به گزارش ایراف، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، عصر دوشنبه ۲۵ آبان (۱۶ نوامبر) واشنگتن را به مقصد آسیا ترک کرد.
این سفر در شرایطی انجام میشود که تحولات امنیتی و سیاسی در مناطق مختلف جهان، بهویژه شرق آسیا، اوکراین و غرب آسیا، در کانون رایزنیهای قدرتهای بزرگ قرار دارد.
بر اساس برنامه اعلامشده، ترامپ ابتدا به مانیل، پایتخت فیلیپین، سفر خواهد کرد تا در نشستهای مرتبط با اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) شرکت کند.
دیدار با رهبران منطقه و گفتوگو درباره مسائل اقتصادی، امنیتی و مناسبات تجاری از جمله برنامههای این بخش از سفر رئیسجمهور آمریکا عنوان شده است.
با این حال، بخش مهمتر سفر ترامپ در ادامه و با حضور وی در شهر شنژن چین رقم خواهد خورد؛ جایی که قرار است نشست سران کشورهای عضو مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) برگزار شود و مذاکراتی در سطح رهبران قدرتهای بزرگ انجام گیرد.
مذاکرات سهجانبه با محوریت مسائل هستهای
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده درباره سفر ترامپ، احتمال برگزاری نشست سهجانبه میان رؤسای جمهور آمریکا، روسیه و چین است.
ترامپ پیش از ترک واشنگتن در جمع خبرنگاران اعلام کرد که قصد دارد با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین درباره مسائل مهم بینالمللی گفتوگو کند. کنترل تسلیحات هستهای و بررسی وضعیت زرادخانههای هستهای سه کشور از جمله موضوعاتی است که در گزارشهای مربوط به این مذاکرات مورد توجه قرار گرفته است.
رئیسجمهور آمریکا با اشاره به دشواری دستیابی به توافق در زمینه خلع سلاح هستهای، این موضوع را مسئلهای پیچیده دانست و بر ضرورت توجه به توانمندیهای هستهای سایر کشورها نیز تأکید کرد.
همزمان، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی رئیسجمهور روسیه، از بررسی امکان دیدار دوجانبه پوتین و ترامپ در حاشیه حضور دو رئیسجمهور در چین خبر داده است. به گفته وی، هماهنگیهای مربوط به جزئیات این دیدار در حال انجام است.
اوکراین؛ یکی از محورهای احتمالی گفتوگوها
جنگ اوکراین نیز از دیگر موضوعاتی است که ترامپ از احتمال طرح آن در مذاکرات خود با رهبران روسیه و چین خبر داده است.
رئیسجمهور آمریکا پیش از عزیمت به آسیا اعلام کرد که درباره جنگ اوکراین با پوتین و شی جینپینگ گفتوگو خواهد کرد.
این در حالی است که برخی مقامهای آمریکایی پیشتر گفته بودند تمرکز اصلی مذاکرات سهجانبه بر موضوعات هستهای و تحولات مرتبط با ایران خواهد بود.
طرح مجدد موضوع اوکراین از سوی ترامپ، نشاندهنده اهمیت این بحران در رایزنیهای واشنگتن با مسکو و پکن است؛ بهویژه آنکه چین در سالهای اخیر به یکی از بازیگران مهم در تحولات مرتبط با جنگ اوکراین تبدیل شده است.
در همین زمینه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، پیشتر نسبت به مذاکرات احتمالی قدرتهای بزرگ درباره آینده جنگ بدون مشارکت مستقیم کییف ابراز نگرانی کرده بود.
ایران در دستور کار رایزنیهای واشنگتن با پکن و مسکو
تحولات مرتبط با ایران و جنگ جاری نیز از جمله موضوعاتی است که در گزارشهای مربوط به دستور کار مذاکرات ترامپ با رؤسای جمهور روسیه و چین مطرح شده است.
با توجه به جایگاه منطقهای جمهوری اسلامی ایران و روابط سیاسی و اقتصادی تهران با مسکو و پکن، بررسی تحولات غرب آسیا میتواند از موضوعات مهم رایزنی میان این سه قدرت باشد.
روسیه و چین در سالهای اخیر مخالفت خود را با یکجانبهگرایی آمریکا و برخی سیاستهای تحریمی واشنگتن اعلام کردهاند و هر دو کشور از بازیگران مؤثر در معادلات بینالمللی مرتبط با ایران محسوب میشوند.
با این حال، تاکنون جزئیات دقیقی درباره محتوای احتمالی مذاکرات سهجانبه پیرامون ایران منتشر نشده است. از این رو، نمیتوان درباره نتایج یا توافقهای احتمالی این گفتوگوها پیشداوری کرد.
احتمال دیدار ترامپ با رهبر کره شمالی
موضوع دیگری که در آستانه سفر ترامپ مورد توجه رسانهها قرار گرفته، احتمال دیدار وی با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، است.
ترامپ پیش از سوار شدن به هواپیما در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال دیدار با رهبر کره شمالی در چین، این احتمال را رد نکرد و گفت ممکن است چنین دیداری انجام شود.
رئیسجمهور آمریکا در دوره نخست ریاستجمهوری خود سه بار با کیم جونگ اون دیدار کرده بود؛ دیدارهایی که با هدف کاهش تنشها و بررسی امکان توافق درباره برنامه هستهای کره شمالی برگزار شد، اما به توافق نهایی و پایدار منجر نشد.
با وجود اظهارات اخیر ترامپ، هنوز برگزاری دیدار جدید میان دو رهبر بهصورت رسمی تأیید نشده است.
رقابت قدرتهای بزرگ در سایه تحولات بینالمللی
سفر آسیایی ترامپ در شرایطی انجام میشود که رقابت اقتصادی و راهبردی آمریکا و چین، اختلافات واشنگتن و مسکو و بحرانهای امنیتی در مناطق مختلف جهان، چشمانداز روابط بینالملل را تحت تأثیر قرار داده است.
دولت آمریکا در کنار تلاش برای مدیریت اختلافات با چین، به دنبال پیشبرد مذاکرات با روسیه درباره مسائل امنیتی و جنگ اوکراین نیز هست.
در این میان، تحولات غرب آسیا و موضوع ایران نیز بخشی از معادلاتی است که میتواند در گفتوگوهای قدرتهای بزرگ مطرح شود.
حضور همزمان ترامپ، پوتین و شی جینپینگ در چین و احتمال برگزاری مذاکرات مشترک میان آنها، از این جهت اهمیت دارد که هرگونه تفاهم یا اختلاف میان این سه کشور میتواند بر روند تحولات بینالمللی اثرگذار باشد.
با این حال، میزان موفقیت این مذاکرات و احتمال دستیابی به توافقهای مشخص، به محتوای گفتوگوها و مواضع نهایی طرفها بستگی خواهد داشت؛ موضوعی که در روزهای آینده و با روشن شدن جزئیات برنامه دیدارهای رهبران سه کشور مشخصتر خواهد شد.





