به گزارش ایراف، بر اساس ارزیابی انجامشده از سوی آرون وای. زلین، پژوهشگر ارشد انستیتو واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، حکومت طالبان از زمان بازگشت به قدرت در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ تا ۱۵ اوت ۲۰۲۶ در مجموع ۳ هزار و ۶۵۱ دیدار و تماس دیپلماتیک با ۱۰۳ کشور و نهاد داشته است.
در این میان، ایران با ۴۹۴ مورد بیشترین تعامل را ثبت کرده و پس از آن چین با ۴۳۲ مورد و ترکیه با ۳۹۴ مورد قرار دارند.
همچنین قطر و ازبکستان با ۳۴۷ و ۳۱۶ مورد در رتبههای چهارم و پنجم جای گرفتهاند.
هیچیک از این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت نشناختهاند و تنها روسیه تاکنون اقدام به شناسایی رسمی این حکومت کرده است؛ هرچند برخی کشورها مانند ترکیه، چند دولت خلیج فارس و شماری از کشورهای آسیای مرکزی، دیپلماتهای معرفیشده از سوی طالبان را پذیرفتهاند، اما شناسایی رسمی صورت نگرفته است.
تمرکز طالبان بر سازوکارهای منطقهای
در این تحلیل تأکید شده است که حکومت طالبان طی سالهای اخیر تلاش کرده روابط موجود با کشورها را از مسیر کنسولگریها، کمیسیونهای مشترک و شوراهای تجاری تقویت کند.
این رویکرد نشان میدهد کابل بیش از گذشته بر تعاملات منطقهای و سازوکارهای اقتصادی تکیه کرده و در پی تثبیت جایگاه خود در محیط پیرامونی است.
به گفته زلین، طالبان بدون ایجاد تغییرات اساسی در سیاستهای مربوط به زنان، دختران و مسائل امنیتی، توانسته است دامنه ارتباطات خارجی خود را گسترش دهد.
کاهش سهم غرب در دیپلماسی کابل
بر اساس یافتههای این پژوهش، تعاملات حکومت طالبان با کشورهای غربی طی پنج سال گذشته روندی نزولی داشته است.
سهم غرب از مجموع تعاملات دیپلماتیک کابل که در سال نخست حدود ۱۶ درصد بود، در سال پنجم به ۵ درصد کاهش یافته است.
این کاهش نشاندهنده فاصلهگیری تدریجی کابل از محور غرب و تمرکز بیشتر بر کشورهای منطقه، آسیای مرکزی و شرق آسیا است.
چرا ایران با طالبان تعامل میکند؟
رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، در یکی از معدود واکنشهایشان به تحولات افغانستان پس از تسلط طالبان فرمودند که برای ایران، مردم افغانستان مهم هستند. حکومتها میآیند و میروند؛ اما اصل مردم افغانستان هستند.
این فرمایش، محور اصلی سیاست خارجی ایران در قبال افغانستان و طالبان محسوب می شود و آنچه تعامل دیپلماتیک ایران با طالبان خوانده میشود نیز براساس منافع مردم افغانستان تعریف میشود؛ رویکردی که براساس آن، ایران همواره از تشکیل دولت فراگیر، حق آموزش دختران، رعایت حقوق اقلیتها و تضمین آزادیهای اساسی اقوام و مذاهب بدون مداخله بیگانگان در افغانستان، حمایت میکند و این موارد را همواره در تعاملات دیپلماتیک خود با طالبان مد نظر قرار میدهد.
از سوی دیگر، روابط اقتصادی و تجاری گسترده به افغانستان، متضمن منافع دوجانبه دو کشور تحت تحریم است. ایران یکی از بزرگترین شرکای اقتصادی افغانستان است و در شرایطی که این کشور با تحریمهای غرب و انسداد مرزها با پاکستان روبهرو است، ایران نیازهای بازار افغانستان را تامین میکند و به کاهش فشار بر مردم این کشور و جلوگیری از تشدید بحران انسانی، کمک میکند.
