به گزارش ایراف، خالد امیری، از فرماندهان ارشد جبهه مقاومت، پنجشیری را فردی «باوفا، صادق، عیار، شجاع و راسخ» توصیف کرد و گفت نبود او برای نیروهای مقاومت «سنگین» خواهد بود.
امیری همچنین تأکید کرد که «خون این فرمانده بیپاسخ نخواهد ماند» و مسیر او با اراده بیشتری دنبال میشود.
جواد بیات؛ روایت دو دوره متفاوت از زندگی پنجشیری
جواد بیات، خبرنگار، زندگی حسیب را به دو فصل تقسیم کرد: دوران جمهوریت: دورهای با اتهامهایی که هرگز به اثبات قضایی نرسید – پس از سقوط جمهوریت: دورهای که او در کشور ماند، اسلحه برداشت و در میدان نبرد حضور داشت تا در همان مسیر جان باخت.
بیات با اشاره به نمونههای تاریخی، مسیر تغییر و ایستادگی او را برجسته کرد.
تحلیلگران سیاسی؛ تأکید بر روحیه جنگی و استمرار راه
سید باقر کاظمی محسنی، تحلیلگر سیاسی، پنجشیری را «جنگجوی نترس و با دغدغه» خواند و گفت تصاویر حضور او در کوهپایهها نشاندهنده روحیهای «مصمم و جدی» بود.
او افزود که مرگ این جنگاور «کمبود» ایجاد میکند، اما همراهانش مسیر او را ادامه خواهند داد.
سید جمال کاظمی؛ واکنش کوتاه با محوریت شهادت
سید جمال کاظمی، فرزند شهید سید مصطفی کاظمی، در پیامی کوتاه نوشت: «بازگشت همه به سوی خداست؛ و چه زیباتر که این بازگشت، با شهادت باشد.»
نقد فرماندهان فراری
محمد مبشر، کاربر فعال فیسبوک، با اشاره به سخنان پنجشیری خطاب به «ژنرالهای فراری» نوشت که این سخنان امروز بیش از هر زمان شنیدنی است.
او تأکید کرد که تاریخ درباره کسانی که «در روزهای سخت پشت به مردم کردند» قضاوت خواهد کرد.
تمیم عاصی؛ نقد چرخه خشونت و مقایسه با ملا دادالله
تمیم عاصی، معاون پیشین وزارت دفاع، با نگاهی متفاوت گفت «کشتن مخالفان و جشنگرفتن مرگ آنان راهحل بحران افغانستان نیست».
او تأکید کرد که کشتهشدن یک فرمانده «پایان یک جریان مسلحانه نیست».
واکنشهای فرهنگی؛ شعر در سوگ یک فرمانده
رضا محمدی، حفیظ شریعتی و احسان بدخشانی در سوگ پنجشیری شعر سرودند که نشانهای از تبدیلشدن مرگ او به یک رخداد احساسی و فرهنگی است.
با وجود آنکه پنجشیری تاجیکتبار بود، واکنشها به مرگ او از مرزهای قومی فراتر رفت و در میان طیفهای مختلف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی بازتاب یافت.
در مقابل، برخی کاربران نزدیک به طالبان او را «چهرهای اخلالگر» در دوره جمهوریت و پس از آن معرفی کردند و مرگش را «پایان یک مزاحم امنیتی» دانستند.
این دیدگاهها بخشی از شکاف عمیق سیاسی و امنیتی در فضای افغانستان را بازتاب میدهد.
حسیب پنجشیری که بود؟
حسیب پنجشیری، مشهور به «حسیب قوای مرکز»، یکی از چهرههای جنجالی و در عین حال شناختهشدهی عرصه نظامی افغانستان بود؛ فردی که مسیر زندگیاش از واحدهای ویژه امنیت ملی در دوره جمهوریت آغاز شد و در سالهای پس از سقوط نظام، به یکی از فرماندهان برجسته جبهه مقاومت ملی تبدیل شد.
پیشینه و آغاز فعالیت نظامی
حسیب اهل پنجشیر بود و آموزشهای حرفهای نظامی دیده بود.
او مدتی در واحدهای ویژه ریاست عمومی امنیت ملی فعالیت داشت، اما بهمرور رابطهاش با نهادهای امنیتی پیشین دچار تنش شد.
در یکی از ویدئوهایش ادعا کرد که امنیت ملی از او خواسته چند چهره شناختهشده را ترور کند؛ ادعایی که هرگز تأیید مستقل نیافت.
در مقابل، وزارت کشور وقت در اسفند ۱۳۹۷ او را در فهرست افراد مرتبط با جرایم سازمانیافته قرار داد و بعدتر اتهامهایی چون قتل، اخلال نظم عمومی و باجگیری را متوجه او کرد.
حسیب این اتهامها را «پروندهسازی سیاسی» میدانست.
چهرهای دوگانه در سالهای پایانی جمهوریت
در دوره جمهوریت، او برای حکومت یک فرد مسلح تحت تعقیب بود، اما برای هوادارانش نماد ایستادگی در برابر «فساد ساختاری» تلقی میشد.
عملیات نیروهای ویژه پلیس برای بازداشت او در فروردین ۱۳۹۸ ناکام ماند و اعتراضهای مردمی در پنجشیر ادامه یافت تا اینکه در بهمن همان سال فرمانده پلیس پنجشیر برکنار شد.
پس از سقوط جمهوریت؛ پیوستن به جبهه مقاومت
با فروپاشی نظام پیشین، حسیب پنجشیری از نخستین چهرههایی بود که اعلام کرد در داخل افغانستان علیه طالبان میجنگد.
او به پنجشیر رفت و به نیروهای احمد مسعود پیوست و در درگیریهای پراکنده نخستین هفتهها حضور فعال داشت.
در سالهای بعد، گزارشهایی از فرماندهی او در برخی عملیاتها منتشر شد.
در خرداد ۱۴۰۱ تصویری از یک بالگرد ساقطشده طالبان در کوههای هندوکش منتشر کرد و حضور رسانهایاش باعث شد به یکی از چهرههای برجسته مقاومت تبدیل شود.
حضور علنی و متفاوت
برخلاف بسیاری از فرماندهان مخالف طالبان که محل حضورشان نامشخص بود، حسیب پنجشیری هر از گاهی با انتشار تصاویر و ویدئوهای تازه نشان میداد که همچنان در داخل افغانستان است.
در خرداد ۱۴۰۳ و اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز تصاویر تازهای از او منتشر شد که حضورش در کوهستانهای افغانستان را تأیید میکرد.
پایان مسیر
در ۲۹ مرداد، طالبان اعلام کرد که حسیب پنجشیری را کشته است.
ویدئوهایی از جسد او منتشر شد و جبهه مقاومت نیز خبر مرگش را تأیید کرد.
بر اساس روایت منابع، او همراه چند تن از نزدیکانش در سالنگ شمالی در کمین نیروهای طالبان افتاده بود.
هنوز جزئیات دقیق این رویداد روشن نیست.
در مجموع حسیب پنجشیری فرماندهی بود با گذشتهای پرتنش، سابقه امنیتی، حضور علنی در کوهستانهای افغانستان و نقشی برجسته در جبهه مقاومت ملی. مرگ او یکی از مهمترین رویدادهای سالهای اخیر در صحنه مقاومت مسلحانه علیه طالبان به شمار میرود.
