به گزارش ایراف، طرح جدید شخصی‌سازی کارت مترو در تهران در حالی اجرایی می‌شود که سازوکاری برای افراد فاقد کد ملی، من‌جمله مهاجران افغانستانی و سایر اتباع خارجی، در نظر گرفته نشده است. در حال حاضر، مهاجران افغانستانی مقیم تهران فقط امکان خرید بلیت تک‌سفره مترو را دارند و نمی‌توانند کارت‌های مترو را شارژ کنند.
بر اساس فرآیند جدید اعلام‌شده از سوی شرکت بهره‌برداری متروی تهران و حومه، پس از ثبت کد ملی مسافر در سامانه فروش، یک کد تأیید به شماره تلفن همراه وی ارسال می‌شود و پس از تأیید نهایی، کارت بلیت به نام فرد صادر و شخصی‌سازی خواهد شد. در این فرآیند، امکان خرید کارت بدون ثبت اطلاعات مالک وجود ندارد و مسافران تنها با ارائه کد ملی و سیم‌کارتی که به نامشان ثبت شده، امکان خرید و شارژ بلیت مترو را دارند.
مهاجران افغانستانی؛ مسافران فراموش‌شده
اجرای این روند عملاً هزاران مهاجر افغانستانی را با مشکلی جدید مواجه کرده است؛ مهاجرانی که پیش از این با مشکل قطع ناگهانی حساب بانکی و همچنین سیم‌کارت روبه‌رو بودند، اکنون مشکلی جدید خواهند داشت. این در حالی است که اکثر مهاجران افغانستانی ساکن تهران از مترو برای سفرهای درون‌شهری خود استفاده می‌کنند.
این شرط جدید در حالی عملی شده که هنوز دستورالعمل مشخصی از سوی شرکت بهره‌برداری متروی تهران درباره نحوه استفاده مهاجران فاقد کد ملی از کارت‌های بلیت منتشر نشده است.
شخصی‌سازی کارت مترو و مهاجران
شخصی‌سازی کارت‌های بلیت با هدف هوشمندسازی خدمات حمل‌ونقل شهری و ارائه برخی خدمات مرتبط با اطلاعات مالک انجام شده است، اما اجرای این سازوکار بدون پیش‌بینی مسیر جایگزین برای افرادی که کد ملی ندارند، موجب ایجاد ابهام درباره نحوه دسترسی این گروه به کارت‌های بلیت شده است.
مهاجران افغانستانی دارای مدارک اقامتی مختلف، از جمله افرادی که به شکل قانونی در تهران سکونت و رفت‌وآمد دارند، دارای کد ملی نیستند و شناسه‌های هویتی مورد استفاده آنان با کد ملی یکسان نیست. بسیاری از مهاجران قانونی، دارای «کد فراگیر» هستند.
مهاجران افغانستانی مقیم ایران برای انجام کارهای اداری، من‌جمله افتتاح حساب و خرید سیم‌کارت، از کد فراگیر استفاده می‌کنند. به همین دلیل، متولیان امور برای حل مشکلات مهاجران، درگاه‌های مشخصی برای انتخاب کاربران ایرانی و غیرایرانی در نظر گرفته‌اند تا مهاجران بتوانند با انتخاب درگاه غیرایرانی و ارائه کد فراگیر خود، از خدمات بهره‌مند شوند. اما آنچه در زمینه خرید و شارژ کارت مترو در نظر گرفته نشده است، مسافران غیرایرانی هستند که بخش عمده آنها را مهاجران تشکیل می‌دهند.
شخصی‌سازی و هوشمندسازی خدمات حمل‌ونقل عمومی اگرچه گامی مثبت است، اما در نظر گرفتن شرایط تمامی شهروندان و مسافران و همچنین ایجاد زمینه‌ای برای بهره‌برداری حداکثری از این بستر، نیازمند توجه بیشتر از سوی مسئولان امور مترو است.
ضرورت تعیین تکلیف برای مهاجران
با توجه به سهم قابل توجه مهاجران افغانستانی در جمعیت ساکن تهران و استفاده آنان از حمل‌ونقل عمومی، مشخص شدن شیوه دسترسی این گروه به کارت‌های بلیت مترو می‌تواند از ایجاد محدودیت در رفت‌وآمد روزمره آنان جلوگیری کند.
در حال حاضر مشخص نیست شرکت بهره‌برداری متروی تهران چه راهکاری برای اتصال کارت بلیت مهاجران به شناسه‌های هویتی مورد استفاده اتباع خارجی در نظر خواهد گرفت.
انتظار می‌رود مدیریت شهری تهران و شرکت بهره‌برداری متروی تهران با انتشار دستورالعملی روشن، وضعیت مهاجران فاقد کد ملی را مشخص و در صورت امکان، سازوکاری متناسب با مدارک اقامتی و شناسه‌های هویتی آنان برای استفاده از کارت‌های بلیت مترو پیش‌بینی کنند.
