به گزارش ایراف، این فیلم مستند که مراحل ساخت و گردآوری دادههای آن بیش از سه سال و نیم به طول انجامیده است، سرگذشت آثار باستانی خروجیافته از افغانستان را روایت میکند که امروزه در موزهها و مجموعههای خصوصی گوناگون در کشورهای غربی نگهداری میشوند.
عایشه جمال، کارگردان این اثر، هدف اصلی خود را فراتر رفتن از کلیشههای رایج رسانهای درباره افغانستان عنوان کرده و تاکید دارد که این مستند در پی معرفی عمق حضارت، تاریخ چند هزار ساله و لایههای غنی فرهنگی این کشور به جهانیان است تا ذهنیت بینالمللی از افغانستان را از انحصار اخبار جنگ و بحرانهای سیاسی خارج سازد.
سایه سنگین تاراج بر «مرمرهای غزنی» و کاخ مسعود سوم
یکی از محورهای اصلی و نمادین مستند «غارت»، بررسی سرنوشت «مرمرهای غزنی» است؛ قطعات سنگی نقشدار و بسیار ارزشمندی که به کاخ سلطان مسعود سوم غزنوی تعلق دارند. بخش قابل توجهی از این کتیبهها و سنگنگارههای تاریخی در جریان دورههای مختلف ناامنی از افغانستان خارج شده و اکنون در موزههای مختلف جهان دستبهدست میشوند.
این مستند علاوه بر ردیابی این آثار، ابعاد حقوقی و ساختاری خروج غیرقانونی آنها را به چالش کشیده و مسئله امکانپذیری استرداد و بازگرداندن این سرمایههای ملی به افغانستان را مطرح میسازد.
خروج سرمایههای تمدنی و چالش استرداد بینالمللی
نمایش این اثر در جشنواره مریلند با حضور جمعی از تحلیلگران و حقوقدانان همراه بود. کاوون کاکر، حقوقدان، در حاشیه این اکران با تاکید بر تعلق تمامی آثار تاریخی به آحاد مردم افغانستان تصریح کرد که حجم عظیمی از شناسنامه تمدنی کشور به دلیل پراکندگی در مجموعههای خصوصی و موزههای جهان در حال کمرنگ شدن است؛ در حالی که افغانستان تاریخاً در مرکز مبادلات برخی از بزرگترین تمدنهای بشری قرار داشته است.
استرداد اموال فرهنگی؛ حقوق فراموششده افغانستان در عرصه بینالملل
نمایش مستند «غارت» بار دیگر ابعاد آسیبهای واردشده به میراث فرهنگی افغانستان در طول دهههای اخیر را پیش چشم افکار عمومی قرار میدهد:
ضرورت پیگیری حقوقی در کنوانسیونهای بینالمللی: خروج آثار باستانی از محوطههای تاراجشده نظیر غزنی، بامیان و مس عینک نیازمند دیپلماسی فعال حقوقی بر اساس کنوانسیون ۱۹۷۰ یونسکو جهت استرداد اموال فرهنگی و ممانعت از تجارت غیرقانونی آنهاست.
تغییر روایت رسانهای از منطقه: این اثر در کنار مستندهای پیشین درباره مجسمههای بودا در بامیان و حوزه باستانی مس عینک، تلاش میکند ابعاد ژئوکواکتیو و تمدنی افغانستان را به عنوان بخشی از داراییهای شاهراه ابریشم و حوزه فرهنگ مشترک منطقهای برجسته سازد.
