محمدمهدی عبدخدایی متولد اردیبهشت ۱۳۱۵ در مشهد و دبیرکل جمعیت فدائیان اسلام است. او از نوجوانی در فعالیتهای سیاسی و مذهبی حضور داشت و از چهرههای شناختهشده جریان فدائیان اسلام به شمار میرود.
عبدخدایی سالهاست در حوزه روایت تاریخ نهضت اسلامی و بیان خاطرات مبارزان پیش از انقلاب فعالیت میکند و بخشی از تجربههای خود را در قالب گفتوگوها و آثار مکتوب منتشر کرده است.
محمدمهدی عبدخدایی، در گفتوگو با ایراف با اشاره به سابقه آشنایی خانوادگی خود با رهبر شهید انقلاب، گفت: «ایشان از دوران جوانی شخصیتی علمی، مبارز و علاقهمند به شهادت بودند و این روحیه تا پایان عمر در وجودشان باقی ماند.»
آشنایی خانوادگی با رهبر شهید انقلاب از سالهای کودکی
عبدخدایی در ابتدای گفتوگو با اشاره به سابقه آشنایی خانواده خود با خانواده رهبر شهید انقلاب، توضیح داد که این ارتباط به سالها پیش و به دوران حضور خانوادههایشان در مشهد بازمیگردد. به گفته او، پدران دو خانواده به دلیل پیشینه مشترک و رفتوآمدهای خانوادگی، ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشتند و همین موضوع باعث شد او از دوران کودکی با رهبر شهید انقلاب آشنا شود.
وی با بیان بخشی از تاریخچه خانواده خود گفت که پدرش از روحانیان تبریز بود و پس از مهاجرت به مشهد، ارتباط نزدیکی با خانواده آیتالله سیدجواد خامنهای، پدر رهبر شهید انقلاب، برقرار کرد. عبدخدایی توضیح داد که این رفتوآمدها سبب شد از همان سالهای نخست زندگی، فضای خانوادگی و علمی خانواده رهبر شهید انقلاب را از نزدیک بشناسد.
او همچنین به خاطراتی از دوران کودکی خود اشاره کرد و گفت پس از آنکه خانوادهاش در مشهد ساکن شدند، ارتباط میان دو خانواده ادامه یافت و این آشنایی بعدها در سالهای مبارزه علیه رژیم پهلوی نیز حفظ شد.
از مبارزات پیش از انقلاب تا سالهای نخست انقلاب اسلامی
عبدخدایی در ادامه با اشاره به دوران مبارزه علیه رژیم پهلوی گفت که پس از آغاز فعالیتهای انقلابی، بار دیگر ارتباط او با رهبر شهید انقلاب پررنگتر شد. وی اظهار کرد که در مقاطع مختلف، چه پیش از انقلاب و چه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فرصت دیدار و گفتوگو با ایشان را داشته است.
او با اشاره به خاطراتی از سالهای نخست پس از پیروزی انقلاب گفت که رهبر شهید انقلاب در آن دوران در فعالیتهای سیاسی و تشکیلاتی حضوری فعال داشتند و در جلسات مختلف با نیروهای انقلابی درباره مسائل کشور گفتوگو میکردند.
عبدخدایی همچنین بخشی از خاطرات خود از دیدارهای آن دوران را بازگو کرد و با اشاره به گفتوگوهایی که میان فعالان انقلاب درباره مسائل سیاسی و انتخاب مسئولان کشور انجام میشد، فضای سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب را توصیف کرد. او تأکید کرد که در همان سالها نیز رهبر شهید انقلاب نگاه روشنی نسبت به آینده انقلاب اسلامی داشتند و دغدغه حفظ مسیر انقلاب را دنبال میکردند.
آرزوی شهادت؛ خاطرهای که در ذهن عبدخدایی ماندگار شد
عبدخدایی در بخش دیگری از گفتوگو، به خاطرهای از سالهای نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد که به گفته او، همچنان در ذهنش باقی مانده است. او با بیان اینکه در آن مقطع دیدارها و گفتوگوهای متعددی با رهبر شهید انقلاب داشته، گفت در یکی از این دیدارها، ایشان از آرزوی خود برای رسیدن به شهادت سخن گفته بودند.
وی افزود که این روحیه را تنها محدود به همان مقطع نمیداند، بلکه معتقد است علاقه و اشتیاق رهبر شهید انقلاب به شهادت، در تمام سالهای مسئولیت و زندگی ایشان وجود داشت و همواره آن را بخشی از شخصیت معنوی و انقلابی ایشان میدانست.
عبدخدایی همچنین با اشاره به گفتوگویی که بعدها با یکی از نزدیکان رهبر شهید انقلاب داشته، بیان کرد که بار دیگر این روحیه برای او یادآوری شده است. به گفته او، هنگامی که این خاطره را برای رهبر شهید انقلاب بازگو کرده، ایشان نیز آن را تأیید کردهاند و این موضوع، بیش از پیش در ذهن او ماندگار شده است.
نبوغ علمی؛ ویژگیای که از جوانی شناخته شده بود
دبیرکل جمعیت فدائیان اسلام، یکی دیگر از ویژگیهای برجسته رهبر شهید انقلاب را توان علمی و فکری ایشان دانست و گفت این ویژگی از همان سالهای جوانی مورد توجه اطرافیان قرار داشت.
او با نقل خاطرهای از خانواده خود اظهار کرد که مادرش تعریف میکرد در دوران جوانی رهبر شهید انقلاب، طلاب حوزه علمیه گرد ایشان جمع میشدند و پرسشهای علمی و دینی خود را مطرح میکردند. عبدخدایی این موضوع را نشانهای از جایگاه علمی ایشان در همان سالهای ابتدایی طلبگی دانست.
وی همچنین به تألیف کتاب «صلح امام حسن(ع)» اشاره کرد و گفت این اثر در سنین جوانی نوشته شده و نشاندهنده نگاه علمی، پژوهشی و تحلیلی رهبر شهید انقلاب بوده است. عبدخدایی افزود که پدرش پس از مطالعه این کتاب، آن را اثری اثرگذار توصیف کرده و معتقد بوده است که مطالعه آن، ایمان و انگیزه مبارزه را در مخاطبان تقویت میکند.
او با استناد به همین خاطره، تأکید کرد که نبوغ علمی رهبر شهید انقلاب از همان دوران جوانی برای اطرافیان آشکار بود و آثار و نوشتههای ایشان نیز این توانایی را نشان میداد.
میراث رهبر شهید انقلاب؛ اندیشه و تبیین
عبدخدایی در پاسخ به پرسشی درباره مهمترین میراث رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد که مهمترین یادگار ایشان، اندیشهها، آثار و دیدگاههایی است که طی سالهای فعالیت علمی و دوران رهبری از خود به جای گذاشتهاند.
وی گفت مقالات، کتابها و سخنرانیهای رهبر شهید انقلاب، سرمایهای فکری برای نسلهای آینده است و میتواند در شناخت مسیر انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. او با اشاره به کتاب «صلح امام حسن(ع)» و دیگر آثار ایشان، این نوشتهها را بخشی از میراث ماندگار رهبر شهید انقلاب دانست.
عبدخدایی همچنین اظهار کرد که به اعتقاد او، رهبر شهید انقلاب در بیان مسائل سیاسی، اعتقادی و اجتماعی همواره با دقت و بر پایه مطالعه سخن میگفتند و تلاش داشتند مسائل روز را برای مردم تبیین کنند. وی افزود که شناخت ایشان از تحولات داخلی و بینالمللی، سبب شده بود دیدگاههایشان در موضوعات مختلف از انسجام برخوردار باشد.
تأثیر انقلاب بر نسلهای جدید از نگاه عبدخدایی
عبدخدایی در ادامه گفتوگو با اشاره به تحولات پس از انقلاب اسلامی، معتقد است نسلهای جدید از نظر شناخت مسائل سیاسی و اجتماعی رشد قابل توجهی داشتهاند. او این موضوع را نتیجه تحولاتی دانست که انقلاب اسلامی در جامعه ایجاد کرده و بر نقش رهبر شهید انقلاب در این روند تأکید کرد.
وی با اشاره به دیدگاه خود، اظهار داشت که این تحول فکری و فرهنگی را یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی میداند و معتقد است رهبر شهید انقلاب در شکلگیری و استمرار این روند نقش مهمی ایفا کردهاند.
عبدخدایی در پایان گفتوگو، با مرور خاطرات خود از سالهای آشنایی با رهبر شهید انقلاب، ایشان را شخصیتی دارای نبوغ علمی، روحیه مبارزه و علاقهمند به شهادت توصیف کرد و گفت آنچه از ایشان برای آینده باقی خواهد ماند، بیش از هر چیز اندیشهها، آثار مکتوب و سخنانی است که در طول سالهای فعالیت علمی و سیاسی ارائه کردهاند. به گفته او، این میراث میتواند همچنان مورد توجه نسلهای آینده قرار گیرد.
مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب، علاوه بر جنبههای آیینی و عاطفی، فرصتی برای بازخوانی زندگی، اندیشه و کارنامه سیاسی و فکری ایشان به شمار میرود. در آستانه این مراسم، خاطرات و روایتهای شخصیتهایی که در مقاطع مختلف با رهبر شهید انقلاب همراه بودهاند، بخشی از تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی را بازگو میکند و به شناخت ابعاد مختلف شخصیت و نقش ایشان در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران کمک میکند.
