به گزارش ایراف، مقامات طالبان از راهاندازی وبسایت جدیدی با نام «پرمختک» خبر دادهاند. این وبسایت که در مراسمی در ارگ (کاخ ریاستجمهوری سابق) با حضور مقامات طالبان رونمایی شد، به عنوان یک بانک اطلاعاتی رسمی برای انعکاس فعالیتها و دستاوردهای حکومت طالبان معرفی گردیده است.
چیستی سایت «پرمختک»؛ یک پایگاه داده دولتی
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در مراسم رونمایی از این وبسایت اعلام کرد که مرکز اطلاعات و رسانههای طالبان این پایگاه داده و منبع اطلاعاتی را به منظور «تأمین دسترسی دقیق برای رسانهها» و ارائه اطلاعات جامع ایجاد کرده است، به گفته وی، این پلتفرم به جلوگیری از «تبلیغات» علیه طالبان نیز کمک خواهد کرد.
طبق اعلام مقامات طالبان، هدف از راهاندازی «پرمختک» پاسخگویی به «خلأ معلوماتی» و «نیاز رسانهها به اطلاعات دقیق» عنوان شده است. به نظر میرسد که این سایت قرار است در بیان دیدگاههای رسمی طالبان فعالیت کند.
پر کردن خلأ اطلاعاتی یا تحکیم کنترل بر روایت؟
اگرچه طالبان راهاندازی این وبسایت را اقدامی در جهت شفافیت و تأمین نیاز رسانهها معرفی کرده است، اما بسیاری از صاحبنظران و ناظران رسانهای این اقدام را در ادامه سیاستهای سختگیرانه این گروه علیه آزادی بیان ارزیابی میکنند.
رسانهها و خبرنگاران در افغانستان طی چهار سال گذشته همواره از محدودیت دسترسی به اطلاعات شفاف، نبود آزادی بیان و اعمال محدودیتهای بیسابقه بر فعالیت رسانههای مستقل گلایه داشتهاند .
کارشناسان معتقدند که ساختار اطلاعرسانی متمرکز و کنترلشدهای که طالبان با راهاندازی سایت «پرمختک» در پیش گرفتهاند، بر چهار اصل اساسی استوار است: منبع واحد که رسانهها را عملاً ملزم به استفاده از اطلاعات منبع رسمی واحد کرده و نقش مستقل آنان را به بازنشرکننده اطلاعات دولتی تنزل میدهد؛ کنترل روایت که جلوگیری از نشر روایتهای جایگزین و مستقل را در دستور کار قرار میدهد.
علاوه بر این، جلوگیری از روایتهای مستقل به معنای حذف تنوع منابع خبری به عنوان یکی از پایههای آزادی بیان است و در نهایت ساماندهی بر اساس نیاز حکومت که رسانهها را ملزم میکند اطلاعات خود را بر اساس دادههای مرکز حکومتی تنظیم کنند.
طالبان در بیانیه خود هدف از راهاندازی این وبسایت را «جلوگیری از نشر اطلاعات نادرست» و «خنثیسازی تبلیغات دشمن» عنوان کردهاند. اما ناظران مستقل هشدار میدهند که این نوع ادبیات در نظامهای رسانهای بسته، معمولاً بهانهای برای محدودسازی بیشتر رسانههای مستقل استفاده میشود.
منتقدان بر این باورند که خروجی فعالیت این وبسایت، افزایش بیش از پیش استبداد رسانهای و تضعیف نظارت اجتماعی خواهد بود. آنان تأکید میکنند که شفافیت واقعی تنها زمانی محقق میشود که امکان پرسشگری، دسترسی آزاد به اطلاعات و نقد مستقل وجود داشته باشد.
این در حالی است که به گفته منابع خبری، تا کنون واکنش رسمی از سوی سازمانهای مدافع آزادی بیان و نهادهای بینالمللی نسبت به راهاندازی این وبسایت منتشر نشده است. با این حال، نگرانیهایی وجود دارد که این اقدام گامی دیگر در جهت محدودسازی فضای رسانهای در افغانستان باشد.
