به گزارش ایراف و به نقل از روزنامه «هندو» (The Hindu)، این سفر که نخستین حضور یک مقام ارشد پاکستانی در هند از سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) به شمار میرود، با انتقاد شدید رهبران اپوزیسیون هند روبهرو شده است. با این حال، مقامهای وزارت خارجه هند تصریح کردند که در جریان این رویداد سهروزه در قلعه کهنه دهلینو، هیچگونه دیدار دوجانبه یا خصوصی میان مقامهای دو کشور انجام نشده است.
چشمانداز نشستهای سال آینده شانگهای در پاکستان
دیدگاه دیپلماتهای پیشین و انتقاد اپوزیسیون
تی. سی. ای. راگاوان، سفیر پیشین هند در اسلامآباد (۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵)، ضمن هشدار درباره اینکه نباید از این نشست انتظار گشایش دوجانبه داشت، گفت که با توجه به وضعیت شکننده روابط دهلینو و اسلامآباد، چنین تعاملی در یک چارچوب چندجانبه میتواند نشانهای از نزاکت متقابل و ایجادکننده فرصتهای تازه باشد. آجی بیساریا، آخرین سفیر هند در اسلامآباد پیش از کاهش سطح روابط در سال ۲۰۱۹، نیز این سفر را «فراتر از یک تشریفات اما کمتر از یک یخزدایی» توصیف کرد و افزود که توپ در زمین پاکستان است تا با کاهش تنشهای لفظی و امنیتی، زمینه سفر رهبران هند در سال آینده و حتی احیای روند متوقفشده اتحادیه همکاریهای منطقهای جنوب آسیا (سارک) را فراهم کند.
روابط پرتنش هند و پاکستان، بنبست سارک و نقش سازمان همکاری شانگهای
انجماد روابط دوجانبه و تقابل بر سر مسائل امنیتی و آبی: روابط هند و پاکستان طی سالهای اخیر در پایینترین سطح خود قرار داشته است. پس از تشدید تنشها بر سر مسئله کشمیر در سال ۱۳۹۸ (۲۰۱۹ میلادی)، دو کشور سطح روابط دیپلماتیک خود را کاهش دادند و سفیران خود را فراخواندند. در ادامه، بروز حوادث امنیتی از جمله حمله مرگبار پهلگام و اختلافات بر سر نحوه اجرای «معاهده آبهای سند» (۱۹۶۰ میلادی)، فضای گفتوگوهای مستقیم میان دهلینو و اسلامآباد را بهطور کامل متوقف کرده است.
توقف سارک و کارکرد سازمان همکاری شانگهای به عنوان تنها کانال تماس: به دلیل اختلافات هند و پاکستان، نشستهای «اتحادیه همکاریهای منطقهای جنوب آسیا» (سارک) از سال ۱۳۹۵ (۲۰۱۶ میلادی) عملاً به حالت تعلیق درآمده و این نهاد منطقهای کارایی خود را از دست داده است. در چنین شرایطی، «سازمان همکاری شانگهای» که هند و پاکستان هر دو در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷ میلادی) به عضویت کامل آن درآمدند، به معدود بسترهای چندجانبهای تبدیل شده که مقامهای دو کشور در چارچوب آن در نشستهای مشترک شرکت میکنند؛ نمونهای از این تعامل در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) با سفر اس. جایشانکار، وزیر خارجه هند، به اسلامآباد برای شرکت در نشست نخستوزیران شانگهای رقم خورد.





