به گزارش ایراف، رسانه «استونیا فرست» در مقاله‌ای که شنبه (۲۳ آبان ۱۴۰۵) منتشر کرد، به نقل از گلب ماکارویچ، پژوهشگر مرکز منطقه هند و اقیانوس آرام در مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بین‌الملل آکادمی علوم روسیه، به بررسی اختلاف دیدگاه مسکو و اسلام‌آباد درباره افغانستان پرداخت.
ماکارویچ در تحلیلی که پیش‌تر در شبکه خبری «آر‌تی» روسیه منتشر شده بود، با عنوان «چرا تعامل مسکو با طالبان، پاکستان را نگران کرده است»، اظهار کرد که نگرانی محافل حاکمیتی پاکستان از گسترش روابط روسیه با کابل تا همین اواخر بیشتر در محافل دیپلماتیک و میان شمار محدودی از کارشناسان مطرح بود، اما در ماه اکتبر این نگرانی‌ها به فضای عمومی و رسانه‌های پاکستان نیز راه یافت.
این کارشناس روس با اشاره به انتقاد برخی رسانه‌های پاکستانی از نتایج نشست «فرمت مسکو» درباره افغانستان، معتقد است افزایش انتقادها نشان‌دهنده شکل‌گیری حساسیت بیشتر در پاکستان نسبت به رویکرد روسیه در قبال حکومت طالبان است.
ماکارویچ همچنین درباره ریشه‌های تاریخی بدبینی پاکستان به روسیه گفت که نمی‌توان تصور نخبگان پاکستانی از روسیه به‌عنوان قدرتی توسعه‌طلب را صرفاً میراث دوران استعمار انگلیس دانست، اما به باور او، برخی برداشت‌های قدیمی همچنان در نگاه پاکستان به تحولات افغانستان وجود دارد.
وی در این زمینه به این تصور اشاره کرد که روسیه با افزایش نفوذ خود در افغانستان به دنبال دسترسی به آب‌های گرم اقیانوس هند است.
ماکارویچ این برداشت را نادرست دانست و تأکید کرد که چنین تصوری واقعیت‌های جغرافیایی و موقعیت دریایی کنونی روسیه را نادیده می‌گیرد.
نگرانی اسلام‌آباد از نقش قدرت‌های ثالث
این پژوهشگر روس در بخش دیگری از تحلیل خود، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های پاکستان را احتمال نقش‌آفرینی قدرت‌های خارجی در تشدید اختلافات اسلام‌آباد و کابل عنوان کرد.
به گفته ماکارویچ، پاکستان نگران است که یک قدرت ثالث با تشویق افغانستان به طرح ادعاهای مرزی یا حمایت غیرمستقیم از جریان‌های مخالف دولت پاکستان، بر تنش‌های موجود میان دو کشور بیفزاید.
او توضیح داد که در محاسبات راهبردی پاکستان، هند معمولاً به‌عنوان بازیگری در نظر گرفته می‌شود که ممکن است چنین نقشی ایفا کند؛ با این حال، در دوره‌های بحرانی تاریخی، به‌ویژه در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، روسیه نیز در نگاه برخی محافل پاکستانی در جایگاه قدرتی قرار گرفته که می‌تواند در تحولات افغانستان علیه منافع اسلام‌آباد نقش‌آفرینی کند.
تفاوت رویکرد روسیه و پاکستان در قبال افغانستان
ماکارویچ در ارزیابی کلی خود از روابط دو کشور تصریح کرد که مسکو و اسلام‌آباد در حال حاضر مسیرهای متفاوتی را در قبال افغانستان دنبال می‌کنند.
روسیه در سال‌های اخیر تلاش کرده است روابط سیاسی و امنیتی خود با حکومت طالبان را گسترش دهد و افغانستان را در چارچوب همکاری‌های منطقه‌ای، به‌ویژه در زمینه مبارزه با تروریسم، وارد تعاملات گسترده‌تر کند.
در مقابل، پاکستان خواهان اقدام مؤثر طالبان علیه گروه‌های مسلحی است که به گفته اسلام‌آباد از خاک افغانستان برای حمله به این کشور استفاده می‌کنند.
این اختلاف دیدگاه در شرایطی مطرح می‌شود که روابط پاکستان و حکومت طالبان بر سر مسائل امنیتی، مرزی و فعالیت گروه تحریک طالبان پاکستان با تنش‌هایی روبه‌رو بوده است.
این کارشناس روس در پایان ابراز امیدواری کرد که اختلافات دو کشور بر سر افغانستان به روابط گسترده‌تر مسکو و اسلام‌آباد آسیب جدی وارد نکند؛ زیرا به اعتقاد او، وخامت مناسبات دوجانبه در راستای منافع هیچ‌یک از طرفین نیست.
