به گزارش ایراف، روزنامه انگلیسی «تلگراف» در گزارشی به پیامدهای توقف عمل‌های پیوند قرنیه در افغانستان پرداخته و نوشته است که این تصمیم حکومت طالبان، روند درمان صدها بیمار مبتلا به آسیب‌های شدید چشمی را با مشکل روبه‌رو کرده است؛ بیمارانی که بسیاری از آنان امیدوار بودند با انجام این جراحی، بخشی از بینایی خود را بازیابند.
بر اساس این گزارش، شماری از پزشکان و بیماران افغان به تلگراف گفته‌اند که مقام‌های طالبان به مراکز درمانی دستور داده‌اند انجام عمل‌های پیوند قرنیه متوقف شود. به گفته این منابع، این تصمیم با استناد به برداشت‌های شرعی اتخاذ شده است.
قرنیه بخش شفاف جلوی چشم است که نقش مهمی در عبور نور و شکل‌گیری تصویر دارد. آسیب‌دیدگی یا کدر شدن آن می‌تواند باعث کاهش شدید بینایی یا نابینایی شود و در بسیاری از موارد، پیوند قرنیه یکی از مؤثرترین راه‌های درمان به شمار می‌رود.
توقف برنامه‌ای که به‌تازگی آغاز شده بود
یکی از پزشکان بیمارستان تخصصی چشم نور در کابل که تلگراف برای حفظ امنیت او نام مستعار «نورزمان هاشم» را به کار برده، گفته است پزشکان این مرکز طی ماه‌های گذشته موفق شده بودند ۹۰ عمل پیوند قرنیه انجام دهند، اما پس از دریافت دستور شفاهی طالبان، ادامه این روند متوقف شد.
به گفته این پزشک، شمار افرادی که در فهرست انتظار پیوند قرنیه قرار دارند همچنان در حال افزایش است.
بسیاری از این بیماران را جوانانی تشکیل می‌دهند که در انفجارها، سوانح مختلف یا حوادث ناشی از کار با دستگاه‌های جوشکاری دچار آسیب‌های جدی چشمی شده‌اند.
او همچنین با اشاره به مشکلات نظام سلامت افغانستان گفت دهه‌ها جنگ و ناامنی، زیرساخت‌های درمانی کشور را با چالش‌های گسترده روبه‌رو کرده و کمبود متخصصان چشم و قرنیه‌های اهدایی از جمله مشکلات مهم این حوزه است.
این پزشک به تلگراف گفته است: «این دستور به‌صورت شفاهی ابلاغ شده و مراکز درمانی ناچار به اجرای آن هستند.»
گزارش تلگراف همچنین حاکی است که برنامه پیوند قرنیه در بیمارستان چشم جلال‌آباد نیز متوقف شده است؛ برنامه‌ای که تنها مدت کوتاهی از آغاز فعالیت آن در افغانستان می‌گذشت.
نقش یک نهاد خیریه در اجرای پیوندهای رایگان
انجمن پزشکان پاکستانی‌تبار آمریکای شمالی، یک نهاد خیریه مستقر در ایالت ایلینوی آمریکا، از سال ۲۰۱۷ قرنیه‌های اهدایی را برای انجام عمل‌های رایگان در پاکستان تأمین کرده است.
این انجمن در سال جاری میلادی دامنه فعالیت خود را به افغانستان نیز گسترش داد و امکان انجام بیش از ۱۵۰ عمل پیوند قرنیه را برای بیماران افغان فراهم کرد.
علاوه بر این، سه پزشک افغان نیز برای انجام این عمل‌ها در شهر پیشاور پاکستان آموزش تخصصی دیدند.
فواد ظفر، مسئول برنامه پیوند قرنیه این انجمن و رئیس بنیاد ظفر میر در آمریکا، به تلگراف گفت از زمان آغاز این طرح تاکنون حدود ۱۰ هزار بیمار در پاکستان از خدمات آن بهره‌مند شده‌اند.
او افزود که حدود چهار ماه پیش این برنامه به افغانستان منتقل شد، زیرا شمار زیادی از بیماران در این کشور به چنین خدماتی نیاز داشتند.
با این حال، توقف عمل‌های پیوند قرنیه ادامه اجرای این طرح را با دشواری جدی مواجه کرده است.
این نهاد خیریه در بیانیه‌ای از طالبان خواسته است امکان ازسرگیری این عمل‌ها را فراهم کند و اجازه دهد بیماران نیازمند بار دیگر به خدمات تخصصی درمانی دسترسی داشته باشند.
در این بیانیه تأکید شده است که افغانستان پس از سال‌ها جنگ و بحران، بیش از هر زمان دیگری به توسعه خدمات پزشکی تخصصی نیاز دارد.
بیمارانی که همچنان منتظرند
تلگراف در ادامه گزارش خود به روایت زندگی شماری از بیمارانی پرداخته که امیدوار بودند با پیوند قرنیه بینایی خود را بازیابند.
سلامت‌خان، فروشنده آب نیشکر در کابل، یکی از این افراد است. او در سال ۲۰۲۳ بر اثر انفجار یک کپسول گاز بینایی خود را از دست داد.
پس از اطلاع از اجرای برنامه رایگان پیوند قرنیه، برای درمان نام‌نویسی کرد و قرار بود در شهریورماه تحت عمل جراحی قرار گیرد، اما بعداً به او اطلاع داده شد که این برنامه از مردادماه متوقف شده است.
خدیجه بیگم، زن ۴۰ ساله اهل جلال‌آباد، نیز از جمله بیمارانی است که در انتظار اجرای دوباره این طرح درمانی به سر می‌برد.
او که در پی یک انفجار از ناحیه چشم آسیب دیده، دو ماه پیش برای انجام پیوند قرنیه ثبت‌نام کرده بود، اما ماه گذشته از توقف این خدمات مطلع شد.
موضع طالبان درباره اعضای بدن
پیش‌تر وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان اعلام کرده بود که بر اساس مقررات این وزارتخانه، خرید و فروش اعضای بدن انسان از جمله کلیه، کبد، چشم و مو ممنوع است.
این وزارتخانه هدف از این اقدام را حفظ کرامت انسانی عنوان کرده و تأکید کرده بود که اعضای بدن نباید به ابزاری برای تجارت و کسب سود تبدیل شوند.
با این حال، در توضیحات رسمی این نهاد مشخص نشده بود که آیا این ممنوعیت شامل پیوند اعضای اهدایی با اهداف درمانی نیز می‌شود یا خیر.
اکنون پزشکانی که با تلگراف گفت‌وگو کرده‌اند می‌گویند دستور توقف پیوند قرنیه با استناد به ملاحظات شرعی صادر شده است؛ موضوعی که به گفته آنان، اجرای برنامه‌ای کاملاً خیریه را متوقف کرده است.
در این طرح، قرنیه‌ها از طریق اهدای داوطلبانه تأمین می‌شد و بیماران نیز هیچ هزینه‌ای برای دریافت آن پرداخت نمی‌کردند.
