به گزارش ایراف، نیمه شب ۹ سنبله/شهریور سال گذشته در حالیکه مردم در خواب بودند؛ زلزله شدیدی با قدرت ۶ ریشتر، نواحی شرقی افغانستان را به شدت لرزاند. مرکز این زلزله در نزدیکی مرز ولایت ننگرهار و کنر و در عمق ۸ تا ۱۰ کیلومتری زمین قرار داشت. گزارشهای اولیه از خسارات گسترده در ولایت کنر که به کشته شدن ۸۰۰ تن و زخمی شدن ۲۵۰۰ تن دیگر انجامید، خبر دادند.
بدلیل قطع ارتباط با مناطق زلزلهزده و همچنین خراب شدن بخشی از مسیرهای ارتباطی، ارسال کمکهای اولیه و همچنین عملیات نجات با مشکل جدی مواجه بود و در روزهای اول، آمار خسارات مدام افزایش مییافت. در این رویداد، تعدادی از روستاها که در مناطق کوهستانی و صعبالعبور قرار داشتند، به کلی نابود شدند.
در ارزیابیهایی که بعد از این فاجعه از سوی نهادهای مستقل انجام شده، در مجموع ۸۳۰۰ منزل مسکونی در سه ولایت کنر، ننگرهار و لغمان به شدت آسیب دیده که از این میان ۶۲۰۰ منزل به طور کامل ویران و غیرقابل سکونت شده است.
این زلزله که در برخی مناطق کوهستانی باعث رانش زمین و ریزش کوه نیز شده است، عملا زندگی را برای بازماندگانی که خانه، اموال و منابع مالی خود را از دست دادهاند، دشوارتر کرده است. این در حالی است که اغلب خانوادههای روستایی این مناطق، پیش از زلزله نیز با مشکلاتی مانند فقر و محرومیت روبرو بودهاند و اکنون با شرایطی به مراتب بحرانیتر از گذشته روبرو هستند.
شدت تخریب در مناطق آسیبدیده تنها به منازل مسکونی محدود نماند و بخشی از زیرساختهای محلی نیز آسیب دید. تخریب راههای دسترسی، مراکز خدماتی و امکانات عمومی، روند بازگشت خانوادهها به شرایط عادی را دشوارتر کرده و باعث شده است نیاز به بازسازی، بسیار فراتر از ساخت چند واحد مسکونی باشد.
اگرچه روند امدادرسانی و توزیع کمکهای بشردوستانه بینالمللی از روزهای نخست زلزله آغاز شد، با این حال بدلیل گستردگی فاجعه و نبود امکانات و همچنین خراب بودن مسیرهای مواصلاتی، روند توزیع کمکها به کندی انجام شده است.
اکنون پس از گذشت یکسال از این فاجعه، اداره هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل(اوچا) میگوید که صدها خانوار بازمانده همچنان در شرایطی بحرانی به سر میبرند. بسیاری از این خانوادهها که پس از زلزله در چادرهای اسکان موقت ساکن شدند، کماکان در چادر زندگی میکنند و برای بازگشت به زندگی عادی، به کمکهای فوری نیاز دارند.
امی مارتین، کارمند اوچا که از نزدیک در جریان امدادرسانی بوده است، در این باره میگوید: با وجود ارسال کمکهای اولیه به هزاران نفر، هنوز هم صدها تن در شرایط بسیار وخیم به سر میبرند و به کمکهای فوری نیاز دارند.
در ماههای پس از وقوع زلزله، کمکهای بشردوستانه شامل مواد غذایی، آب، وسایل بهداشتی، سرپناه موقت و دیگر اقلام ضروری در اختیار بخشی از خانوادههای آسیبدیده قرار گرفت. با این حال، این کمکها عمدتا برای پاسخ به نیازهای فوری طراحی شده بود و نتوانست مشکل اساسی خانوادههایی را که خانه و منابع درآمد خود را از دست دادهاند، به صورت پایدار حل کند.
با نزدیک شدن فصل سرما، صدها خانوار بازمانده از زلزله کنر که در چادرهای اسکان موقت زندگی میکنند، با خطر جدی روبرو هستند و به شدت به سرپناههای دائمی نیاز دارند. در همین حال پیشبینیهای هواشناسی از بارندگی و سرمای شدید در زمستان امسال در این مناطق عمدتا کوهستانی خبر میدهند.
جمعی از خانوادههای زلزلهزده در دیدار با مسئولان سازمان ملل خواهان انتقال فوری به مکانهایی امن و منازل مسکونی دائمی و همچنین بهبود شرایط معیشتی خود شدهاند.
با وجود کمکهای بشردوستانه گسترده که از کشورهایی مانند ایران، روسیه، چین، امارات، ترکیه، ژاپن و … برای زلزلهزدگان کنر ارسال شده است، هنوز هم بسیاری از زلزلهزدگان به کمک فوری نیاز دارند.
در کنار نیاز به سرپناه، بازماندگان زلزله با مشکلاتی در زمینه دسترسی به خدمات بهداشتی، درمانی و آب سالم نیز مواجهاند. ادامه زندگی در چادرهای موقت، بهویژه در مناطق کوهستانی و سردسیر، خطر بروز مشکلات بهداشتی و آسیبپذیری بیشتر کودکان، سالمندان و خانوادههای کمدرآمد را افزایش داده است.
زلزله کنر علاوه بر اینکه خسارات جانی و مالی گسترده بر جای گذاشت، منابع درآمد خانوادههای روستایی را نیز از بین برده است.
بسیاری از زمینهای کشاورزی به طور کامل تخریب شده و غیرقابل کشت است، از سوی دیگر دامها تلف شده و منابع دست اولی که زندگی روستایی به آنها وابسته است، از بین رفتهاند، به همین دلیل خانوادههای بازمانده از زلزله، بدون دریافت کمکهای اضطراری، همچنان با بحران روبرو هستند.
در ارزیابی مشترک سازمان ملل، اتحادیه اروپا و بانک جهانی، خسارات این زلزله ۸۶/۸ میلیون دلار برآورد شده و همچنین برای عملیات بازسازی و احیای مناطق آسیبدیده، ۱۲۸/۸ میلیون دلار نیاز است.
با توجه به از بین رفتن بخشی از منابع درآمدی، بازسازی اقتصادی مناطق آسیبدیده نیز به اندازه ساخت خانه اهمیت دارد. احیای زمینهای کشاورزی، جایگزینی دامهای تلفشده و فراهم کردن امکانات لازم برای ادامه فعالیتهای اقتصادی میتواند به خانوادهها کمک کند تا از وابستگی طولانیمدت به کمکهای بشردوستانه خارج شوند.
در حالی که یکسال از وقوع زلزله کنر میگذرد، وزارت دفاع حکومت طالبان اعلام کرده است که ۳۶ منزل مسکونی ساخته و به خانوادههای زلزلهزده تحویل داده شده است. این رقم در برابر ۸۳۰۰ منزل تخریب شده، بسیار ناچیز است و نشان میدهد که حکومت به وعدههای داده شده در ابتدای زلزله، جامه عمل نپوشانده است.
بازماندگان زلزله کنر در حالی در آستانه فصل سرما قرار دارند که برای دومین سال متوالی، ناچارند درون چادرهای اسکان موقت، بدون هیچگونه امکانات بهداشتی، درمانی و در سختترین شرایط منتظر محقق شدن وعدهها و رسیدن کمکهای اضطراری باشند.
