به گزارش ایراف، این هشدارهای جدی پس از آن مطرح شد که اخباری مبنی بر هدف قرار گرفتن یک فروند شناور ایرانی در پهنه آبی دریای خزر توسط ارتش اوکراین به ثبت رسید؛ رویدادی بیسابقه که نشاندهنده ابعاد جدیدی از تسری بحرانهای اروپا و منطقه به محیط پیرامونی ایران است.
تحلیل رسانههای ترکیه: پیامدهای ژئوپلیتیکی برای آنکارا
تحلیلگران برجسته ترک بر این باورند که وارد شدن دریای خزر به معادله درگیریهای نظامی، موازنه شکننده منطقهای را دچار بحران خواهد کرد. از نگاه آنکارا، این تحول چند پیامد مستقیم به همراه دارد:
تهدید امنیت کریدورهای ترانزیتی: خزر شریان اصلی ارتباطی میان آسیای مرکزی، ایران و قفقاز است و هرگونه ناامنی در این حوضه، مسیرهای کلیدی تجاری از جمله کریدور شرق به غرب و مسیرهای انرژی وابسته به ترکیه را تحت تأثیر قرار میدهد.
پیچیدهتر شدن جنگ اوکراین: ورود پهپادها یا ابزارهای نبرد از راه دور اوکراین به دریای خزر، نشان میدهد که جبهههای موازی جدیدی برای درگیر ساختن ایران و روسیه در حیطه نفوذ سنتیشان در حال شکلگیری است.
سابقه و پسزمینه؛ چرا خزر نقطه عطف امنیتی است؟
دریای خزر بر اساس کنوانسیون رژیم حقوقی (مصوب ۲۰۱۸)، پهنهای است که حضور و مداخله نظامی هرگونه کشور ثالث و غیرساحلی در آن اکیداً ممنوع شده است.
با این حال، پیش از این نیز اتهامات و گزارشهایی درباره تلاش برخی بازیگران غربی و اوکراین برای هدف قرار دادن شناورها و مسیرهای مواصلاتی میان ایران و روسیه در شمال خزر مطرح شده بود.
درگیریهای اخیر و هدف قرار گرفتن کشتی ایرانی، عملاً سکوت امنیتی سالهای اخیر خزر را شکسته و نشان میدهد که جریانهای منطقهای با عبور از خطوط قرمز گذشته، به دنبال سوزاندن لایههای امنیتی ایران در جبهه شمالی هستند.
پیامدهای منطقهای؛ خطر کشیده شدن بحران به قفقاز و آسیای مرکزی
گسترش دامنههای نبرد به دریای خزر نه تنها امنیت دریانوردی تجاری ایران را با چالش مواجه میکند، بلکه همسایگان شمالی از جمله ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان را نیز در معرض پیامدهای غیرقابل کنترلی قرار خواهد داد.
به عقیده ناظران بینالمللی، ترکیه به عنوان بازیگری که منافع اقتصادی و سیاسی گستردهای در حوزه جهان ترک و قفقاز دارد، از این هراس دارد که کشیده شدن جبهه ضدایرانی به خزر، تمام ترتیبات امنیتی میانمرزی را برهم زده و آنکارا را در میان آتش منازعات اوکراین، غرب و ایران گرفتار سازد.
