به گزارش ایراف، گزارش تازه‌ای که سازمان دیدبان نسل‌کشی منتشر کرده، نشان می‌دهد که با روی کار آمدن طالبان، وضعیت زندگی جامعه هزاره در افغانستان به‌طور چشمگیری وخیم‌تر شده و تهدیدات شاخه خراسان داعش نیز این آسیب‌پذیری را در مناطق مختلف افزایش داده است.
در این گزارش تأکید شده که هرچند داعش خراسان لزوماً با طالبان هم‌سو نیست، اما رشد هم‌زمان نفوذ این گروه و ایدئولوژی ضدشیعی آن، نقش مهمی در تشدید خطرات علیه هزاره‌ها داشته است.
نویسندگان گزارش با بررسی ریشه‌های تاریخی و تحولات سال‌های اخیر یادآور شده‌اند که شرایط امنیتی هزاره‌ها در دوره طالبان به‌طور مداوم رو به وخامت گذاشته و نمونه‌های متعدد از حملات، بازداشت‌ها و فشارهای ساختاری علیه این جامعه ثبت شده است.
این گزارش به یافته‌های هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) استناد می‌کند که از تداوم وضعیت بحرانی هزاره‌ها خبر می‌دهد؛ از جمله حمله به یک زیارتگاه شیعی در هرات در آوریل ۲۰۲۶ که به کشته شدن ۱۲ غیرنظامی انجامید و همچنین بازداشت ۴۵ مرد شیعه در کابل در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ به دلیل برافراشتن پرچم‌های عاشورا.
در بخش دیگری از گزارش، به ابعاد پنهان‌تر فشارها اشاره شده است؛ از جمله کوچ اجباری و شکل‌گیری نوعی آپارتاید در مناطق هزاره‌نشین.
نویسندگان توضیح داده‌اند که طالبان طی پنج سال گذشته با تخریب زیرساخت‌های پلیس در این مناطق، عمداً بی‌نظمی ایجاد کرده‌اند.
به‌عنوان نمونه، کوچ اجباری ساکنان هزاره در روستای «پشت اسمدان» ولایت سرپل در سال ۲۰۲۳ ذکر شده است.
همچنین گزارش هشدار می‌دهد که در جریان تدوین این سند، انفجار نارنجک در یک مدرسه در دشت برچی بیش از ۴۰ کودک را زخمی کرده است؛ رویدادی که به‌گفته دیدبان نسل‌کشی، نشانه‌ای از تداوم خشونت هدفمند علیه این جامعه است.
در پایان، دیدبان نسل‌کشی مجموعه‌ای از توصیه‌ها را برای بهبود وضعیت هزاره‌ها مطرح کرده است.
این سازمان تأکید می‌کند که مکانیسم‌های بین‌المللی پاسخگویی باید نقش طالبان را در تسهیل حملات علیه هزاره‌ها، از جمله برچیدن زیرساخت‌های پلیس در مناطق هزاره‌نشین و کوتاهی در حفاظت از تجمع‌های مذهبی و مدارس، به‌طور جدی بررسی کنند.
همچنین از دبیرکل سازمان ملل و یوناما خواسته شده تا حملات داعش علیه هزاره‌ها را به‌صورت رسمی بررسی و گزارش کنند تا نتایج آن به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارجاع شود.
در بخش دیگری از توصیه‌ها، از کشورهای اهداکننده و نهادهای سازمان ملل خواسته شده که با اختصاص بودجه برای خدمات بشردوستانه حساس به جنسیت، از جمله کلینیک‌های سیار و برنامه‌های حمایت روان‌شناختی، موانع پیش‌روی زنان و دختران هزاره را کاهش دهند.
