به گزارش ایراف، سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی معلم، از تلاش‌ها، دانش و تعهد معلمان افغانستان برای آموزش و پرورش نسل‌های آینده قدردانی کرده و ابراز امیدواری کرده است که زنان و دختران افغان بتوانند تحصیلات خود را ادامه دهند و در آینده به عنوان معلم، در آموزش و تقویت دانش و مهارت‌های نسل جوان، به‌ویژه دختران، سهیم باشند.
این پیام در شرایطی منتشر شده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، دختران بالاتر از کلاس ششم از ادامه آموزش در مدارس محروم شده‌اند و زنان نیز با محدودیت‌هایی در زمینه آموزش عالی و اشتغال روبه‌رو هستند.
حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، در پیامی به مناسبت روز معلم، از آموزگاران کشور به دلیل تلاش آنان در شرایط دشوار و با امکانات محدود قدردانی کرد.
کرزی معلمان را عامل رساندن جامعه به «روشنایی علم» دانست و تأکید کرد که جوانان آموزش‌دیده می‌توانند زمینه دفاع از کشور، خودکفایی و زندگی عزتمندانه را فراهم کنند. او همچنین بر اهمیت آموزش دختران و پسران تأکید کرد و آموزش عمومی را برای استقلال و عزت افغانستان حیاتی دانست.
از سوی دیگر، شاه‌حسین مرتضوی، مشاور رئیس‌جمهور پیشین، نیز در پیامی با گرامیداشت روز جهانی معلم، آموزش را یکی از عرصه‌های اصلی رقابت کشورها در جهان امروز دانست.
او با اشاره به میزان هزینه‌ای که کشورها برای آموزش می‌کنند، تأکید کرد که افغانستان برای رسیدن به پیشرفت و موفقیت، نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های آموزشی، ارتقای کیفیت آموزش و فراهم‌کردن آموزش همگانی است.
گرامیداشت معلمان در تاجیکستان
همزمان، سفارت افغانستان در تاجیکستان به مناسبت روز جهانی معلم مراسمی با حضور سفیر، اعضای کادر دیپلماتیک، استادان، فرهنگیان و دانش‌آموزان برگزار کرد.
محمد ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان، در این مراسم نقش معلمان را در رشد، آگاهی و پیشرفت جامعه حیاتی دانست و از تلاش‌های آنان در آموزش و پرورش نسل آینده قدردانی کرد.
در این مراسم از عبدالجبار عزیزیار، رئیس مکتب سامانیان، تقدیر شد و به شماری از معلمان و فرهنگیان نیز به پاس فعالیت‌های آموزشی آنان تقدیرنامه و تحایفی اهدا شد. همچنین تهمینه جوانشیر، آتشه معارف سفارت افغانستان در تاجیکستان، به دلیل فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی خود مدال افتخار دریافت کرد.
دانش‌آموزان نیز با اجرای شعر، سرود و برنامه‌های هنری از جایگاه معلمان و تلاش‌های آنان تجلیل کردند.
معلم در روزگار محدودیت‌های آموزشی
در همین حال، عبدالاحد فرزام، فعال فرهنگی، از دیگر چهره‌هایی بود که در پیام خود به وضعیت آموزش در افغانستان پرداخت. او با اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده بر حق آموزش، به‌ویژه برای زنان و دختران، گفت که در چنین شرایطی رسالت معلم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
فرزام ادامه آموزش و انتقال دانش به نسل جوان را در شرایط کنونی دارای اهمیت دوچندان دانست و تأکید کرد معلمانی که با وجود دشواری‌ها به آموزش ادامه می‌دهند، در حفظ امید و فرصت‌های یادگیری نسل آینده نقش مهمی دارند.
روایت یک معلم از تبعیض و رسالت آموزش
عبدالرزاق وحیدی، وزیر پیشین مخابرات افغانستان و استاد و مدرس ریاضیات، در روایتی متفاوت از روز معلم، بخشی از تجربه شخصی خود از تحصیل، المپیادهای دانش‌آموزی و دانشگاهی و فعالیت آموزشی‌اش را بازگو کرد.
او از علاقه خود به ریاضیات و موفقیت در المپیادهای دانش‌آموزی و دانشجویی نوشت و گفت که به دلیل نداشتن تابعیت ایران، امکان حضور در تیم ملی المپیادهای جهانی را پیدا نکرده و بعدها نیز از ادامه تحصیل در مقطع دکترا بازمانده است.
وحیدی با وجود این تجربه‌ها، آموزگاری را به عنوان رسالت اصلی خود انتخاب کرده و از سال‌ها تدریس در دانشگاه‌های ایران و سپس بازگشت به افغانستان و تدریس در دانشگاه کابل یاد کرده است. او آموزش را فراتر از انتقال فرمول‌ها و اطلاعات دانست و تأکید کرد که معلم می‌تواند به دانش‌آموزان شیوه اندیشیدن و مقابله با جهل را بیاموزد.
یاد معلمان در خاطرات شاگردان
از سوی دیگر، حفیظ‌الله مصداق نیز در پیامی به مناسبت روز معلم، از استاد لاجورد فرامرز، معلم فارسی-دری دوران مکتب خود، یاد کرد و او را نمونه‌ای از معلمان تأثیرگذار دانست.
مصداق با اشاره به شیوه تدریس و رفتار این استاد، نوشت که آموزش و تربیت چنین معلمانی در شکل‌گیری مسیر زندگی دانش‌آموزان نقش داشته است و خاطره درس‌های آنان با گذشت سال‌ها همچنان در ذهن شاگردان باقی مانده است.
تأکید بر نقش معلم در ساختن آینده افغانستان
سیدباقر سجادی، مدیر مدارس بعثت هرات، نیز در پیامی، معلم را در افغانستان فراتر از آموزگار کتاب و درس توصیف کرد و او را نگهبان امید، سازنده شخصیت و معمار آینده کشور دانست.
او با اشاره به مشکلات اقتصادی، اجتماعی و آموزشی، از معلمانی که با وجود دشواری‌ها همچنان در کلاس‌های درس حاضر می‌شوند و به نسل آینده آموزش می‌دهند، قدردانی کرد و بر ضرورت حفظ امید و باور به توانایی نسل جوان تأکید داشت.
همچنین، امیر بخشی، کاربر فیسبوک، نیز در پیام خود، معلم را «مهندس خاموش تمدن» توصیف کرد و گفت که آموزگار به جای ساختن بناهای فیزیکی، انسان و شخصیت می‌سازد و دانش و تفکر را به نسل‌های بعد منتقل می‌کند.
او با اشاره به دشواری‌های اقتصادی و شرایط کاری معلمان در افغانستان، خواستار توجه بیشتر به جایگاه و وضعیت معلمان شد و تأکید کرد که آینده جامعه افغانستان تا حد زیادی به آموزش و پرورش نسل جدید وابسته است.
گرامیداشت معلم به عنوان الگوی اخلاق و دانش
در ادامه واکنش‌ها، سید حبیب‌الله طاهری، فعال فرهنگی، نیز در پیام خود، معلم را چراغ روشن‌کننده مسیر زندگی و سازنده آینده جامعه دانست و گفت که نقش آموزگاران در پیشرفت علمی، فرهنگی و اخلاقی جامعه قابل جایگزینی نیست.
او توجه به جایگاه معلم و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای فعالیت آنان را نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده کشور دانست و از معلمانی که با وجود دشواری‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهند، قدردانی کرد.
عزیزالرحمان سروری، کاربر فیسبوک، نیز در پیامی، روز معلم را به معلمان و اعضای خانواده معارف افغانستان، به‌ویژه استادان و همکاران حوزه معارف هرات، تبریک گفت و جایگاه معلم را در آموزش و تربیت نسل آینده برجسته کرد.
این پیام‌ها در حالی منتشر شده است که روز معلم در افغانستان، علاوه بر فرصتی برای قدردانی از آموزگاران، به بستری برای طرح دوباره مسائل آموزش و پرورش، وضعیت معلمان، ضرورت آموزش همگانی و حق تحصیل دختران تبدیل شده است؛ مسائلی که همچنان از موضوعات مهم آینده آموزشی افغانستان به شمار می‌روند.
