به گزارش ایراف، هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، کتابی با عنوان «عقیده اهل سنت و جماعت» تألیف کرده است که به زبان پشتو منتشر شده و مقام‌های این گروه از برنامه ترجمه آن به زبان‌های دیگر افغانستان خبر داده‌اند.
این کتاب در مراسمی در کابل معرفی شد و مقام‌های ارشد طالبان در سخنرانی‌های خود بر اهمیت محتوای آن و ضرورت ترویج آموزه‌های دینی مورد تأکید رهبر این گروه پرداختند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» در پنج فصل و ۱۷۴ صفحه تنظیم شده و قرار است به زبان‌های فارسی، ازبکی و ترکمنی نیز ترجمه شود تا امکان دسترسی مخاطبان بیشتری به محتوای آن فراهم شود.
محتوای کتاب درباره چیست؟
کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» در بخش‌هایی از محتوای خود بر تداوم جهاد تا قیامت و وجوب اطاعت از حاکمان مسلمان، حتی در صورت ارتکاب ظلم و گناه، تأکید کرده است.
در صفحه ۱۳۸ این کتاب آمده است که حج و جهاد تحت رهبری امیران مسلمان، چه صالح و چه ناصالح، تا قیامت ادامه دارد و هیچ عاملی آن را باطل نمی‌کند.
همچنین در صفحه ۱۳۱ این اثر، مخالفت و قیام علیه حاکمان مسلمان، حتی در صورت ارتکاب ظلم و گناه، رد شده است. در همین بخش، اطاعت از حاکمان تا زمانی که به نافرمانی از خداوند فرمان ندهند، وظیفه‌ای شرعی عنوان شده است.
این مواضع در حالی در کتاب منسوب به رهبر طالبان مطرح شده که مقام‌های این گروه طی سال‌های گذشته بارها بر ضرورت اطاعت از امیر و پرهیز از مخالفت با او تأکید کرده‌اند.
بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی سخنگوی طالبان، این کتاب بر اهمیت عقیده صحیح در اسلام و ضرورت عمل به شریعت تأکید دارد. مقام‌های طالبان گفته‌اند که این اثر با استفاده از منابع مورد تأیید اهل سنت و جماعت تدوین شده و قرار است به‌عنوان منبعی برای آموزش مسائل اعتقادی در اختیار استادان، دانش‌آموزان و عموم مردم قرار گیرد.
کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» شامل ۹۹ موضوع اعتقادی است و مباحثی همچون صفات خداوند، ایمان به فرشتگان، قرآن و پیامبران، لوح محفوظ، برزخ و قیامت، پرهیز از اختلاف و محبت به پیامبران و سلف صالح را در بر می‌گیرد.
تأکید مقام‌های طالبان بر اطاعت از رهبر
در مراسم رونمایی از کتاب هبت‌الله آخندزاده، شیر احمد حقانی، وزیر اطلاعات و فرهنگ این گروه، حکومت طالبان را «خلافت اسلامی» توصیف کرد و گفت اولویت طالبان دین است نه اقتصاد؛ اظهاراتی که در میانه بحران معیشتی و فقر فراگیر مردم افغانستان مطرح شده است.
وی با تأکید بر اولویت مسائل دینی بر اقتصاد اظهار داشت که اصلاح عقیده و گسترش باورهای دینی باید در صدر توجه جامعه قرار داشته باشد. او مسائل اقتصادی و معیشتی را در مقایسه با این موضوعات در اولویت پایین‌تری قرار داد.
حقانی با اشاره به مشکلات اقتصادی افغانستان گفت که مقام‌های طالبان قادر به حل تمام مشکلات مردم نیستند و ابراز امیدواری کرد که این مشکلات برطرف شود. او در عین حال مدعی شد که حکومت این گروه به بازسازی کشور و بهبود وضعیت اقتصادی نیز توجه دارد.
از سوی دیگر، محمدقاسم راسخ، معاون دادگاه عالی طالبان، نیز با توصیف شرایط کنونی افغانستان به‌عنوان فرصتی کم‌سابقه برای استقرار نظام اسلامی، بر ضرورت حفظ و تقویت آن تأکید کرد و مدعی شد که در ساختار حاکم این گروه، قوانین شریعت نقض نمی‌شود.
همچنین عزیزالله مظهری، از مفتی‌های طالبان، مخالفت با نظام و رهبر این گروه را نادرست دانست و بر اطاعت از هبت‌الله آخندزاده تأکید کرد. یوسف احمدی، رئیس عمومی رادیو تلویزیون ملی افغانستان، نیز مسئولیت اصلی رهبر طالبان را ترویج ارزش‌های دینی و امر به معروف توصیف کرد و عملکرد آخندزاده را در این زمینه مورد تمجید قرار داد.
در مراسم رونمایی از این کتاب، شماری دیگر از سخنرانان نیز بر پیروی از هبت‌الله آخندزاده و ترویج آموزه‌های مطرح‌شده در کتاب او تأکید کردند.
انتشار کتاب و ترویج آموزه‌های آن
پس از انتشار این اثر، مقام‌های طالبان و برخی روحانیون نزدیک به این گروه، برنامه‌هایی برای معرفی و ترویج آن برگزار کرده‌اند، موضوعی که اهمیت راهبردی این کتاب برای طالبان را تأیید می‌کند.
برنامه ترجمه کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» به زبان‌های مختلف افغانستان نیز نشان می‌دهد که مقام‌های طالبان به دنبال گسترش دامنه مخاطبان این اثر هستند.
فقیرالله فایق، مدرس مدرسه دینی نعمان ابن ثابت در کابل و از روحانیون حامی طالبان، نیز در ستایش این اثر، آن را «پاسپورت و ویزای بهشت» توصیف کرده و بر ضرورت مطالعه آن از سوی مردم تأکید کرده است.
با این حال، میزان تأثیرگذاری کتاب به چگونگی توزیع، شیوه آموزش و جایگاه احتمالی آن در برنامه‌های آموزشی وابسته خواهد بود. همچنین، برای بررسی اینکه آیا این اثر در مراکز آموزشی به‌عنوان منبع تکمیلی یا کتاب درسی مورد استفاده قرار می‌گیرد، هنوز اطلاعی در دست نیست، آنچه روشن است تلاش طالبان برای یکدست سازی فکری، عقیدتی و تطبیق قرائت خاص رهبر طالبان از شریعت در جامعه است.
انتشار کتابی از سوی رهبر طالبان و تلاش برای گسترش دسترسی به آن، می‌تواند بخشی از رویکرد این گروه برای تقویت چارچوب اعتقادی مورد نظر خود در جامعه باشد.
کتاب «عقیده اهل سنت و جماعت» را می‌توان بخشی از تلاش طالبان برای تبیین و ترویج برداشت مورد نظر این گروه از مسائل اعتقادی دانست؛ تلاشی که هم‌زمان با تأکید مقام‌های این گروه بر اولویت مسائل دینی، در بستر مشکلات اقتصادی و معیشتی افغانستان دنبال می‌شود.
