ارزیابی‌های ضدونقیض از مقابله با مواد مخدر در افغانستان؛ تمجید روسیه، هشدار سازمان ملل

به گزارش ایراف، به نقل از تاس، سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، اعلام کرده است که طالبان «به وعده‌های خود در مبارزه با مواد مخدر عمل کرده‌اند» و تولید مواد مخدر سنگین در افغانستان «نزدیک به ۹۰ درصد» کاهش یافته است.

او تأکید کرده که طالبان «برنامه‌ریزی کردند و آن را اجرا کردند» و اکنون قاچاق مواد مخدر سنگین «تقریباً از بین رفته است».

این اظهارات در ادامه رویکرد عملگرایانه مسکو نسبت به طالبان مطرح می‌شود؛ رویکردی که نهایتاً به به‌رسمیت‌شناختن حکومت طالبان از سوی روسیه در تیرماه ۱۴۰۴ انجامید.

سقوط بی‌سابقه کشت خشخاش

بر اساس گزارش‌های دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC)، پس از فرمان رهبر طالبان برای ممنوعیت کشت خشخاش، سطح زیرکشت این محصول از ۲۳۳ هزار هکتار در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۰ هزار هکتار در سال ۲۰۲۳ رسید؛ کاهش ۹۵ درصدی که در تاریخ افغانستان بی‌سابقه است.

گزارش تازه سازمان ملل که روز گذشته(۵ تیر) منتشر شده، این کاهش را نتیجه اجرای سخت‌گیرانه ممنوعیت و خشکسالی‌های گسترده می‌داند، اما هشدار می‌دهد که نبود معیشت جایگزین، فشار اقتصادی بر کشاورزان را افزایش داده است.

چرخش مصرف؛ از تریاک به مسکن‌ها

گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که با کاهش شدید تریاک، مصرف‌کنندگان افغان به‌سرعت به سمت دواهای مسکن و آرام‌بخش رفته‌اند.

پژوهشگران می‌گویند این تغییر الگو عمدتاً در میان جوانان حاشیه‌نشین رخ داده و اطلاعات قابل اتکا درباره زنان همچنان محدود است.

افزایش خطر مواد مصنوعی

اداره مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل هشدار می‌دهد که کاهش عرضه هرویین، بازارهای غیرقانونی را به سمت مواد مصنوعی مانند نیتازین‌ها و مت‌آمفتامین سوق داده است؛ موادی که خطر مرگ ناشی از مصرف بیش‌ازحد را افزایش می‌دهند. کشفیات مت‌آمفتامین در مرزهای افغانستان طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است.

پایان ذخایر تریاک تا ۲۰۲۶

این نهاد بین‌المللی تخمین می‌کند که ذخایر تریاک موجود در افغانستان و کشورهای اطراف تا پایان ۲۰۲۶ به پایان می‌رسد و پس از آن، بازارهای وابسته با کمبود جدی روبه‌رو خواهند شد؛ کمبودی که احتمالاً مصرف‌کنندگان را به سمت فنتانیل و نیتازین‌ها سوق می‌دهد.

نیاز به راه‌حل‌های اقتصادی و منطقه‌ای

سازمان ملل تأکید می‌کند که ممنوعیت کشت خشخاش به‌تنهایی کافی نیست و بدون سرمایه‌گذاری در معیشت جایگزین، توسعه روستایی و همکاری منطقه‌ای، خطر بازگشت کشت خشخاش یا گسترش مواد مصنوعی همچنان پابرجا خواهد ماند.