جایگاه گیاه اومان در اقتصاد مواد مخدر افغانستان و تحولات پس از ممنوعیت کشت خشخاش
نقش گیاه خودروی اومان (افدرا) در تولید مواد مخدر صنعتی: گیاه «اومان» (با نام علمی افدرا) بهطور طبیعی و خودرو در مناطق کوهستانی مرکز، غرب و شمال افغانستان رشد میکند و حاوی ماده «افدرین» است که به عنوان ماده اولیه کلیدی در لابراتوارهای غیرقانونی برای تولید ماده مخدر صنعتی متآمفتامین (شیشه) به کار میرود. طی سالهای گذشته، دسترسی ارزان و فراوان به این گیاه کوهی، هزینه تولید شیشه در افغانستان را به شدت کاهش داده و این کشور را به یکی از کانونهای اصلی تولید این ماده در منطقه تبدیل کرده است.
چرخش قاچاقچیان به سمت مواد مخدر صنعتی و چالشهای مهار آن: پس از صدور فرمان رهبر طالبان در فروردین ۱۴۰۱ مبنی بر ممنوعیت کشت خشخاش و تولید و قاچاق هرگونه مواد مخدر در افغانستان، اگرچه سطح زیر کشت خشخاش کاهش چشمگیری یافت، اما گزارشهای نهادهای بینالمللی، از جمله دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC)، نشان میدهد که بخش قابل توجهی از شبکههای تولید و قاچاق به سمت ساخت مواد مخدر صنعتی بر پایه گیاه اومان روی آوردهاند. از آنجا که این گیاه نیازی به کشت در زمینهای کشاورزی ندارد و در ارتفاعات دورافتاده میروید، ردیابی، جلوگیری از برداشت و امحای انبارهای آن یکی از چالشهای اصلی عملیاتهای مبارزه با مواد مخدر در ولایتهای غربی و مرکزی افغانستان به شمار میرود.





