به گزارش ایراف، وزارت کشاورزی قزاقستان با استناد به دادههای شرکت ملی راهآهن این کشور، قزاقستان تمیر ژولی، اعلام کرده است که مجموع صادرات غله و آرد معادل غله این کشور در فاصله سپتامبر ۲۰۲۵ تا ۲۰ مه ۲۰۲۶ به ۱۱.۷ میلیون تن رسیده؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۳.۶ درصد افزایش نشان میدهد.
بر پایه این گزارش، افغانستان بیشترین سهم را در رشد صادرات قزاقستان داشته است. صادرات غله به افغانستان از ۱.۳ میلیون تن در سال گذشته به ۳ میلیون تن افزایش یافته و جهشی ۲.۳ برابری را ثبت کرده است.
در همین دوره، صادرات غله قزاقستان به ازبکستان نیز با رشد ۳۹.۵ درصدی از ۳.۵ میلیون تن به ۴.۸ میلیون تن رسیده است. قرقیزستان با افزایش ۱.۵ برابری از ۲۹۷ هزار تن به ۴۵۷ هزار تن و ترکمنستان با رشد ۴۷.۷ درصدی از ۱۳۰ هزار تن به ۱۹۲ هزار تن در فهرست مقاصد روبهرشد قرار دارند.
مقامات قزاقستان این روند را نتیجه تقاضای قوی خارجی، بهبود زیرساختهای حملونقل ریلی و مرزی و گسترش همکاریهای تجاری با کشورهای منطقه عنوان کردهاند. به گفته آنان، قزاقستان در مسیر تقویت جایگاه خود بهعنوان یکی از قطبهای اصلی صادرات غله در آسیای مرکزی حرکت میکند.
همچنین اعلام شده است که آستانه در حال برنامهریزی برای ایجاد یک پلتفرم مشترک تجارت غله با چین است؛ طرحی که میتواند مسیرهای صادراتی قزاقستان را متنوعتر کرده و دسترسی این کشور به بازارهای بزرگ آسیایی را تسهیل کند.
افزایش مبادلات میان کابل و آستانه در شرایطی رخ میدهد که طالبان طی ماههای گذشته تلاش کردهاند روابط اقتصادی خود را با کشورهای آسیای مرکزی و ایران تقویت کنند.
این چرخش اقتصادی در حالی صورت میگیرد که روابط طالبان با پاکستان، شریک سنتی تجارت افغانستان، بهشدت تیره شده است.
تنشهای سیاسی و امنیتی میان طالبان و اسلامآباد از ماه اکتبر سال گذشته میلادی شدت گرفت و مبادلات تجاری میان دو کشور عملاً متوقف شد.
پس از این توقف، طالبان به بازرگانان افغان دستور دادند برای واردات و صادرات از مسیرهای جایگزین استفاده کنند؛ اقدامی که بهنظر میرسد اکنون در قالب افزایش تجارت با قزاقستان، ازبکستان و دیگر کشورهای منطقه خود را نشان میدهد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند ادامه این روند میتواند ساختار تجارت خارجی افغانستان را دگرگون کند و وابستگی سنتی این کشور به مسیرهای جنوبی را کاهش دهد.
با این حال، نبود شفافیت در آمار تجاری، محدودیتهای زیرساختی و چالشهای حملونقل همچنان از موانع اصلی توسعه پایدار تجارت افغانستان با آسیای مرکزی به شمار میرود.
