به گزارش ایراف، با نزدیک شدن به اربعین حسینی، هزاران شهروند افغانستانی که قصد زیارت عتبات عالیات را دارند، همچنان در انتظار اعلام سازوکار صدور ویزای عراق هستند. با وجود آنکه زمان زیادی تا روز اربعین باقی نمانده، هنوز تصمیم نهایی دولت عراق درباره صدور ویزا برای زائران افغانستانی اعلام نشده و این موضوع نگرانی بسیاری از متقاضیان را در پی داشته است.
در ایران، ثبتنام زائران افغانستانی دارای مدارک قانونی از طریق سامانه سماح انجام شده و مسئولان ایرانی نیز از آمادگی برای ارائه خدمات و صدور ویزای دوبار ورود خبر دادهاند. با این حال، شرط اصلی اعزام، دریافت ویزای عراق است؛ موضوعی که هنوز تعیین تکلیف نشده و عملاً روند سفر را متوقف کرده است.
در افغانستان نیز وضعیت چندان دلگرمکننده نیست. اگرچه برخی شرکتهای زیارتی و نهادهای مردمی ثبتنام اولیه را آغاز کردهاند، اما نبود تصمیم نهایی درباره ویزای عراق، برنامهریزی برای اعزام کاروانها را با مشکل جدی روبهرو کرده است؛ چرا که همه چیز به تصمیم دولت عراق برای صدور ویزا گره خورده و بدون آن، عملاً هیچیک از سازوکارهای پیشبینیشده قابلیت اجرا ندارد.
آنچه امسال بیش از هر زمان دیگری به چشم میآید، نبود یک متولی مشخص برای اربعین در افغانستان است. در حالی که هر سال هزاران شهروند افغانستانی راهی این سفر معنوی میشوند، هیچ نهاد رسمی مسئولیت هماهنگی، اطلاعرسانی، پیگیری مطالبات زائران و رایزنی با طرفهای ایرانی و عراقی را بر عهده ندارد. همین خلأ مدیریتی باعث شده زائران برای دریافت کوچکترین اطلاعات، میان شرکتهای زیارتی، دفاتر مختلف و شبکههای اجتماعی سرگردان باشند.
فعالان حوزه اربعین معتقدند اگر یک ستاد یا کمیته رسمی از سوی حکومت برای مدیریت امور زائران افغانستانی تشکیل میشد، پیگیری موضوع ویزا، هماهنگی با دولت عراق، اطلاعرسانی شفاف و حل مشکلات زائران با انسجام بیشتری انجام میگرفت. اما در شرایط کنونی، هیچ مرجع پاسخگویی وجود ندارد و هر نهاد، مسئولیت را به دیگری واگذار میکند.
ادامه این بلاتکلیفی در حالی است که فرصت باقیمانده تا اربعین هر روز کمتر میشود و بسیاری از زائران نگراناند که حتی در صورت صدور ویزا، زمان کافی برای انجام مراحل اداری، برنامهریزی سفر و رسیدن به مراسم اربعین را نداشته باشند.
برای بسیاری از این زائران، آنچه بیش از هزینههای سفر آزاردهنده است، حسرت جا ماندن از زیارت اربعین است. آنان ماهها برای این سفر برنامهریزی کرده، هزینه پرداخت کرده و دل به حضور در پیادهروی اربعین بستهاند، اما اکنون ناچارند نظارهگر حرکت میلیونها زائر از سراسر جهان باشند؛ در حالی که خود همچنان چشمانتظار صدور ویزا هستند. این انتظار، هر ساعت که میگذرد، حسرتی بزرگتر بر دل عاشقان اهلبیت(ع) باقی میگذارد.
مشکلی که در سالهای گذشته نیز بارها تکرار شده، این است که زائران افغانستانی معمولاً زمانی به عراق میرسند که مراسم اربعین به پایان رسیده و بخش عمده زائران به کشورهای خود بازگشتهاند.
در آن زمان، موکبهای حسینی که روزها و شبها به صورت رایگان از زائران پذیرایی میکنند، جمعآوری شدهاند، سفرههای اطعام برچیده شده، محلهای اسکان تعطیل شده و بخش زیادی از خدمات مردمی پایان یافته است. در نتیجه، زائران افغانستانی به جای آنکه مانند سایر زائران از برکات و خدمات اربعین بهرهمند شوند، عملاً مانند یک گردشگر عادی وارد عراق میشوند و باید هزینه اسکان، غذا، حملونقل، آب آشامیدنی و سایر نیازهای خود را با دینار پرداخت کنند؛ در حالی که فلسفه سفر اربعین، مشارکت در یک حرکت مردمی و بهرهمندی از میزبانی عاشقانه میلیونها خادم امام حسین(ع) است.
این بیبرنامگی و نبود مدیریت مؤثر باعث شده است زائران افغانستانی بار دیگر از حضور در همایش عظیم اربعین حسینی باز بمانند. اربعین برای بسیاری از آنان تنها یک سفر زیارتی نیست، بلکه فرصتی برای تجدید عهد با آرمانهای عاشورا، تقویت روحیه همبستگی با امت اسلامی و حضور در بزرگترین اجتماع شیعیان جهان است؛ فرصتی که سالهاست به دلیل نبود متولی مشخص، از دست میرود.
به باور بسیاری از زائران، اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، بار دیگر هزاران شهروند افغانستانی قربانی نبود مدیریت، هماهنگی و پیگیری مؤثر خواهند شد؛ مشکلی که سالهاست تکرار میشود و همچنان هیچ متولی مشخصی برای پایان دادن به آن وجود ندارد.
