به گزارش ایراف، محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، در پیامی به مناسبت «روز فرهنگ هزاره»، با اشاره به ریشههای عمیق اعتقادی این جامعه گفت که «محبت و وفاداری به اهلبیت(ع)» در طول قرنها بخش جداییناپذیر فرهنگ هزارهها بوده است.
او توضیح داد که هزارهها ــ از شیعیان دوازدهامامی گرفته تا اسماعیلیه و اهلسنت ــ همواره در آیینهای اجتماعی، ادبیات شفاهی و سنتهای مذهبی خود جایگاه ویژهای برای اهلبیت(ع) قائل بودهاند.
به گفته او، این پیوند حتی در سنت نامگذاری نیز دیده میشود؛ جایی که بسیاری از خانوادهها نام فرزندان خود را از میان نامهای ائمه(ع)، شخصیتهای واقعه کربلا و یاران اهلبیت(ع) انتخاب میکنند.
تبعیض تاریخی بهدلیل نامهای منتسب به اهلبیت(ع)
محقق با اشاره به برخی دورههای تاریخ افغانستان گفت که همین نامها در مقاطعی بهانهای برای تبعیض اداری و اجتماعی بوده و برخی شهروندان تنها به دلیل داشتن نامهای وابسته به اهلبیت(ع)، از فرصتهای آموزشی و شغلی محروم میشدند.
مقاومت مناطق هزارهنشین در برابر سیاستهای اموی
رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان در ادامه به روایتهای تاریخی اشاره کرد و گفت که در دوران خلافت اموی، زمانی که «لعن امام علی(ع)» به سیاست رسمی حکومت تبدیل شده بود، مناطق هزارهنشین امروزی از اجرای این دستور خودداری کردند.
او افزود که در برخی منابع تاریخی آمده است: بخشهایی از بامیان، ارزگان، غزنی، زابل، میدان وردک و غور که زیر اداره حکومتهای محلی آلشنسب قرار داشتند، در برابر این سیاست ایستادگی کردند و همین مقاومت، فشارها و جریمههایی را متوجه این مناطق ساخت؛ روندی که تا دوره عمر بن عبدالعزیز ادامه داشت.
نقش هزارهها در جنبش سیاهجامگان خراسان
محقق همچنین به حضور هزارهها در جنبش سیاهجامگان خراسان به رهبری ابومسلم خراسانی اشاره کرد؛ جنبشی که در سقوط خلافت اموی نقش مهمی ایفا کرد.
او گفت که هزارهها در این حرکت تاریخی نیز سهم قابل توجهی داشتهاند.
میراث ادبی و سنت کتابخوانی در هزارستان
رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان در بخش دیگری از سخنانش از سنت دیرینه کتابخوانی در هزارستان یاد کرد و گفت که در شبهای زمستانی، آثار کلاسیک فارسی همچون «حمله حیدری»، شاهنامه فردوسی، غزلیات بیدل و دیوان حافظ در میان مردم رواج گسترده داشت و بخشی از فرهنگ شفاهی و ادبی هزارهها را شکل میداد.
او تأکید کرد که این میراث فرهنگی، در کنار هویت مذهبی، یکی از پایههای مهم انسجام اجتماعی و تاریخی جامعه هزاره به شمار میرود.
