به گزارش ایراف، فاطمه الصمادی، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات الجزیره، در گزارشی تازه اعلام کرده است که ایران و عمان طی هفتههای اخیر مشورتهای فشردهای درباره آینده مدیریت تنگه هرمز انجام دادهاند و این گفتوگوها اکنون وارد مرحلهای عملیاتی شده است.
او میگوید محور اصلی این رایزنیها، ایجاد سازوکاری مشترک برای ساماندهی خدمات دریایی و تعیین چارچوب اقتصادی عبور کشتیها از این آبراه راهبردی است.
تأکید مقام عمانی بر ضرورت اقدام فوری
الصمادی به نقل از یک مقام بلندپایه عمانی نوشته است که شرایط منطقهای و فشارهای امنیتی، ضرورت تغییر در شیوه مدیریت تنگه را افزایش داده است.
این مقام عمانی تأکید کرده: «اگر در تاریخ روزی برای بهرهبرداری از این تنگه وجود داشته باشد، آن روز همین امروز است.»
بهگفته او، افزایش هزینههای خدمات دریایی و فشار بر شرکتهای بیمه، دو کشور را به سمت ایجاد یک سازوکار مشترک سوق داده است.
پیشنهاد عمان برای تشکیل شرکت مشترک ایرانی–عمانی
در این گزارش آمده است که خدمات امداد و نجات، رسیدگی به وضعیتهای اضطراری و اقدامات زیستمحیطی در تنگه هرمز تاکنون رایگان ارائه میشد، اما اکنون عمان پیشنهاد کرده است یک شرکت مشترک ایرانی–عمانی تشکیل شود تا این خدمات را با هزینه کمتر و تعرفههای ترجیحی برای برخی کشورها ارائه دهد.
بر اساس این طرح، عبور کشتیها تنها پس از پرداخت هزینه خدمات به این شرکت امکانپذیر خواهد بود.
مشورتهای حقوقی گسترده در مسقط
الصمادی توضیح داده است که عمانیها گروهی از حقوقدانان برجسته را برای بررسی حقوقی این طرح گرد آوردهاند و حتی از یک حقوقدان شناختهشده بریتانیایی نیز برای ارزیابی ابعاد حقوق بینالملل این سازوکار استفاده کردهاند.
نتیجه بررسیها نشان میدهد که دریافت هزینه خدمات دریایی، نقض حقوق بینالملل محسوب نمیشود و میتواند در قالب یک سازوکار مشترک اجرایی شود.
واکنش قدرتهای بزرگ
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که روسیه با این طرح مخالفتی نکرده اما نسبت به احتمال گسترش این مدل به سایر گذرگاههای دریایی جهان ابراز نگرانی کرده است.
همچنین چین، بهعنوان بزرگترین استفادهکننده از مسیر تنگه هرمز، قرار است خدمات را با تعرفههای ترجیحی دریافت کند.
