس: فقر، سوخت موتور افراطگرایی
در کنار هشدارهای امنیتی، تحلیلگران روس نیز نسبت به پیامدهای بحران انسانی افغانستان هشدار میدهند.
ایلیا زیمین، پژوهشگر ارشد مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل روسیه، در تحلیلی برای روزنامه ایزوستیا نوشته است که گسترش فقر، ناامنی غذایی و بحران انسانی میتواند زمینه را برای جذب جوانان به گروههای تندرو فراهم کند.
او افغانستان را یکی از کانونهای فعال داعش خراسان توصیف کرده و گفته فعالیت این گروه نهتنها امنیت داخلی افغانستان، بلکه ثبات آسیای مرکزی و روسیه را تهدید میکند.
زیمین با وجود انتقاد از «ماهیت بحثبرانگیز» حکومت طالبان، معتقد است طالبان در مقایسه با سایر گروههای مسلح، تهدید کمتری برای منطقه ایجاد میکنند و همین موضوع باعث شده مسکو مسیر تعامل با طالبان را ادامه دهد.
افزایش همکاریهای سیاسی و اقتصادی مسکو با طالبان
مقامهای روسی تأکید دارند که نادیدهگرفتن طالبان نه بحران انسانی را کاهش میدهد و نه تهدیدهای امنیتی را مهار میکند.
بر همین اساس، مسکو در سالهای اخیر سطح روابط سیاسی و اقتصادی خود با طالبان را افزایش داده است.
در ۱۵ مه، الکسی اوورچوک، معاون نخستوزیر روسیه، در کازان با ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، دیدار کرد.
حجم تجارت دو طرف در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده رشد سریع مناسبات اقتصادی است.
حضور هیئت طالبان در مجمع اقتصادی سنپترزبورگ نیز از تلاش مسکو برای تقویت همکاریهای اقتصادی با کابل حکایت دارد.
کمکهای انسانی روسیه؛ بخشی از یک راهبرد امنیتی
روزنامه ایزوستیا مینویسد کمکهای انسانی روسیه به افغانستان تنها اقدامی بشردوستانه نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد امنیتی گستردهتر برای جلوگیری از بیثباتی در افغانستان و منطقه است.
