به گزارش ایراف، در ادامه تشدید مناقشه سیاسی پیرامون خط دیورند، نورالله نوری، وزیر امور مرزها، اقوام و قبایل حکومت طالبان، به اظهارات اخیر محمد محقق درباره به رسمیت شناختن این خط واکنش تندی نشان داد.
موضع طالبان: «چه جایگاهی دارید؟»
نوری روز شنبه (5 اردیبهشت) در یک نشست رسمی در ولایت سمنگان خطاب به محقق گفت: «ما شما را دیدهایم و عملکرد شما برای ملت افغانستان روشن است؛ ملت غیور و دینمدار افغانستان بهخوبی شما را میشناسد.»
وی افزود: «شما چه جایگاهی دارید که خط دیورند را به رسمیت بشناسید؟»
جزئیات اظهارات محقق: پذیرش مرز، موازنه قدرت و شرط همکاری منطقهای برای اقدام علیه طالبان
محمد محقق، عضو شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان، در اظهارات اخیر خود اعلام کرده که خط دیورند را مرز رسمی میان افغانستان و پاکستان میپذیرد.
او در توضیح موضع خود تأکید کرده که افغانستان باید به «نقشههای به رسمیت شناختهشده سازمان ملل» پایبند باشد و ادامه اختلافات مرزی را در شرایط کنونی به زیان منافع ملی میداند.
محقق همچنین با اشاره به موازنه قدرت در منطقه گفته است که طرح ادعاهای مرزی بدون در نظر گرفتن واقعیتهای میدانی و توان نظامی طرف مقابل، میتواند پیامدهای امنیتی سنگینی برای افغانستان داشته باشد.
محقق در گفتگوی اختصاصی با ایراف گفت که هرگونه اقدام نظامی و فعالیت میدانی مخالفان طالبان در خاک افغانستان، بدون همکاری کشورهای اطراف از جمله ایران، پاکستان، ازبکستان و تاجیکستان، با دشواریهای جدی روبهرو خواهد بود.
در بخش دیگری از مواضع خود، محقق به تجربه تاریخی روابط کابل–اسلامآباد اشاره کرده و تلویحاً تأکید کرده که ادامه تنش مرزی با پاکستان—به عنوان یک قدرت هستهای—میتواند هزینههای غیرقابل جبرانی برای افغانستان به همراه داشته باشد.
شکاف سیاسی؛ مواضع چهرهها
اظهارات محقق واکنشهای مستقیم سیاسی در پی داشت:
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان: این موضع را «چرخش سیاسی قابل پرسش و نزدیک به معامله» توصیف کرد.
محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان: آن را مغایر با اصل «حق تعیین سرنوشت و حاکمیت ملی» دانست.
شاه حسین مرتضوی، معاون سابق رئیسجمهور افغانستان: هشدار داد چنین مواضعی میتواند به تضعیف «اجماع ملی» منجر شود.
عمر داودزی، وزیر کشور پیشین افغانستان: با رد این دیدگاه، همچنان دیورند را «خط خیالی» خواند.
در مقابل، برخی جریانهای سیاسی، موضع محقق را «واقعگرایانه» و مبتنی بر پذیرش نظم حقوقی بینالمللی توصیف کردهاند.
واکنش طالبان درباره دیورند
حکومت طالبان نیز بارها اعلام کرده که خط دیورند را «خط فرضی و تحمیلی استعمار» میداند و هرگونه تصمیم درباره آن را منوط به اراده مردم افغانستان عنوان میکند.
پیشینه تاریخی خط دیورند
خط دیورند در سال ۱۸۹۳ میان امیر عبدالرحمن خان و نماینده بریتانیا «هنری دیورند» ترسیم شد. این خط برای تعیین حوزه نفوذ امپراتوری بریتانیا در منطقه ایجاد شد و بعدها مرز ۲۶۴۰ کیلومتری افغانستان و پاکستان را شکل داد.
پس از استقلال پاکستان در ۱۹۴۷، اسلامآباد این خط را مرز رسمی خود دانست، اما دولتهای مختلف افغانستان آن را نپذیرفته و آن را میراث استعمار و خطی تحمیلی تلقی کردهاند.
