به گزارش ایراف، افرادی که در دوران اشغال بیست ساله آمریکا، به شکلهای مختلف با آنها همکاری کردند، امیدوار بودند که به واسطه این همکاری، روزی پا به خاک آمریکا میگذارند. آمریکا با وعده و وعید از آنها سوء استفاده کرد و در نهایت پس از سالها بلاتکلیفی و چشمانتظاری، اینک آنها را در شرایط انتخابی دشوار قرار داده است: یا جهنمی به نام کنگو، یا افغانستان تحت حاکمیت طالبان!
در حالی که دولت دونالد ترامپ برنامه انتقال هزاران شهروند افغان را به جمهوری دموکراتیک کنگو دنبال میکند، این کشور آفریقایی نه تنها از نظر جغرافیایی در فاصلهای دور از افغانستان قرار دارد، بلکه یکی از مرگبارترین و پیچیدهترین بحرانهای بشری جهان را تجربه میکند.
گزارشهای سازمانهای بینالمللی نشان میدهد که کنگوی امروز بهشت ستیزهجویان و جهنمی برای غیرنظامیان است.
کنگو در کجاست و چه وضعیتی دارد؟
جمهوری دموکراتیک کنگو، کشوری وسیع در مرکز قاره آفریقا است. این کشور هممرز با ۹ کشور از جمله روآندا، بوروندی و اوگاندا در شرق، و جمهوری کنگو در غرب است. با این حال، شرایط داخلی این کشور چنان وخیم است که سازمان ملل آن را در سطح “بحران بسیار شدید” رتبهبندی کرده است.
مردم این کشور از فقر شدید رنج میبرند و با مشکلاتی نظیر مهاجرت داخلی بدلیل درگیریهای نظامی میان گروههای شبهنظامی مواجه هستند.
چرا کنگو برای افغانها “جهنم روی زمین” است؟
افغانهایی که در پایگاههای قطر منتظر ویزای آمریکا هستند، اگر به کنگو فرستاده شوند، با ترکیبی سمی از جنگ داخلی، خشونتهای قومی، قحطی و بیماریهای کشنده روبرو خواهند شد:
۱. جنگ تمام عیار در شرق کنگو
منطقه هدف برای انتقال افغانها احتمالاً استانهای شرقی کنگو (شمال کیوو، جنوب کیوو و ایتوری) است. این مناطق صحنه درگیری بین ارتش کنگو (FARDC)، شورشیان M23 (که گفته میشود از حمایت روآندا برخوردارند) و بیش از ۱۲۰ گروه شبهنظامی محلی (مانند ADF و CODECO) است. تنها از دسامبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶، درگیریها در جنوب کیوو باعث آوارگی بیش از ۳۰۰,۰۰۰ نفر شده است.
شاهدان عینی گزارش میدهند که از پهپادهای مسلح و توپخانه سنگین در مناطق شهری استفاده میشود و گروههای مسلح روستاها را محاصره کردهاند و به مردم اجازه خروج نمیدهند.
۲. قحطی و گرسنگی گسترده
بحران انسانی در کنگو ابعاد فاجعهباری یافته است: بیش از ۲۶.۶ میلیون نفر (حدود یکچهارم جمعیت) با ناامنی حاد غذایی روبرو هستند. در مناطقی مانند جنوب کیوو و ایتوری، ساکنان در سطح “اضطراری” (IPC Phase 4) گرسنگی را تجربه میکنند که به معنای سوءتغذیه حاد و مرگومیر بالا است.
۳. قتلعام و خشونتهای جنسی سازمانیافته
سازمان ملل و دیدهبان حقوق بشر شواهدی از جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در کنگو جمعآوری کردهاند. این موارد شامل اعدامهای فراقانونی، شکنجه، آدمربایی و خشونت جنسی سیستماتیک است. گزارش اخیر سازمان ملل نشان میدهد که از دسامبر ۲۰۲۵، تنها در موارد ثبت شده، ۱۷۳ مورد خشونت جنسی مرتبط با درگیری رخ داده که قربانیان عمدتاً زنان و دختران بودهاند.
۴. بیماریهای همهگیر و فروپاشی درمان
در کنار جنگ، مردم با طغیان بیماریهای کشنده دست و پنجه نرم میکنند. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۷۱,۲۰۰ مورد ابتلا به وبا با ۲,۰۷۰ مورد مرگ گزارش شده است. سیلهای اخیر سیستم آب و فاضلاب را نابود کرده و خطر شیوع بیماریهای واگیردار را چند برابر کرده است.
۵. هدف قرار گرفتن مستقیم پناهجویان
برخلاف قوانین بینالمللی، اردوگاههای آوارگان در کنگو امن نیستند. گزارشها حاکی از آن است که گروههای مسلح مستقیماً اردوگاههای آوارگان را هدف حملات موشکی و غارت قرار میدهند و صدها غیرنظامی را در این مکانها به قتل میرسانند. کارکنان امدادرسان نیز در امان نیستند: در سال ۲۰۲۵، ۱۳ کارمند کمکهای بشردوستانه در شرق کنگو کشته شدند.
چرا افغانها در کنگو سرنوشتی جز مرگ نخواهند داشت؟
اگر دولت ترامپ این طرح را اجرا کند، متحدان افغان آمریکا مستقیماً وارد یک منطقه جنگی فعال میشوند که در آن:
هیچ امنیتی وجود ندارد؛ آنها هم توسط شورشیان و هم احتمالاً نیروهای دولتی تهدید میشوند.
هیچ غذایی در دسترس نیست و خطر گرسنگی آنها را تهدید میکند.
هیچ درمانگاهی به اندازه کافی مجهز نیست و بیماریهای همهگیر در انتظار آنهاست.
هیچ خروجی وجود ندارد، زیرا در محاصره گروههای مسلح گرفتار خواهند شد.
منتقدان میگویند این طرح معادل “حکم اعدام پنهان” برای افرادی است که به خاطر همکاری با آمریکا، بازگشت به افغانستان برایشان ممکن نیست. سازمان ملل هشدار داده که وضعیت کنگو “بسیار ناپایدار” است و در آستانه تبدیل شدن به یک “آتشسوزی منطقهای” قرار دارد.
با اینحال دولت دونالد ترامپ در تلاش است تا به هر شکل ممکن، از دست پناهجویانی که در گذشته برای ارتش این کشور جانفشانی کرده بودند، راحت شود. پناهجویان افغان که نزدیک به سه چهارسال در بدترین شرایط در کمپ موقت السیلیه قطر زندگی کردند به امید آنکه به آمریکا برسند، حالا انتخابی دشوار پیش رو دارند، یا رفتن به جهنمی در کنگو، یا رفتن به کام مرگ در افغانستان! انتخابی بین بدتر و بدتر. این سرنوشت تلخ کسانی است که به وعدههای آمریکا دلخوش کرده و برای آنها از همه چیز خود گذشتند.
وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ. انفال 16
کسانی که تاریخ را نمیخوانند و از ظلمها و خیانتهایی که استعمارگران درحق ملتهای مظلوم انجام دادهاند، درس عبرت نمیگیرند و همچنان اقدام به همکاری با استعمارگران میکنند، لایق قرار گرفتن در چنین وضعیت خفتباری هستند. افرادی که با استعمارگران همکاری میکنند و به خاک و وطن و دین خودشان خیانت میکنند، بههیچوجه قابل ترحم و دلسوزی نیستند.
چنین افرادی مصداق بارز “خسرالدنیا و الآخرة” هستند.
آنهایی که از در آگاهی و به میل خود دست به خیانت به مردم خود میزنند حقشان است
شاید داخل اینها عهده ای باشند که از روی اجبار یا تهدید دست به همکاری زده باشند کسی نمیداند،اینه دست آورد بیست ساله اشغال آمریکایی نه پیشرفت نه امنیت و نه حمایت از نیرویهای تحت فرمان،شاید اذهان فراموش کنند ولی تاریخ مینویسد متاسفانه مهاجرین افغان در هیچ کجای دنیا حمایت قضایی ندارند.