به گزارش ایراف، ذاکر جلالی، رئیس سوم سیاسی وزارت خارجه طالبان، امروز (پنجشنبه، ۱۷ اردیبهشت) در پیامی در حساب کاربری خود در ایکس نوشت که افغانستان بهطور طبیعی حلقه اتصال آسیای مرکزی و جنوبی است و هرگونه تصور مبنی بر امکان دور زدن این کشور «نه عملی است و نه پایدار».
او تأکید کرد که هر طرح منطقهای باید بر «محاسبات اقتصادی و منافع مشترک» استوار باشد، نه انگیزههای احساسی یا رویکردهای ارتجاعی.
این مقام طالبان با انتقاد از نگاههای امنیتمحور به افغانستان گفت: «اتصال، ذاتاً مستلزم اجماع است، نه طرد.» او افزود که تنها یک چارچوب جامع، سازنده و آیندهنگر میتواند رفاه مشترک را برای مردم منطقه رقم بزند و زمان آن رسیده است که «فراتر از الگوهای منسوخ» اندیشیده شود.
اظهارات جلالی در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، مقامهای طالبان بهطور مکرر تلاش کردهاند افغانستان را از یک مسئله امنیتی به یک بازیگر ژئواکونومیک بازتعریف کنند.
جلالی پیشتر نیز در واکنش به نشستهای منطقهای درباره افغانستان گفته بود که این کشور دیگر نباید صرفاً از منظر «مدیریت بحران» دیده شود و میتواند به پلی مؤثر میان آسیای مرکزی، غرب آسیا و جنوب آسیا تبدیل شود.
طالبان در چهار سال گذشته اعلام کردهاند که سیاست خارجیشان بر «اقتصادمحوری» و توسعه مسیرهای ترانزیتی استوار است و افغانستان میتواند ظرفیتهای مهمی در حوزه تجارت، ترانزیت و اتصال منطقهای ارائه کند.
در همین حال، چند روز پیش نشستی با عنوان «هماهنگی افغانستان–آسیای مرکزی» به ریاست محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان، برگزار شد؛ نشستی که با وجود نام افغانستان، هیچ نمایندهای از طالبان در آن حضور نداشت.
در این نشست، موضوعاتی چون گسترش توافق ترانزیتی چهارجانبه (QTTA) و بررسی مسیرهای جایگزین اتصال منطقهای مطرح شد، امری که از نگاه ناظران میتواند نشانهای از سردی روابط کابل–اسلامآباد و تلاش برخی بازیگران برای طراحی مسیرهای منطقهای بدون مشارکت طالبان باشد.
همچنین، پاکستان اخیراً اعلام کرده که در حال بررسی اتصال به آسیای میانه از طریق خاک چین و ازبکستان است؛ مسیری که عملاً افغانستان را دور میزند.
این طرح بخشی از گفتوگوهای اسلامآباد و پکن درباره استفاده از مسیر چین–قرقیزستان–قزاقستان برای دسترسی به آسیای مرکزی است؛ اقدامی که در سایه تنشهای مرزی و توقف تجارت میان پاکستان و طالبان برجستهتر شده است.
