به گزارش ایراف، نیروهای انصارالله در روزهای اخیر در بخشهایی از ساحل دریای سرخ پیشروی کرده و جزیره میون را نیز در اختیار گرفتهاند. چنین تحولی میتواند موقعیت انصارالله را در نزدیکی یکی از مهمترین آبراههای بینالمللی تقویت کند، موضوعی که بیش از هر چیز، بار دیگر شکست عربستان، آمریکا و شرکایشان را در جنگ نمایان کرده است.
تغییر موازنه جنگ یمن و افزایش فشار بر عربستان
سیدباقر محسنی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی، با اشاره به اهمیت تحولات اخیر یمن گفت اختلافات داخلی این کشور در پی مداخله و تجاوز عربستان سعودی، دیگر صرفاً ماهیتی داخلی ندارد و ابعاد منطقهای و جهانی پیدا کرده است.
وی افزود که جنگ یمن و سیاستهای عربستان سعودی ممکن است به مسئلهای وجودی برای این کشور تبدیل شود و این تجربه برای سایر کشورها نیز اهمیت دارد؛ زیرا دولتها نباید با همسایگان خود، حتی اگر از نظر اقتصادی یا نظامی ضعیفتر باشند، وارد منازعه و جنگ طولانیمدت شوند.
محسنی همچنین به گزارشهای منتشرشده درباره برخورد و درگیری میان نیروهای مسلح مورد حمایت امارات متحده عربی و عربستان سعودی اشاره کرد و گفت گزارشهای تأییدنشدهای نیز درباره خروج کامل امارات از ائتلاف سعودی علیه یمن و حتی تغییر موضع این کشور در قبال دولت انصارالله منتشر شده است.
وی افزود در صورت تأیید رسمی این گزارشها، احتمالاً ارزیابی ابوظبی و واشنگتن از وضعیت میدانی یمن تغییر کرده و این احتمال مطرح است که انصارالله در موقعیتی قرار گرفته باشد که بتواند بخشهای بیشتری از خاک این کشور را تحت کنترل خود درآورد.
این کارشناس همچنین به گزارشهایی درباره رد درخواست عربستان برای مداخله نظامی بیشتر از سوی آمریکا اشاره کرد و گفت اگر عربستان سعودی به حملات خود علیه یمن ادامه دهد، زمینه برای دستیابی به یک توافق سیاسی با دولت انصارالله دشوارتر خواهد شد.
بابالمندب؛ هدف اصلی حوثیها در معادلات جنگ یمن
محمد مرادی، کارشناس سیاسی، با اشاره به تحولات اخیر در تنگه بابالمندب، تسلط انصارالله بر این منطقه را اقدامی راهبردی دانست و گفت شکستن خط دفاعی بابالمندب، از نظر دشواری عملیاتی، بهمراتب پیچیدهتر از عبور از مرزهای عربستان بوده است.
وی افزود که اگر اولویت انصارالله بهجای بابالمندب، پیشروی به سمت شهرهای عربستان و ریاض بود، این گروه با توجه به شتاب پیشرویهای اخیر میتوانست در مدت کوتاهی خاک عربستان را هدف قرار دهد و ریاض را در معرض تهدید قرار دهد.
مرادی با اشاره به نگرانی عربستان و برخی کشورهای منطقه، از جمله پاکستان، در روزهای اخیر گفت همزمانی پیشروی انصارالله در محور بابالمندب با احتمال حرکت به سمت خاک عربستان، نگرانیهایی را در میان این کشورها ایجاد کرده بود.
این کارشناس سیاسی مدعی شد که در همین چارچوب، ایران از طریق پاکستان به عربستان پیام داده است که انصارالله برنامهای برای حرکت به سمت ریاض ندارد و هدف اصلی آن، تثبیت کنترل بر سراسر یمن و بهویژه تنگه راهبردی بابالمندب است.
وی در پایان گفت تحقق این هدف، در صورت تثبیت کنترل انصارالله بر بابالمندب، میتواند نقطه عطفی در معادلات جنگ یمن و آرایش امنیتی منطقه باشد.
غرور ملی؛ عامل کمتر دیدهشده در مقاومت یمنیها
از سوی دیگر، داوود احدی، فعال سیاسی، با نگاهی اجتماعی و تاریخی به تحولات یمن گفت برای درک مقاومت طولانیمدت انصارالله نباید تنها به سیاست، مذهب، دخالت قدرتهای خارجی و جنگهای نیابتی توجه کرد، بلکه احساس تاریخی تحقیرشدگی در میان بخشی از مردم یمن نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود یمن در مقایسه با کشورهای ثروتمند شبهجزیره عربستان، از کشورهای فقیر منطقه به شمار میرود و یمنیها سالها با نگاه از بالا به پایین همسایگان ثروتمند خود مواجه بودهاند.
احدی با اشاره به تجربه شخصی خود از سفر به عربستان سعودی گفت در جریان این سفر با چند فروشنده یمنی مواجه شده که از برخورد و تعقیب مأموران عربستان ابراز نگرانی میکردند.
وی افزود یکی از این افراد به او گفته بود: «همه عربها ما را تحقیر میکنند.» این تحلیلگر همچنین با اشاره به دیدار خود با یک کارگر یمنی در فرودگاه جده گفت این فرد نیز از برخورد سایر عربها با یمنیها گلایه داشته و فقر را یکی از دلایل این رفتار عنوان کرده است.
احدی اظهار داشت این تجربهها نشان میدهد برای فهم بخشی از تحولات امروز یمن، علاوه بر عوامل سیاسی و نظامی، باید احساس محرومیت و تحقیر تاریخی بخشی از جامعه این کشور را نیز در نظر گرفت.
وی گفت حوثیهای یمن که خود را در قالب جنبش انصارالله معرفی میکنند، طی سالهای اخیر از یک نیروی محلی به بازیگری اثرگذار در معادلات منطقهای تبدیل شدهاند و این قدرت نظامی میتواند برای بخشی از مردم یمن جنبهای فراتر از یک پیروزی سیاسی داشته باشد.
احدی افزود ممکن است برای یک یمنی فقیر، پیروزی یک نیروی یمنی در برابر قدرتی ثروتمند و خارجی، از نظر احساسی و حیثیتی ارزشمندتر از پول و امکاناتی باشد که از سوی همان قدرت خارجی دریافت میکند.
وی تأکید کرد که «پول همیشه نمیتواند غرور جریحهدارشده یک ملت را بخرد» و گفت بخشی از راز مقاومت طولانیمدت انصارالله میتواند در تبدیل احساس محرومیت، تحقیر و غرور زخمی به انگیزه سیاسی و نظامی نهفته باشد.
عبدالملک حوثی و تبدیل مقاومت یمن به قدرت منطقهای
عبداللطیف فروزش، کارشناس مسائل سیاسی، نقش عبدالملک بدرالدین حوثی، رهبر انصارالله، را در تحولات سالهای اخیر یمن برجسته دانست و گفت این کشور با رهبری او از یک ملت تحت فشار به بازیگری تبدیل شده که معادلات منطقهای را به چالش کشیده است.
وی افزود سالها جنگ، محاصره، فقر و بمباران نتوانسته است مردم یمن را به تسلیم وادار کند و در چنین شرایطی، نقش رهبری که بتواند امید را در جامعه حفظ و مسیر مقاومت را برای هواداران خود روشن کند، اهمیت زیادی دارد.
فروزش گفت عبدالملک حوثی طی سالهایی که یمن تحت فشار نظامی و اقتصادی قرار داشته، تلاش کرده است روحیه ایستادگی، استقلال و اتکا به توان داخلی را در میان هواداران خود تقویت کند.
وی افزود عبدالملک حوثی برای هوادارانش تنها یک فرمانده نظامی نیست، بلکه نماد ایستادگی در برابر فشار قدرتهای خارجی و صدای جریانی است که معتقد است سرنوشت یمن نباید خارج از این کشور تعیین شود.
این کارشناس با اشاره به نقش یمن در تحولات منطقهای، بهویژه در ارتباط با مسئله فلسطین، اظهار داشت نقش این کشور در معادلات منطقهای فراتر از ظرفیت اقتصادی و نظامی آن شده است.
فروزش افزود ممکن است درباره روشها و سیاستهای عبدالملک حوثی دیدگاههای متفاوتی وجود داشته باشد، اما نمیتوان تأثیر او بر تحولات یمن و معادلات منطقهای را نادیده گرفت.
انصارالله در مسیر تثبیت برتری میدانی در یمن
در همین حال، حسنعلی عدالت، فعال سیاسی، با اشاره به تحولات میدانی اخیر گفت نیروهای انصارالله در جبهههای مختلف به پیشروی ادامه داده و نیروهای وابسته به دولت مورد حمایت عربستان سعودی نیز در برخی مناطق تسلیم شدهاند.
وی افزود انصارالله با وجود حملات هوایی عربستان سعودی توانسته است مناطق مهمی در ساحل دریای سرخ و پیرامون بابالمندب را تحت کنترل خود درآورد.
عدالت همچنین با اشاره به وضعیت جغرافیایی و جمعیتی مناطق تحت کنترل طرفهای درگیر گفت انصارالله بخشهای کوهستانی و پرجمعیت یمن را در اختیار دارد؛ مناطقی که بخش قابل توجهی از جمعیت این کشور در آن زندگی میکنند.
وی افزود در مقابل، نیروهای رقیب انصارالله بخشهای وسیعی از خاک یمن و مناطق دارای منابع نفتی را در اختیار دارند، اما از نظر جمعیتی و تراکم شهرها، وضعیت متفاوتی با مناطق تحت کنترل انصارالله دارند.
این فعال سیاسی، انگیزه بالای نیروهای انصارالله را یکی از عوامل مهم مقاومت این گروه دانست و گفت فرماندهان و رهبران این جریان خود را در میدان جنگ در کنار نیروهایشان قرار دادهاند و سبک زندگی آنان نیز برای بخشی از جامعه یمن قابل قبول است.
وی همچنین به برگزاری تجمعهای گسترده هواداران انصارالله در صنعا اشاره کرد و گفت طرفداران این گروه تحولات اخیر را بهعنوان یک پیروزی مهم جشن گرفتهاند.
مقایسه جنگ یمن با تجربه افغانستان
از سوی دیگر، سمیع یوسفزی، روزنامهنگار و تحلیلگر، نیز با اشاره به تحولات اخیر گفت نیروهای انصارالله اکنون به بخشی از سلاحها و تجهیزات نظامی نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی، از جمله تجهیزات ساخت آمریکا، دست یافتهاند.
وی افزود یمن بهتدریج میتواند به تجربهای مشابه افغانستان تبدیل شود، هرچند میان انصارالله و طالبان تفاوتهای مهمی وجود دارد. یوسفزی گفت انصارالله برخلاف طالبان محدودیتهای گستردهای بر تحصیل و کار زنان اعمال نمیکند و در میان نیروهای این گروه نیز افراد تحصیلکرده حضور دارند.
وی در عین حال افزود یکی از نقاط مشترک میان این دو جنبش، وفاداری عمیق به اهداف و مبارزه و آمادگی برای پرداخت هزینههای سنگین در مسیر دستیابی به اهدافشان است.
این تحلیلگر همچنین با اشاره به فشار فزاینده بر عربستان سعودی و نقش ایران در تحولات منطقهای گفت ادامه وضعیت کنونی میتواند یمن را به صحنه یک جنگ منطقهای طولانیمدت تبدیل کند.
وی افزود پیامدهای چنین جنگی محدود به مرزهای یمن نخواهد ماند و میتواند بر معادلات امنیتی و سیاسی منطقه تأثیر بگذارد.
پیروزیهای اخیر انصارالله، علاوه بر واکنشهای گسترده از سوی کارشناسان و چهرههای سیاسی، موجی از احساسات و شادی را نیز در میان کاربران افغانستانی شبکههای اجتماعی به همراه داشته است.
