به گزارش ایراف، گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان، در ارزیابی تازهای از تحولات منطقهای، مناقشه پرتنش میان طالبان و پاکستان را نه یک اختلاف دوجانبه، بلکه «امتداد جنگ دیرینه دهلی و اسلامآباد» توصیف کرده است؛ جنگی که بهگفته او «از کشمیر به افغانستان منتقل شده و اکنون در قالب درگیریهای مرزی و سیاسی میان کابل و اسلامآباد خود را نشان میدهد.»
حکمتیار، در رشتهپیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تنها افراد بسیار ناآگاه و مغرض تصور میکنند مناقشه امروز میان کابل و اسلامآباد، اختلاف میان پاکستان و یک گروه افغان است. حقیقت این است که این جنگ، جنگ دهلی و اسلامآباد است که از کشمیر به افغانستان انتقال یافته است.»
انتقاد تند از سیاست مهاجرتی پاکستان
رهبر حزب اسلامی در بخش دیگری از سخنانش، اخراج گسترده مهاجران افغان از پاکستان را «اشتباه تاریخی بزرگی» خواند که به باور او «اسلامآباد هرگز قادر به جبران آن نخواهد بود.»
او با اشاره به تخریب خانههای مهاجران با بلدوزر افزود: «این اقدام نهتنها خلاف معیارهای انسانی بود، بلکه عملاً به سود دهلی تمام شد.»
حکمتیار یادآور شد که مهاجران افغان از دوران حکومت ذوالفقار علی بوتو در پاکستان حضور داشتهاند و در این مدت، «۱۱ رئیسجمهور پاکستان حضور آنان را پذیرفتهاند.»
او تأکید کرد که مردم و احزاب سیاسی پاکستان – بهجز جریانهای نزدیک به هند و روسیه – حضور مهاجران افغان را «وظیفه انسانی و اسلامی» دانستهاند.
اشاره به نقش مهاجران در مقابله با شوروی
به گفته حکمتیار، بسیاری از مقامهای پاکستانی در سالهای گذشته اذعان کردهاند که «اگر مقاومت مجاهدین افغان در برابر ارتش سرخ نبود، پاکستان نیز به سرنوشت افغانستان دچار میشد.»
او پرسید: «آیا آنان اشتباه میکردند یا کسانی که میخواستند ارتش سرخ روسیه وارد پاکستان شود؟»
حکمتیار مخالفان حضور شوروی در افغانستان را به کسانی تشبیه کرد که «از ورود ارتش شوروی به پاکستان استقبال میکردند، پرچمهای سرخ را بالا میبردند و میخواستند سربازان روسی بند کفشهای خود را در ساحل کراچی باز کنند.»
تنشهای بیسابقه کابل–اسلامآباد
روابط طالبان و پاکستان طی یک سال گذشته بهشدت تیره شده است.
دو طرف چندین بار درگیر تبادل آتش شدهاند؛ پاکستان در مقاطعی مواضعی در داخل افغانستان را هدف حملات هوایی قرار داده و طالبان نیز با پهپاد و توپخانه به مواضع پاکستان پاسخ دادهاند.
این اختلافها به حوزه اقتصاد نیز سرایت کرده است؛ گذرگاههای مرزی بارها بسته شده، محدودیتهای تجاری افزایش یافته و تجارت دو کشور به پایینترین سطح در سالهای اخیر رسیده است. تلاشهای میانجیگرانه کشورهای منطقه نیز تاکنون نتیجه پایدار نداشته است.
چرخش کابل بهسوی دهلی
همزمان با افزایش تنش با اسلامآباد، طالبان سطح تعاملات خود با هند را گسترش دادهاند.
دهلینو در حوزههایی مانند تجارت، بهداشت و ارتباطات دیپلوماتیک همکاریهای تازهای با کابل آغاز کرده و طالبان نیز تلاش دارند وابستگی افغانستان به کالاهای وارداتی از پاکستان – از جمله دارو – را کاهش دهند.
در تازهترین مورد، حضور یک مقام هندی در مراسم پنجمین سالروز تسلط طالبان بر افغانستان در دهلی، نشانهای از افزایش تعامل سیاسی میان دو طرف ارزیابی شده است.
سخنگوی وزارت خارجه هند نیز تأیید کرده که روابط دهلی با طالبان در یک سال گذشته «بهطور قابلتوجهی گسترش یافته است.»
نگرانی اسلامآباد از نزدیکی کابل–دهلی
تحلیلگران منطقهای معتقدند که اسلامآباد «هرگز نزدیکی کابل و دهلی را برنمیتابد» و این روند را تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی خود میداند؛ موضوعی که در سخنان اخیر حکمتیار نیز بازتاب یافته و بار دیگر حساسیتهای ژئوپلیتیک جنوب آسیا را برجسته کرده است.
