به گزارش ایراف، در ادامه افزایش نارضایتیها در میان اعضای غیرپشتون طالبان، مولوی عبدالقدیر سعد، از فرماندهان شناختهشده تاجیکتبار این گروه در ولایت بلخ، در سخنانی کمسابقه ساختار حاکمیت طالبان را «قومی، قبیلهای و مبتنی بر خویشخوری» توصیف کرد.
او تأکید کرد که طالبان تاجیکتبار و مناطقشان عملاً از دایره توجه رهبری این گروه خارج شدهاند.
سعد که در نشستی در شهرستان الجهاد در ولایت سرپل سخن میگفت، اظهار داشت: «افرادی که تا دیروز چوپان، دهقان یا بیسواد بودند، امروز با عنوان مولوی و شیخالحدیث بر مردم ما حکم میرانند. نظام اسلامی را به نظام قبیلهای تبدیل کردهاند.»
بیتوجهی به مناطق تاجیکنشین
این فرمانده طالبان با اشاره به نقش مردم شهرستانهای الجهاد و البرز در حمایت از طالبان طی جنگ با حکومت پیشین گفت: «مردم این مناطق نان را از دهان فرزندشان گرفتند و به مجاهد دادند. حتی چادر همسرشان را در زمان عملیاتها بر سر جنگجوی طالب انداختند تا بازداشت نشود. اما امروز هیچ توجهی به آنان نمیشود.»
او همچنین اعتراف کرد که جنگجویان طالبان در جریان عملیاتهای دولت پیشین برای فرار از بازداشت، چادری بر سر میکردند.
نگرانی از آینده و سقوط احتمالی طالبان
سعد هشدار داد که تبعیض درونی میتواند پیامدهای سنگینی برای طالبان تاجیکتبار داشته باشد و گفت: «اگر این نظام سقوط کند، نخستین کسانی که با ما برخورد خواهند کرد، تاجیکهای خود ما هستند. ما پول نداریم که مثل برخی دیگر به پاکستان برویم و زندگی کنیم.»
او همچنین از عدم دسترسی طالبان تاجیکتبار به رهبر این گروه، هبتالله آخوندزاده، و مقامهای ارشد طالبان انتقاد کرد و گفت آنان مجبورند تنها به «تعریف و تمجید» بپردازند، زیرا امکان بیان انتقاد وجود ندارد.
واکنش دیگر اعضای طالبان
صلاحالدین سالار، از فرماندهان طالبان در بدخشان، با بازنشر ویدیو و سخنان مولوی عبدالقدیر سعد، بهصراحت تأیید کرده که هشدارهای سالهای گذشته درباره ساختار قومی طالبان درست بوده است.
او در واکنشی تند، چنین نوشته است:
«بله ما متعصبیم،
چون بدون دیدن امیر خود بیعت کردیم.
نه گفتم امیر من پشتون است، با دل و جان قربانی دادم.
بله ما متعصب هستیم.
اهدافمان برچیدن اشغال بود و آوردن حکومت اسلامی، نه اینکه قوم و خویش و همزبانم در قدرت بماند. بله ما متعصبیم.
برای برتری و فوقیتطلبی قوم خود مبارزه نکردیم؛ برای آزادی کشور از اشغال آمریکاها مبارزه کردیم. بله ما متعصبیم.
همه طعنهها و پیشگوییهای مخالفین ما را دربارهتان برایمان گفتند، ما قبول نمیکردیم. میگفتیم هدف بزرگ دارد، بزرگان امارت.
اما همه گپهای مخالفینمان راست برآمد و برایمان عملی نشان دادید. بله ما متعصبیم.
تو متعصب نیستی، تو مجاهد هستی، تو قومپرست نیستی.
خواب است، خیال است، جنون.»
این اظهارات کمسابقه از درون طالبان، نشاندهندهٔ شکافهای عمیق قومی و نارضایتی فزاینده میان اعضای غیرپشتون این گروه است؛ شکافی که به گفتهٔ برخی تحلیلگران، میتواند پیامدهای جدی برای انسجام داخلی طالبان داشته باشد.
گزارشها از تبعیض ساختاری
در چهار سال گذشته، مخالفان طالبان بارها این گروه را به تبعیض قومی و تلاش برای جابهجایی جمعیتی در مناطق تاجیکنشین متهم کردهاند.
گزارش «مؤسسه خاورمیانه» نیز نشان میدهد ۹۰ درصد پستهای کلیدی طالبان در اختیار پشتونهاست و سهم تاجیکها تنها ۵.۴ درصد است.
این اعتراضها در حالی شدت گرفته که طالبان اخیراً شش عضو تاجیکتبار خود را در بدخشان به اتهام همکاری با داعش بازداشت و به کابل منتقل کردهاند؛ اقدامی که به گفته منابع محلی، بر نگرانیها درباره برخوردهای گزینشی با طالبان غیرپشتون افزوده است.
