به گزارش ایراف، عادله راز در نشست افغانستان که از سوی «بنیاد ملی برای دموکراسی» در واشنگتن برگزار شد، گفت که تعامل کشورها با طالبان در حال گسترش است و بسیاری دولتها بر اساس اولویتهای خود، محدودیتها علیه طالبان را کاهش دادهاند.
او تأکید کرد: «چه خوشحال باشیم یا نه، روند عادیسازی روابط جریان دارد و کشورها بر مبنای منافع خود عمل میکنند.»
راز با اشاره به اینکه هیچ کشوری طالبان را رسماً بهرسمیت نشناخته، افزود که سطح تماسها در نمایندگیهای دیپلماتیک، عملاً نوعی شناسایی غیررسمی را تداعی میکند.
او پرسید: «اگر سفیر ندارند اما معاون اول و دوم سفارت فعالاند، معنای واقعی عدم شناسایی چیست؟ چون داشتن سفیر ممکن است رسمیت تلقی شود.»
این اظهارات، بهگفته او، نشاندهنده سردرگمی در سیاست خارجی کشورهاست؛ سردرگمیای که میتواند پیامدهای مهمی برای آینده افغانستان داشته باشد.
محوریت خواست مردم در گذار سیاسی
سفیر پیشین افغانستان در آمریکا تأکید کرد که هر روندی برای گذار از وضعیت کنونی باید بر خواست مردم استوار باشد.
او گفت: «مردم افغانستان آیندهای میخواهند که در آن نهتنها حقوق اولیه مانند آموزش و کار تأمین شود، بلکه خودشان را در ساختار سیاسی آینده ببینند.»
راز افزود که مردم امروز بیش از هر زمان دیگری خواهان مشارکت واقعی در تعیین سرنوشت کشور هستند و این خواست باید در هر طرح سیاسی مورد توجه قرار گیرد.
نقش حیاتی زنان در آینده افغانستان
عادله راز حضور زنان را در هر فرآیند سیاسی ضروری دانست و گفت: «هیچ روندی بدون مشارکت زنان پایدار نخواهد بود.» او تأکید کرد که محرومیت زنان از ساختارهای تصمیمگیری، تجربهای شکستخورده است و تکرار آن میتواند آینده افغانستان را با بحرانهای جدید مواجه کند.
به باور او، زنان باید در تمام مراحل شکلدهی آینده کشور حضور داشته باشند؛ از گفتوگوهای سیاسی گرفته تا تدوین ساختارهای حکمرانی.
عدالت؛ شرط پایداری صلح
راز در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تجربههای گذشته، از جمله تدوین قانون اساسی در آغاز نظام جمهوری و مذاکرات دوحه، گفت که «قربانی کردن عدالت برای صلح» بزرگترین اشتباه بود.
او تأکید کرد: «صلح بدون عدالت دوام ندارد و عدالت باید عنصر محوری هر روند آینده باشد.»
به گفته او، کنار گذاشتن عدالت در گذشته باعث شد بسیاری از روندها به نتیجه نرسند و امروز نیز هر طرحی برای آینده افغانستان باید این اصل را در مرکز توجه قرار دهد.
