به گزارش ایراف، این رسانه مینویسد که فضای رسانهای افغانستان طی ماههای اخیر با انتشار تیترهای تحریکآمیز از سوی رسانههای پاکستانی و رسانههای تبعیدی افغان، بهگونهای مدیریت شده که گویا «حکومت طالبان در بدخشان تضعیف شده و مخالفان دستاوردهای بزرگی داشتهاند»، اما بررسی میدانی نشان میدهد واقعیت چیز دیگری است.
جزئیات درگیری مرزی؛ روایت کامل المرصاد
بر اساس گزارش المرصاد، شامگاه پنجشنبه ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶، در دو نقطهٔ حساس مرزی ـ «توپخانه» در شهرستان زیباک بدخشان و «شاهسلیم» در شهرستان چترال پاکستان ـ یک درگیری مهم رخ داده است.
این رسانه ادعا میکند که گروهی از افراد مسلح «وابسته به نهادهای استخباراتی پاکستان» از ناحیهٔ شاهسلیم قصد ورود به خاک افغانستان را داشتهاند.
نیروهای مرزی حکومت طالبان پس از مشاهدهٔ تحرکات مشکوک، با مهاجمان درگیر شدهاند.
بهگفتهٔ المرصاد، در این درگیری پنج نفر از افراد مسلح کشته، تعدادی زخمی و بازماندگان به داخل خاک پاکستان عقبنشینی کردهاند.
این رسانه تأکید میکند که «واکنش سریع و قاطع نیروهای مرزی، مانع از ایجاد ناامنی در بدخشان شد».
شایعهسازی درباره فرمانده مرزی طالبان؛ تکذیب رسمی
پس از انتشار خبر درگیری، به روایت المرصاد، برخی رسانههای مخالف طالبان مدعی شدند که ملا عبدالجمیل رحمانی، فرمانده یگان پانزدهم مرزی، در این حادثه کشته یا بهشدت زخمی شده است.
اما المرصاد با استناد به «منابع محلی و مسئولان یگان» این ادعا را رد کرده و تأکید کرده که رحمانی «در صحت کامل» بهسر میبرد.
این رسانه مینویسد: «انتشار چنین شایعاتی بخشی از جنگ روانی علیه حکومت طالبان است و هدف آن ایجاد بیاعتمادی در میان مردم و نیروهای امنیتی است.»
اتهام رسانههای مخالف به «جنگ تبلیغاتی»
المرصاد در بخش گستردهای از گزارش خود، رسانههای مخالف طالبان را به «انتشار اطلاعات تأییدنشده» و «ساختن روایتهای اغراقآمیز» متهم میکند.
این رسانه میگوید رسانههای تبعیدی افغان و برخی رسانههای پاکستانی «فاقد شبکهٔ میدانی» در افغانستان هستند و برای پوشش مناطق دوردست، به «پیامهای صوتی نامعتبر، شایعات واتساپی، اعلامیههای خودساختهٔ گروههای موسوم به مقاومت و ویدیوهای قدیمی» تکیه میکنند.
المرصاد با اشاره به نمونههایی از گذشته مینویسد که برخی رسانهها «تصاویر چند سال قبل یا درگیریهای محلی بر سر زمین» را با عنوان «پیروزی مخالفان بر طالبان» منتشر کردهاند؛ موضوعی که پیشتر نیز توسط نهادهای راستیآزمایی تأیید شده بود.
حمله رسانه طالبان به جریانهای مخالف
در ادامهٔ گزارش، المرصاد به احمد مسعود و تشکیلات موسوم به «جبهه مقاومت ملی» میپردازد و مینویسد که این جریان «با وجود حمایت نظامی آمریکا و ناتو در سال ۲۰۲۱ نتوانست مانع پیشروی طالبان شود» و اکنون نیز «در تبعید قادر به ایجاد تغییر بنیادین در افغانستان نیست».
این رسانه همچنین مدعی است که رهبران مخالف «پیش از خروج نیروهای آمریکایی افغانستان را ترک کردند» و اکنون «در پایتختهای مختلف جهان در هماهنگی با سرویسهای اطلاعاتی خارجی فعالیت میکنند».
المرصاد این وضعیت را «نشانهٔ وابستگی سیاسی و عملی» مخالفان میداند.
اتهام تازه علیه ارتش پاکستان
در بخش دیگری از گزارش، المرصاد به حملات هوایی پاکستان از اکتبر ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶ اشاره میکند.
اسلامآباد این حملات را با ادعای هدف قراردادن «گروههای مسلح» توجیه میکرد، اما المرصاد با استناد به گزارشهای سازمان عفو بینالملل و یوناما مینویسد که حملهٔ ارتش پاکستان به مرکز درمان معتادان «امید» در کابل «هیچ هدف نظامی نداشت» و قربانیان آن «بیماران و کارکنان غیرنظامی» بودند.
این رسانه نتیجه میگیرد که «پس از ناکامی حملات هوایی»، پاکستان بار دیگر «سیاست قدیمی اعزام نیروهای نیابتی از چترال به بدخشان» را دنبال میکند.
تأکید بر ثبات حکومت طالبان و نارضایتی مردم از جنگ داخلی
المرصاد در پایان گزارش خود مینویسد که «پس از چهار دهه جنگ، مردم افغانستان دیگر توان تحمل درگیریهای داخلی را ندارند» و «امنیت سراسری و حراست از مرزها» را در اولویت میدانند.
این رسانه تأکید میکند که «گروههای تبعیدی متکی بر حمایت خارجی شاید بتوانند دردسرهای کوتاهمدت ایجاد کنند اما قادر به تضعیف ثبات حکومت طالبان نیستند».
بهگفتهٔ المرصاد، آیندهٔ پایدار منطقه «در پذیرش واقعیتهای میدانی و مدیریت مرزها بر پایهٔ تفاهم متقابل» نهفته است.
گفتنی است که در روزها و هفتههای اخیر، بدخشان شاهد یکی از شدیدترین موجهای درگیری میان نیروهای طالبان و گروههای مخالف بوده است؛ موجی که برخلاف ماههای گذشته، هم از نظر گسترهٔ جغرافیایی و هم از نظر حجم ادعاهای نظامی، ابعاد بزرگتری پیدا کرده است.
جبهه آزادی که طی ماههای گذشته فعالیتش را در شمالشرق افغانستان افزایش داده، از حدود ده روز پیش وارد یک سلسله عملیاتهای پیدرپی در محورهای زیباک، خستک، شغنان و بخشهایی از جرم شده و مدعی است که در این عملیاتها چند پاسگاه طالبان را برای ساعتهایی تصرف کرده و نیروهای طالبان را در برخی نقاط به عقبنشینی تاکتیکی وادار کرده است.
این گروه همچنین مدعی است که در جریان درگیریهای اخیر، به طالبان تلفات قابل ملاحظه وارده کرده، دو فروند پهپاد را در ارتفاعات زیباک هدف قرار داده و ساقط کرده است؛ یکی از این پهپادها بهگفتهٔ جبهه آزادی در منطقهٔ «خستک» و دیگری در محور «زیباک ـ شاهسلیم» سقوط کرده است.
افزون بر این، جبهه آزادی مدعی شده که یک بالگرد طالبان نیز در جریان عملیاتهای چند روز گذشته آسیب دیده و از کار افتاده است؛ ادعایی که طالبان آن را رد کرده اما منابع محلی از شنیدهشدن صدای انفجار در ارتفاعات زیباک خبر دادهاند.
در کنار جبهه آزادی، سپاهی میهن نیز در محور یفتل پایین دست به عملیاتی زد که باعث شد این منطقه برای چند ساعت از کنترل طالبان خارج شود.
نیروهای این گروه با حملهای سریع وارد یفتل شدند و طالبان پس از چند ساعت با اعزام نیروهای کمکی، دوباره کنترل منطقه را بهدست گرفت.
این رخداد، نخستین نشانهٔ جدی از افزایش جسارت گروههای مخالف در بدخشان طی ماههای اخیر بود.
همزمان، هستههای پراکندهٔ جبهه مقاومت ملی نیز در برخی مناطق مرزی فعال شدهاند و با تحرکات تازه تلاش دارند نشان دهند که هنوز در بدخشان حضور دارند.
این هستهها بیشتر در مناطق صعبالعبور فعالیت میکنند و با حملات محدود، سعی دارند طالبان را درگیر نگه دارند و فشار روانی و رسانهای ایجاد کنند.
مجموع این تحولات نشان میدهد که بدخشان در هفتههای اخیر وارد مرحلهای تازه از رقابت امنیتی شده است؛ مرحلهای که در آن مخالفان طالبان با استفاده از جغرافیای سختگذر، حملات کوتاهمدت اما پرسرعت انجام میدهند و طالبان نیز با استقرار واحدهای مرزی، افزایش گشتزنی و اعزام نیروهای کمکی، تلاش میکند مانع از تبدیل این تحرکات به تهدید جدی شود.
بدخشان بهدلیل موقعیت مرزی، کوهستانی و نزدیکی به چترال پاکستان، همچنان یکی از حساسترین نقاط امنیتی افغانستان باقی مانده و هر تحول کوچک در آن، بازتابی گسترده در رسانهها و محافل سیاسی دارد.
