به گزارش ایراف، هارونالرشید، روزنامهنگار مطرح پاکستان با ۵۷ سال سابقه فعالیت حرفهای که همکاری با تمامی روزنامهها و شبکههای بزرگ خبری این کشور را در کارنامه دارد، یکی از پرنفوذترین چهرههای رسانهای پاکستان در بیان دیدگاههای مرتبط با ایران به شمار میرود.
او با اشاره به پیامدهای تنش ایران و رژیم صهیونیستی میگوید حمله اسرائیل به ایران موجب بروز نشانههای کمسابقهای از اتحاد شیعه و سنی در پاکستان شده و اکثریت مردم این کشور خواهان سربلندی ایران هستند.
هارونالرشید در گفتوگو با ایراف، درباره تحولات منطقه و تأثیرات تقابل ایران و اسرائیل بر پاکستان، از تغییرات اجتماعی در پاکستان، نگرانیهای امنیتی، نقش آمریکا و هند و همچنین چشمانداز اتحاد جهان اسلام سخن گفت.
اتحاد کمسابقه شیعه و سنی در پاکستان
هارونالرشید میگوید پرسشهای مطرحشده درباره تحولات منطقه اساسی و ضروری هستند، اما پیش از آن باید به نکتهای مهم اشاره کرد: نخستین نتیجه حمله اسرائیل به ایران این است که از سال ۱۹۸۳ تاکنون برای اولین بار نشانههای شگفتانگیز اتحاد شیعه و سنی در پاکستان دیده شده است. بر اساس یک ارزیابی اولیه، ۸۲ درصد مردم پاکستان آرزومند سربلندی ایران هستند و احتمال دارد بهزودی یک نظرسنجی رسمی نیز منتشر شود.
او میگوید غزه همچون زخمی بر دل مردم پاکستان است که درد آن همواره تازه میشود. به باور او، یکی از دلایل اصلی تقابل ایران و اسرائیل مسئله فلسطین است، هرچند شکست تاریخی آمریکا در سال ۱۹۷۹ بهدست امام خمینی(ره) و مردم ایران نیز عامل مهمی بوده است.
به گفته هارونالرشید، وقتی یک طرف مسلمان و طرف دیگر صهیونیست باشد، مشخص است که احساسات مردم پاکستان با چه کسی خواهد بود. او یادآوری میکند در دوران شکلگیری پاکستان، مکاتب بریلوی و شیعه نقش جدی داشتند و بعدها این مسئله به اجماع ملی تبدیل شد.
او میگوید حمله اسرائیلی-آمریکایی به ایران یکی از رخدادهایی است که میتواند پاکستان را نیز بهشدت تحت تأثیر قرار دهد، زیرا اقتصاد لرزان پاکستان از این بحران آسیب دیده و کشور وابسته به حمایت عربها، آمریکاییها و طبقه اشراف است.
به گفته هارونالرشید، محمد بنزاید فوراً درخواست بازگرداندن ۳.۵ میلیارد دلار خود را مطرح کرده و اگر عربستان پیشقدم نمیشد، پاکستان با مشکلات جدی مواجه میشد.
برادران دوقلو
هارونالرشید میافزاید رسانههای هند آشکارا میگویند اگر در ایران حکومتی طرفدار اسرائیل تشکیل شود، میتوان با کمک طالبان و آن حکومت وابسته، موجودیت پاکستان را از میان برد. او باور دارد «اَکهند بهارت» و «اسرائیل بزرگ» دو برادر دوقلو هستند و همین موضوع پایه همکاری عمیق میان هند و اسرائیل است.
او همچنین اشاره میکند هزاران نیروی صهیونیست در کشمیر تحت اشغال هند مستقر شدهاند و حتی مقامات محلی برخی واژههای عبری را متوجه میشوند.
به گفته این روزنامهنگار پاکستانی، روستایی جداگانه برای آنها ایجاد شده که مردم کشمیر اجازه ورود به آن را ندارند. هارونالرشید کشمیر را «فلسطینی دیگر» مینامد.
او توضیح میدهد که حدود پانصد سال پیش، اکثریت مردم کشمیر به دست یک درویش ایرانی، شیخ همدان، مسلمان شدند و تأثیر ایران بر صنایع دستی کشمیر—از قالی و شال گرفته تا کاشی و پاپیهماشه—بسیار عمیق است. او احتمال میدهد نیاکان امام خمینی نیز از ایرانیانی بودهاند که در قرن شانزدهم در کشمیر ساکن شدند.
پیروزی ایران، پیروزی مردم پاکستان است
به گفته هارونالرشید، پاکستانیها از تصور تشکیل حکومت حامی آمریکا و اسرائیل در ایران بهشدت نگراناند، زیرا این به معنای همسایگی مستقیم پاکستان با اسرائیل است؛ موضوعی که او آن را خطرناکترین سناریوی ممکن توصیف میکند.
او آمریکا و اسرائیل را عامل نابودی لیبی، عراق و سوریه میداند و معتقد است این کشورها جهان عرب را در حالی نابود کردند که حاکمان عرب، آمریکا را محافظ خود میپنداشتند. او این وضعیت را در تاریخ بشر کمنظیر میخواند و به آیهای از سوره بقره اشاره میکند: «آنها دیگران را نمیفریبند، بلکه خود را فریب میدهند.»
این روزنامهنگار پاکستانی میگوید اگر ایران پیروز شود، این پیروزی پاکستان نیز خواهد بود و اگر ایران شکست بخورد، پاکستان و کل جهان اسلام شکست خواهند خورد.
هارونالرشید سپس به اندیشههای اقبال لاهوری اشاره میکند: ذهنهای شاعرانه گاه قرنها پیشتر را مشاهده میکنند. اقبال در سال ۱۹۳۸ تصور پاکستان را مطرح کرد—۱۲ سال پیش از تصویب قطعنامه پاکستان—و گفته بود:
«اگر تهران ژنوِ جهان مشرق شود، شاید تقدیر این کره خاکی دگرگون گردد.»
او میگوید پشت این سخن صرفاً خیالپردازی نبود، بلکه اندیشهای درباره اتحاد جهانی مسلمانان وجود داشت؛ اتحادی که اختلافات فقهی مانعی برای آن نشود. سپس به شعر اقبال اشاره میکند:
«یک شویم: برای پاسبانی حرم، از ساحل نیل تا خاک کاشغر.»
مردم پاکستان از آمریکا نفرت دارند
او یادآوری میکند که دو روز پیش وزرای خارجه پاکستان، ترکیه، مصر و عربستان در ترکیه گرد هم آمدند و اگر ایران هم دعوت میشد، شاید باب تازهای در تاریخ منطقه گشوده میشد.
هارونالرشید میگوید مردم پاکستان از آمریکا نفرت دارند، اما وابستگی اشراف پاکستان به آمریکا کشور را ناتوان کرده است؛ وضعیتی که به گفته او در دوره رضا شاه پهلوی نیز در ایران وجود داشت.
او میگوید سیاست آمریکا در قبال پاکستان بر سه محور استوار است:
۱. کنترل اشراف و جلوگیری از خودکفایی اقتصادی پاکستان
۲. بهرهگیری از پاکستان بهعنوان مسیر ارتباط با چین، در حالی که واشنگتن میخواهد از طریق هند بر چین فشار وارد کند
۳. توجه به توان حرفهای ارتش پاکستان
ارتش پاکستان توانایی غیرمعمولی دارد
او تأکید میکند ارتش پاکستان تواناییهای غیرمعمولی دارد و ژنرال عاصم منیر در آمریکا گفته بود: «اگر تلاش کنید ما را نابود کنید، نیمی از جهان همراه ما فرو خواهد ریخت.» به باور هارونالرشید، آمریکا میداند تهدید موجودیت پاکستان میتواند بیثباتی آسیا را رقم بزند و به همین دلیل خواهان تعامل با این کشور است.
او پاکستان را تنها قدرت هستهای جهان اسلام میداند و میگوید این کشور در صورت تصمیم سیاسی، توان ساخت موشکهایی با برد ده هزار کیلومتر را دارد.
هارونالرشید در پایان میگوید اگر صهیونیستها برای تحقق «اسرائیل بزرگ» به سوی حجاز حرکت کنند، پاکستان یکی از نخستین کشورهایی خواهد بود که در برابر آن میایستد و آن روز ممکن است روز نابودی کامل اسرائیل باشد—و شاید چندان دور نباشد.
در بستر تحولات پرشتاب ژئوپلیتیکی خاورمیانه و تشدید تقابل راهبردی میان ایران و رژیم صهیونیستی اسرائیل، دامنه اثرگذاری این منازعه بهطور محسوسی به فراتر از حوزه جغرافیایی آن، از جمله جنوب آسیا، گسترش یافته است. این وضعیت، علاوه بر پیامدهای امنیتی و اقتصادی، به بازتعریف الگوهای همگرایی و واگرایی در سطح جوامع اسلامی انجامیده و نشانههایی از بازآرایی گفتمانهای هویتی و فرقهای را آشکار ساخته است. در چنین چارچوبی، واکاوی دیدگاههای نخبگان رسانهای پاکستان میتواند به فهم عمیقتر از نحوه ادراک این کشور از تحولات منطقهای، تأثیر آن بر ملاحظات راهبردی اسلامآباد و همچنین چشمانداز شکلگیری الگوهای جدید همبستگی در جهان اسلام کمک کند.
بیشتر بخوانید:
چرا ایران در دور دوم مذاکرات اسلامآباد شرکت نکرد؟ ریشههای تاریخی پیمانشکنی آمریکا
هشدار پاپ: جنگ و استعمار، آینده بشریت را تهدید میکند
آزادی بیان آمریکایی؛ تهدید و فشار پنتاگون بر نماینده ایرانیتبار کنگره آمریکا
