به گزارش ایراف، در بخشهایی از ولایت پنجشیر، ادامه وضعیت امنیتی و افزایش حضور نیروهای طالبان باعث شده است که بخشی از ساکنان روستاها ناچار به ترک محل زندگی خود شوند؛ موضوعی که بهطور مستقیم بر روند آموزش کودکان اثر گذاشته است.
حضور نظامی و تغییر ترکیب جمعیتی در روستاها
در روستای «دره پارنده» در مرکز پنجشیر، ساکنان محل از استقرار چندین پاسگاه طالبان و نظارت سختگیرانه نیروهای این گروه سخن میگویند. به گفته ساکنان، همین وضعیت طی ماههای اخیر باعث کاهش قابل توجه جمعیت روستا شده است.
یکی از ساکنان که با نام مستعار «نقیبالله» معرفی شده، میگوید برادرش دیگر امکان ادامه آموزش ندارد؛ زیرا کلاس درسی به دلیل نبود شاگرد کافی تشکیل نشده است. او تأکید میکند که در گذشته این روستا بیش از ۱۵۰ خانواده داشت، اما اکنون شمار خانوادهها به کمتر از ۵۰ رسیده است.
او میگوید: در حال حاضر برخی کلاسهای ابتدایی مانند کلاسهای دوم، سوم و چهارم عملاً بدون شاگرد ماندهاند و در مورد برادرش نیز به دلیل رسیدن تعداد دانشآموزان به سه نفر، مدرسه تصمیم به ایجاد کلاس نگرفته است.
روایت از دره شابه؛ کلاسهای نیمهتعطیل
در منطقه «دره شابه» نیز وضعیت مشابهی گزارش میشود. ساکنان این منطقه میگویند که بهدلیل مهاجرت گسترده خانوادهها، مدارس با کمبود شدید دانشآموز و معلم مواجه شدهاند.
ادریس(نام مستعار)، یکی از ساکنان محل، با اشاره به شرایط فرزندانش میگوید یک دختر و یک پسرش به دلیل نبود کلاس فعال از آموزش محروم شدهاند. او توضیح میدهد که پس از تحولات امنیتی، بخش عمدهای از ساکنان منطقه را ترک کردهاند و اکنون شمار شاگردان برخی کلاسها به کمتر از ۲۰ نفر رسیده است.
او وضعیت کنونی را برای خانوادهها دشوار توصیف کرده و میگوید ادامه زندگی و آموزش در چنین شرایطی برای بسیاری از ساکنان تقریباً ناممکن شده است.
کوچ اجباری در شهرستانهای دیگر
در شهرستان شتل نیز ساکنان از افزایش فشارها و بازداشتها سخن میگویند. به گفته یکی از ساکنان با نام مستعار «یما»، بسیاری از خانوادهها از روستاهای مختلف این شهرستان به کابل و پروان منتقل شدهاند و همین امر باعث تعطیلی یا کاهش فعالیت مدارس شده است.
او میگوید که هنگام ترک محل، خود دانشآموز کلاس دوازدهم بوده اما اکنون او و اعضای خانوادهاش در چاریکار زندگی میکنند و به دلیل نگرانی از بازداشت، امکان بازگشت به روستا را ندارند.
فریدون، یکی از نظامیان پیشین ساکن شهرستان دره هزاره، نیز میگوید که به دلیل شرایط امنیتی و ترس از بازداشت، نتوانسته مدارک تحصیلی فرزندانش را منتقل کند. به گفته او، چهار فرزندش که در کلاسهای ابتدایی و متوسطه بودند، اکنون از آموزش رسمی بازماندهاند.
او مدعی است که بازداشتهای گسترده و برخوردهای امنیتی طالبان با نظامیان پیشین و برخی شهروندان، عامل اصلی ترک مناطق مسکونی بوده است؛ موضوعی که پیامد مستقیم آن بر روند آموزش کودکان سایه انداخته است.
پذیرش کاهش دانشآموزان از سوی نهادهای محلی
مسئولان پیشین معارف طالبان در پنجشیر پیشتر در نشستهای محلی تأیید کرده بودند که در برخی مناطق، بهدلیل کاهش شمار شاگردان، امکان تشکیل کلاس وجود ندارد. در برخی مدارس، تعداد دانشآموزان به حدی پایین گزارش شده که حتی یک کلاس کامل ابتدایی با چند نفر دانشآموز اداره میشود.
پنجشیر بهعنوان یکی از ولایتهای کوهستانی افغانستان همچنان شاهد حضور گسترده نیروهای طالبان و ایجاد ایستهای بازرسی متعدد است؛ وضعیتی که به گفته شهروندان، زمینهساز مهاجرت داخلی و کاهش جمعیت در روستاها شده و در نهایت، دسترسی کودکان به آموزش را بهشدت محدود کرده است.
گفتنی است با سقوط حکومت سابق، پنجشیر تنها نقطه افغانستان بود که مقاومت کرد، اما پس از مدت کوتاه سقوط کرد. پس از سقوط پنجشیر، طالبان نیروهای خود را در این ولایت مستقر کرد و پس از آن نیز شرایط امنیتی و ایست و بازرسیهای متعدد بر این ولایت حاکم شد.
