به گزارش ایراف، زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، در پلتفرم ایکس گزارشی از نشریه اوراسیا ریویو را بازنشر کرده که در آن تأکید شده است پس از اجرای ممنوعیت کشت خشخاش توسط طالبان در سال ۲۰۲۲، محور جهانی تولید خشخاش از افغانستان به مناطق مرزی پاکستان منتقل شده است.
این گزارش که توسط رادیو آزادی تهیه و در اوراسیا ریویو منتشر شده، نشان می‌دهد که کاهش شدید تولید خشخاش در افغانستان، برخلاف انتظار، نه‌تنها به توقف چرخه مواد مخدر منجر نشده بلکه موجب انتقال گسترده کشت خشخاش به بلوچستان پاکستان شده است.
بر اساس این تحلیل، تصاویر ماهواره‌ای بیش از ۹ هزار هکتار زمین زیر کشت خشخاش را در بلوچستان پاکستان ثبت کرده‌اند؛ زمینی که بسیاری از آن‌ها توسط کشاورزان افغان اداره می‌شود و سرمایه و تجربه تولید خشخاش را با خود به آن سوی مرز برده‌اند.
کارشناسان هشدار داده‌اند که این روند در سال ۲۰۲۷ نیز رو به افزایش خواهد بود و می‌تواند به گسترش عرضه جهانی هروئین، تقویت گروه‌های مسلح و تشدید خشونت در منطقه منجر شود.
در این گزارش همچنین آمده است که هرچند طالبان تولید داخلی را کاهش داده‌اند، اما نشانه‌هایی از بازگشت محدود کشت خشخاش در داخل افغانستان دیده می‌شود؛ موضوعی که احتمالاً ناشی از فشارهای اقتصادی و کاهش توان طالبان برای اجرای کامل ممنوعیت است.
به باور ناظران خلیل‌زاد با بازنشر این گزارش، عملاً توجه افکار عمومی را به سیاست طالبان جلب کرده و نشان داده است که مبارزه با کشت مواد مخدر در افغانستان موفق بوده است.
انتقادها؛ «خلیل‌زاد لابی طالبان است»
این در حالی‌است که در ماه‌های اخیر، شماری از تحلیلگران، سیاست‌مداران افغان و حتی مقام‌های پیشین منطقه‌ای، خلیل‌زاد را متهم کرده‌اند که با مواضع و اظهارنظرهایش، عملاً در نقش «لابی طالبان» ظاهر شده است.
منتقدان می‌گویند:
– نقش خلیل‌زاد در توافق دوحه، طالبان را بدون تضمین‌های لازم به قدرت رساند.
– او پس از سقوط دولت افغانستان، بارها در اظهارنظرهای عمومی، طالبان را «در مسیر درست» یا «قابل تعامل» معرفی کرده است.
– برخی تحلیلگران منطقه‌ای، از جمله در پاکستان و آسیای میانه، گفته‌اند که خلیل‌زاد «در تلاش برای بازگرداندن طالبان به رسمیت جهانی» است.
– منتقدان افغان تأکید دارند که خلیل‌زاد «در برابر نقض حقوق بشر، محدودیت‌های زنان و حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان سکوت کرده یا مواضع تعدیل‌شده گرفته است».
