به گزارش ایراف، بر اساس گزارش اداره ملی مدیریت بحران افغانستان (تحت کنترل طالبان)، از ابتدای سال جاری خورشیدی تاکنون ۲۱۴ نفر جان خود را بر اثر حوادث طبیعی از دست دادهاند. تنها در شبانهروز گذشته ۱۴ نفر کشته شدهاند. همچنین ۳۰۰ نفر مجروح، ۱۱ نفر مفقود، بیش از ۱,۴۸۱ خانه بهطور کامل تخریب و نزدیک به 6هزار خانه دیگر آسیب دیدهاند. زمینهای کشاورزی، جادهها و کانالهای آبی نیز تخریب شدهاند.
چرا بحرانهای طبیعی در افغانستان همهساله جان انسانها را میگیرد؟
عوامل انسانی و ساختاری در افغانستان باعث تبدیل پدیده های طبیعی به فاجعهای مرگبار میشوند.
ضعف شدید زیرساختها
در افغانستان خانههای روستایی و حتی شهری اغلب از خشت و گل ساخته میشوند و در برابر زلزله یا سیل مقاومتی ندارند. همچنین تخریب کامل ۱,۴۸۱ خانه در سیلابهای اخیر این کشور تأییدکننده این موضوع است.
فقر و نبود مسکن استاندارد
به دلیل وجود فقر در افغانستان مردم مجبور به زندگی در مناطق پرخطر (حاشیه رودخانهها، دامنه کوههای ناپایدار) هستند.
عدم وجود سیستم هشدار سریع و تخلیه
در افغانستان هیچ شبکهای برای اطلاعرسانی به موقع به مردم وجود ندارد. در نتیجه، حتی سیلابهای قابل پیشبینی هم غافلگیرانه عمل میکنند.
ضعف دولت و نبود منابع
حکومت سرپرست افغانستان از نظر فنی، مالی و لجستیکی توان مدیریت بحران و بازسازی را ندارد. همین اداره ملی مدیریت بحران عملاً امکانات بسیار محدودی در اختیار دارد.
ماتریس خشکسالی و سیل ناگهانی
سالها خشکسالی در این کشور زمین را سخت و غیرقابل نفوذ کرده؛ باران شدید به جای جذب، روانآب ویرانگر ایجاد میکند.
در نتیجه آنچه در کشورهای دیگر یک «رویداد طبیعی» است، در افغانستان به دلیل فقر، ضعف حاکمیت و نبود زیرساخت، به «کشتار جمعی» تبدیل میشود.
چرا سیل و زلزله در افغانستان رخ میدهد؟
دلیل وقوع زلزلههای پرشمار در افغانستان
افغانستان روی گسلهای فعال زمینشناسی قرار دارد. این کشور در محل برخورد صفحه هند و صفحه اوراسیا واقع شده که یکی از لرزهخیزترین مناطق جهان است. رشتهکوههای هندوکش بهطور مداوم انرژی زمینشناختی آزاد میکنند و زلزلههایی با بزرگی متوسط تا شدید (اغلب ۵ تا ۷ ریشتر) امری عادی است.
دلیل جاری شدن سیلهای مخرب در افغانستان
بارندگیهای شدید غیرمنتظره پس از خشکسالی
امسال پس از چند سال خشکسالی، بارشها ناگهانی و شدید در افغانستان اتفاق افتاد که میتوان آن را یکی از دلایل اصلی وقوع این سیلها عنوان کرد.
توپوگرافی کوهستانی
شرایط خاص جغرافیایی افغانستانی باعث می شود که آب باران از کوههای لخت و بیپوشش گیاهی با سرعت بالا به درهها سرازیر شود.
تغییرات اقلیمی
الگوهای بارش در منطقه نامنظم و افراطی شده است و دورههای طولانی خشکی متناوب با بارانهای سیلآسا از نشانههای تغییرات اقلیمی در این کشور است.
آمار این باره چه میگویند؟
شاخص آمار اعلام شده (از ابتدای سال جاری تا ۳ اردیبهشت)
جان باختگان ۲۱۴ نفر
مجروحان ۳۰۰ نفر
مفقودان ۱۱ نفر
خانههای تخریب کامل ۱,۴۸۱ واحد
خانههای آسیب جزئی ۵,۹۲۱ واحد
خسارت به زمین کشاورزی، راه، کانالهای انتقال آب
نکته مهم: این آمار فقط مربوط به چهار ماه اول سال است. با توجه به اینکه زمستان و بهار تازه تمام شده، احتمال افزایش قربانیان در تابستان (ریزش کوه، سیل ناگهانی) و پاییز وجود دارد.
در سالهای گذشته، آمار تلفات حوادث طبیعی در افغانستان معمولاً بین ۳۰۰ تا ۱,۵۰۰ نفر در سال متغیر بوده است. امسال با توجه به بارشهای بیسابقه، ممکن است رکوردهای قبلی شکسته شود.
جمعبندی نهایی
افغانستان به دلیل موقعیت زمینشناسی ناپایدار و تغییرات اقلیمی، همواره در معرض زلزله و سیل است. اما آنچه این حوادث را به کشتار سالانه تبدیل میکند عوامل انسانی است:
فقر مطلق، فقدان مسکن مقاوم، نبود سیستم هشدار، و ناتوانی دولت در مدیریت بحران. تا زمانی که این مسائل ساختاری حل نشود، هر بارندگی یا پسلرزهای صدها خانواده را سوگوار خواهد کرد. اعلام عدد ۲۱۴ قربانی در ابتدای سال تنها نوک کوه یخ فاجعهای است که هر سال تکرار میشود.
